ប្រធានបទ Topic
ជេរ៉ូនីម៉ូ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ជេរ៉ូនីម៉ូ ជាមេដឹកនាំយោធា និងជាអ្នកព្យាបាលជំងឺតាមប្រពៃណី មកពីក្រុម Bedonkohe នៃប្រជាជន Ndendahe Apache។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៥០ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៨៦ គាត់បានចូលរួមជាមួយសមាជិកនៃក្រុម Central Apache បីទៀត គឺក្រុម Tchihende ក្រុម Tsokanende និងក្រុម Nednhi ដើម្បីធ្វើការវាយឆ្មក់ជាច្រើនលើក ព្រមទាំងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងយុទ្ធនាការយោធារបស់ម៉ិកស៊ិក និងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅរដ្ឋភាគខាងជើងម៉ិកស៊ិកដូចជា Chihuahua និង Sonora ព្រមទាំងនៅដែនដីភាគនិរតីអាមេរិកដូចជា New Mexico និង Arizona។
គាត់ត្រូវបានគេចាត់ទុកជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់មួយនៃការតស៊ូរបស់ជនជាតិដើមអាមេរិក ប្រឆាំងនឹងការពង្រីកទឹកដីរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ិកស៊ិកនៅសតវត្សទី ១៩។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ជេរ៉ូនីម៉ូ ត្រូវបានគេស្គាល់តាមឈ្មោះដើមថា Goyaałé។ គាត់ជាជនជាតិដើមអាមេរិកមកពីក្រុម Bedonkohe នៃប្រជាជន Ndendahe Apache ដែលរស់នៅតំបន់ភាគនិរតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងភាគខាងជើងម៉ិកស៊ិក។ តួនាទីរបស់គាត់រួមមានការដឹកនាំយោធា និងការព្យាបាលជំងឺតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ដែលធ្វើឲ្យគាត់មានឥទ្ធិពលទាំងផ្នែកប្រយុទ្ធ និងផ្នែកវប្បធម៌។ យោងតាមវិគីភីឌា គាត់បានសហការជាមួយក្រុម Apache បីផ្សេងទៀត ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពយោធាប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអាមេរិក និងម៉ិកស៊ិកនៅទឹកដីរបស់គាត់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ជេរ៉ូនីម៉ូបានចូលរួមក្នុងការវាយឆ្មក់ និងការប្រយុទ្ធជាច្រើន ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៥០ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៨៦ នៅរដ្ឋ Chihuahua និង Sonora នៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក និងដែនដី New Mexico និង Arizona របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ សកម្មភាពរបស់ក្រុមគាត់មានគោលដៅការពារទឹកដី និងរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាជន Apache ពីការឈ្លានពានរបស់កងទ័ព និងអ្នកតាំងលំនៅ។
រូបថតរបស់អ្នកថតឈ្មោះ C. S. Fly ដែលថតនៅភ្នំ Sierra Madre នៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៨៨៦ គឺជារូបថតដែលគេស្គាល់តែមួយគត់របស់អ្នកប្រយុទ្ធជនជាតិដើមអាមេរិក ដែលនៅតែក្នុងសមរភូមិ និងមិនទាន់ចុះចាញ់សហរដ្ឋអាមេរិក។ បន្ទាប់ពីការចុះចាញ់នៅឆ្នាំ ១៨៨៦ គាត់ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន ហើយបញ្ជូនទៅកាន់រដ្ឋ Florida។
ក្រោយមក គាត់ត្រូវបានឃុំខ្លួនជាអ្នកទោសនៅ Fort Sill រដ្ឋ Oklahoma ជាកន្លែងដែលផ្នូររបស់គាត់ស្ថិតនៅរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ យោងតាមរូបថតពីឆ្នាំ ២០០៥ ផ្នូរនេះនៅតែត្រូវបានថែរក្សា។ ដំណើរជីវិតរបស់គាត់បង្ហាញពីជោគវាសនាដ៏លំបាករបស់ជនជាតិ Apache នៅពេលដែលទឹកដីរបស់ពួកគេត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ជេរ៉ូនីម៉ូនៅតែជាតួអង្គប្រវត្តិសាស្ត្រដែលជំរុញឲ្យមានការពិភាក្សាអំពីសិទ្ធិជនជាតិដើម និងកេរ្តិ៍ដំណែលនៃអាណានិគមនិយមនៅអាមេរិកខាងជើង។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងនៅបរទេស រឿងរ៉ាវរបស់គាត់អាចត្រូវបានគេភ្ជាប់ទៅនឹងប្រធានបទសកលស្តីពីការតស៊ូរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច និងការទាមទារយុត្តិធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រ។ រូបថត និងឯកសារដែលបានថែរក្សាទុក ដូចជារូបថតរបស់ C. S. Fly និង Edward S. Curtis បានធ្វើឲ្យរូបភាពរបស់គាត់បន្តមានវត្តមានក្នុងវប្បធម៌ពេញនិយម រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។