ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ជនជាតិជឺម៉ានិក គឺជាក្រុមកុលសម្ព័ន្ធនានា ដែលធ្លាប់រស់នៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបខាងជើង ក្នុងអំឡុងសម័យបុរាណកាល និងដើមយុគសម័យកណ្តាល។ តាមការកត់ត្រារបស់សព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ក្នុងការសិក្សាបែបទំនើប ពាក្យនេះរួមបញ្ចូលទាំងក្រុម Germani នាសម័យរ៉ូម ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ Germania និងមួយផ្នែកនៃចក្រភពរ៉ូម ព្រមទាំងប្រជាជនទាំងឡាយដែលនិយាយភាសាជឺម៉ានិក ក្នុងយុគសម័យនោះ ដោយមិនគិតពីទីកន្លែងរស់នៅឡើយ ដូចជាជនជាតិហ្គោតជាដើម។

វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ពាក្យ «អាល្លឺម៉ង់សម័យបុរាណ» ត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនចាត់ទុកថាជាពាក្យមានបញ្ហា ពីព្រោះវាបង្កប់ន័យភ្ជាប់នឹងអត្តសញ្ញាណរបស់ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់សម័យបច្ចុប្បន្ន។ ជាទូទៅ ពាក្យ Germani ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសំដៅលើតែប្រជាជនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះ គឺចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី ១ ដល់ទី ៤ នៃគ.ស.។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីការពណ៌នាដំបូងបំផុតរបស់រ៉ូមអំពីក្រុម Germani ទាក់ទងនឹងកុលសម្ព័ន្ធដែលរស់នៅខាងលិចទន្លេរ៉ាំងក៏ដោយ ក៏មាតុភូមិរបស់ពួកគេ ដែលហៅថា Germania ត្រូវបានគេពណ៌នាថាលាតសន្ធឹងពីខាងកើតទន្លេរ៉ាំង រហូតដល់តំបន់ស្កង់ឌីណាវីខាងត្បូង និងទន្លេវិស្ទូឡានៅខាងកើត ហើយឈានដល់ផ្នែកខាងលើនៃទន្លេដានូបេនៅខាងត្បូង។ អ្នកនិយាយភាសាជឺម៉ានិកផ្សេងទៀត ដូចជាក្រុម Bastarnae និងជនជាតិហ្គោត បានរស់នៅកាន់តែឆ្ងាយទៅខាងកើតទៀត ក្នុងដែនដីដែលសព្វថ្ងៃជាតំបន់របស់ប្រទេសម៉ុលដូវ៉ា និងអ៊ុយក្រែន។

យោងតាមវិគីភីឌា ផែនទីដែលភ្ជាប់មកជាមួយនេះ បង្ហាញតំបន់ជាច្រើនផ្សេងគ្នាដែលសុទ្ធតែត្រូវបានហៅឈ្មោះថា Germania ក្នុងសម័យរ៉ូម ហើយក៏មានប្រជាជនមួយចំនួនដែលត្រូវបានហៅថា Germani ទោះជាពួកគេមិនបានរស់នៅក្នុងតំបន់ Germania ក៏ដោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ចក្រភពរ៉ូមធ្លាប់បានបង្កើតខេត្តមួយឈ្មោះ Germania ដែលមានអត្ថិភាពពីឆ្នាំ ៧ មុន គ.ស. រហូតដល់ឆ្នាំ ៩ នៃគ.ស.។ ក្រោយពីការដកថយចេញចុងក្រោយរបស់កងទ័ពរ៉ូមពីតំបន់ Germania កំពែងព្រំដែនដែលគេហៅថា Limes Germanicus ត្រូវបានសាងសង់ឡើង តាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា។

ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី ២ ដល់ទី ៦ នៃគ.ស. មានចលនាធ្វើចំណាកស្រុកជាបន្តបន្ទាប់ ហើយក្រោយពីចក្រភពរ៉ូមខាងលិចបានដួលរលំនៅឆ្នាំ ៤៧៦ នៃគ.ស. នគរជាច្រើនរបស់ក្រុមដែលរ៉ូមហៅថាបាបារី ក៏បានលេចចេញឡើងរៀងៗខ្លួន។

វិគីភីឌាក៏បានលើកឧទាហរណ៍អំពីការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងពិភពរ៉ូម និងពិភពជឺម៉ានិកដែរ។ មេដឹកនាំ Stilicho ជាកូនរបស់ឪពុកជនជាតិវ៉ាន់ដាល់ និងម្តាយជនជាតិរ៉ូម ហើយបានក្លាយជាបុគ្គលមានអំណាចខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងចក្រភពរ៉ូមខាងលិច ចាប់ពីឆ្នាំ ៣៩៥ ដល់ ៤០៨ នៃគ.ស.។ ចំណែកក្រុម Franks វិញ បានពង្រីកដែនដីចាប់ពីនគរដំបូងរបស់ Clovis I នៅឆ្នាំ ៤៨១ រហូតដល់ការបែងចែកចក្រភពរបស់ Charlemagne ចន្លោះឆ្នាំ ៨៤៣ ដល់ ៨៧០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វប្បធម៌ និងជំនឿរបស់ជនជាតិជឺម៉ានិក ត្រូវបានគេសិក្សាតាមរយៈវត្ថុបុរាណជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា រូបបដិមាធ្វើអំពីឈើ ដែលរកឃើញនៅវាលភក់ Oberdorla ក្នុងតំបន់ Thuringia សម័យទំនើប ត្រូវបានគេរកឃើញរួមជាមួយឆ្អឹងសត្វ និងភ័ស្តុតាងផ្សេងទៀតនៃពិធីបូជាយញ្ញ។ លើសពីនេះ អាសនៈសម្រាប់គោរពព្រះមាតា (Matronae Vacallinehae) ក៏ត្រូវបានរកឃើញនៅទីក្រុង Mechernich-Weyer ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់សព្វថ្ងៃដែរ។

ចំពោះភាសា និងអក្សរសាស្ត្រវិញ សិលាចារឹកនៅលើមួកសឹក Negau ដែលឆ្លាក់ដោយអក្ខរក្រមអេទ្រុស្កាន ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៣ ដល់ទី ២ មុន គ.ស. ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទូទៅថាជាភាសាជឺម៉ានិកដើម (Proto-Germanic)។ ចំណែកសិតសក់ Vimose ដែលមានអាយុប្រមាណឆ្នាំ ១៦០ នៃគ.ស. វិញ មានចារឹកអក្សររូនិកដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាចាស់ជាងគេបំផុត។ រីឯស្នែងមាស Gallehus ពីប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលមានអាយុចាប់ពីដើមសតវត្សរ៍ទី ៥ មានចារឹកបែប Proto-Norse ជាមួយអក្សរ Elder Futhark ដែលបង្ហាញឧទាហរណ៍ដំបូងបំផុតដែលគេទទួលស្គាល់ នៃកំណាព្យ alliterative verse របស់ជនជាតិជឺម៉ានិក។ គម្ពីរហ្គោត (Gothic Bible) ដែលបកប្រែដោយលោក Wulfila នៅបន្សល់ក្នុងសាត្រាស្លឹករឹត Codex Argenteus រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

នៅផ្នែកសិល្បៈ និងពាណិជ្ជកម្មវិញ ខ្សែកមាសពីតំបន់ Ålleberg ប្រទេសស៊ុយអែត ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៥ នៃគ.ស. បង្ហាញបច្ចេកទេសគ្រឿងលម្អបែប filigree របស់ជនជាតិជឺម៉ានិក។ រីឯកំណប់ Hildesheim ដែលរួមមានចានបុរាណ Minerva Bowl ត្រូវបានគេជឿថាទំនងជាអំណោយការទូតរបស់រ៉ូម ដោយអាចមានអាយុពីរជ្ជកាលអធិរាជ Nero ឆ្នាំ ៣៧–៦៨ នៃគ.ស. ឬពីដើមរាជវង្ស Flavian ឆ្នាំ ៦៩–៩៦ នៃគ.ស. តាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ភ័ស្តុតាងផ្នែកវត្ថុ និងស្ថាបត្យកម្មជាច្រើនពីសម័យជនជាតិជឺម៉ានិក នៅតែអាចទស្សនាបានរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ តាមវិគីភីឌា ផ្នូរវិមានរបស់ព្រះរាជា Theodoric the Great នៅទីក្រុង Ravenna ប្រទេសអ៊ីតាលី នៅតែឈរជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្បីល្បាញមួយ រីឯមួកសឹក Sutton Hoo ពីប្រមាណឆ្នាំ ៦២៥ នៃគ.ស. វិញ ក៏ត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរអង់គ្លេស (British Museum) ដែរ។

ចំណុចដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទៀត គឺការប្រុងប្រយ័ត្នរបស់អ្នកប្រាជ្ញ ដែលវិគីភីឌាបានលើកឡើងថា មិនគួរច្រឡំ «ជនជាតិជឺម៉ានិក» ជាមួយ «ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់សម័យបច្ចុប្បន្ន» នោះឡើយ។ សម្រាប់អ្នកអានដែលចង់ស្គាល់ពីប្រភពឫសគល់នៃព្រឹត្តិការណ៍អឺរ៉ុប ចាប់ពីការដួលរលំនៃចក្រភពរ៉ូមខាងលិចនៅឆ្នាំ ៤៧៦ នៃគ.ស. រហូតដល់ការកកើតនគរថ្មីៗ ក៏ដូចជាវត្ថុបុរាណ និងសំណង់ដែលបន្សល់ដល់សព្វថ្ងៃ ប្រធានបទនេះផ្តល់ជាផ្ទៃរឿងជាមូលដ្ឋានដ៏មានសារៈសំខាន់។