ប្រធានបទ Topic
ហ្គ្រីនហ្សូន
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ហ្គ្រីនហ្សូន (Green Zone) ជាឈ្មោះក្រៅរបស់តំបន់អន្តរជាតិបាកដាដ ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ការ៉ាដាត់ម៉ារៀម (Karradat Mariam)។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia តំបន់នេះគឺជាបរិវេណសុវត្ថិភាពដែលមានការយាមកាមយ៉ាងតឹងរឹង ស្ថិតនៅសង្កាត់ការខ (Karkh) ក្នុងកណ្តាលទីក្រុងបាកដាដ ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ វាមានផ្ទៃដីប្រហែល ១០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៣,៩ ម៉ៃការ៉េ) ហើយជាទីតាំងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់ ដោយមានទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួងសំខាន់ៗ អគារសភាតំណាងរាស្រ្ត និងស្ថានទូតបរទេសមួយចំនួនធំ រួមទាំងស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកដែលគេស្គាល់ថាជាអគារការទូតធំជាងគេក្នុងលោក។ លើសពីនេះ តំបន់នេះក៏មានវិមានប្រធានាធិបតីជាច្រើន ដែលភាគច្រើនសង់ឡើងក្នុងសម័យអតីតប្រធានាធិបតីសាដាម ហ៊ូសេន។
ក្រោយការលុកលុយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើអ៊ីរ៉ាក់ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០០៣ ហ្គ្រីនហ្សូនត្រូវបានកំណត់ជាទីបញ្ជាការសម្រាប់កងកម្លាំងចម្រុះ និងអាជ្ញាធរបណ្ដោះអាសន្នចម្រុះ (Coalition Provisional Authority) ដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ឈ្មោះ “ហ្គ្រីនហ្សូន” បានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃភាពដាច់ដោយឡែករវាងអ្នកកាន់អំណាច និងប្រជាជនអ៊ីរ៉ាក់ធម្មតា ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia ហ្គ្រីនហ្សូនមានទីតាំងនៅច្រាំងខាងលិចនៃទន្លេទីហ្គ្រេស (Tigris) ក្នុងសង្កាត់ការខ។ តំបន់នេះព័ទ្ធជុំវិញដោយផ្លូវធំៗដូចជា ផ្លូវ Qadisiya Expressway និងស្ពាន 14th of July Bridge ដែលភ្ជាប់ទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិបាកដាដ។ ដោយសារតំបន់នេះជាអតីតសង្កាត់របស់ឥស្សរជន វាមានសួនច្បារ និងដើមឈើច្រើនជាងតំបន់ដទៃក្នុងទីក្រុង ដែលផ្តល់ឱ្យវានូវទេសភាពបៃតងជាងបើធៀបនឹងបាកដាដដែលពោរពេញដោយកម្ទេចកម្ទីសង្គ្រាម។
ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងហ្គ្រីនហ្សូនភាគច្រើនគឺជាបុគ្គលិករដ្ឋាភិបាល អ្នកការទូត កងកម្លាំងសន្តិសុខ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ មិនមានទិន្នន័យប្រជាជនច្បាស់លាស់អំពីចំនួនអ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ ដោយសារតំបន់នេះជាទីក្រុងរដ្ឋបាលជាសំខាន់។ ទោះយ៉ាងណា ក្នុងអំឡុងពេលថ្ងៃ មានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ចូលមកធ្វើការក្នុងតំបន់នេះ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
មុនការឈ្លានពានឆ្នាំ២០០៣ តំបន់ការ៉ាដាត់ម៉ារៀម គឺជាសង្កាត់ដ៏ប្រណីតដែលមានតែពួកឥស្សរជននៃគណបក្សបាស (Ba'ath Party) និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់របបសាដាម ហ៊ូសេន ទេដែលអាចរស់នៅបាន។ វិមានសាធារណរដ្ឋ (Republican Palace) ដែលជាអគារដ៏ធំមហិមា គឺជាកន្លែងប្រជុំ និងទទួលភ្ញៀវរបស់សាដាម។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានវិមានផ្សេងៗជាច្រើនទៀតសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារ និងមន្ត្រីជិតស្និទ្ធ។
ក្រោយការវាយដណ្តើមទីក្រុងបាកដាដដោយកងកម្លាំងចម្រុះនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣ តំបន់នេះត្រូវបានប្រែក្លាយភ្លាមៗទៅជាមូលដ្ឋានយោធា និងមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល។ អាជ្ញាធរបណ្ដោះអាសន្នចម្រុះបានយកវិមានសាធារណរដ្ឋធ្វើជាទីបញ្ជាការ ហើយបានសាងសង់ជញ្ជាំងប្រឆាំងការបំផ្ទុះ (T-walls) ព្រមទាំងប៉ុស្តិ៍យោធាជុំវិញតំបន់។ ច្រកចូលដ៏ល្បីល្បាញបំផុតគឺ “ច្រកអាសាស៊ីន” (Assassin’s Gate) ដែលដើមឡើយគេហៅថា “ទ្វារវាំង” ប៉ុន្តែត្រូវបានទាហានអាមេរិកដាក់ឈ្មោះថ្មីដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីគ្រោះថ្នាក់។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាម តំបន់ហ្គ្រីនហ្សូនបានក្លាយជា “Little America” សម្រាប់ជនបរទេស ដោយមានហាងអាហារលោកខាងលិច និងសេវាកម្មនានា។
នៅឆ្នាំ២០០៩ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខបានអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់គ្រប់គ្រងតំបន់នេះឡើងវិញ ហើយកងទ័ពអាមេរិកបានដកថយទាំងស្រុងនៅដំណាច់ឆ្នាំ២០១១។ នៅឆ្នាំ២០១៩ ក្រោមសម្ពាធសាធារណៈ និងដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់បានបើកផ្លូវសំខាន់មួយចំនួននៅក្នុងហ្គ្រីនហ្សូនឱ្យប្រជាជនទូទៅឆ្លងកាត់ក្នុងម៉ោងជាក់លាក់។ ទោះជាយ៉ាងណា វានៅតែជាតំបន់ស្នូលដែលមានសន្តិសុខថ្នាក់ខ្ពស់។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
ដោយសារហ្គ្រីនហ្សូនជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋាភិបាល សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់មិនមានលក្ខណៈទូលំទូលាយដូចនៅខាងក្រៅទេ។ ប៉ុន្តែតាម Wikipedia តំបន់នេះផ្តល់ការងារដល់បុគ្គលិករាជការ អ្នកបកប្រែ បុគ្គលិកសន្តិសុខ និងអ្នកផ្តល់សេវាកម្មជាច្រើន។ មានមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មតូចៗ ហាងកាហ្វេ ភោជនីយដ្ឋាន និងកន្លែងលក់ទំនិញសម្រាប់អ្នកការទូត និងមន្ត្រី។ វិស័យសេវាកម្មដូចជា សណ្ឋាគារ និងអាហារដ្ឋាន ក៏មានវត្តមានដែរ ទោះបីនៅមានកម្រិតក៏ដោយ។
ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ហ្គ្រីនហ្សូនជាកន្លែងផ្ទុកនូវបេតិកភណ្ឌស្ថាបត្យកម្មសំខាន់ៗដូចជា វិហារអ៊ីស្លាមហ្គ្រីនហ្សូន (Green Zone Mosque) វិមានសាធារណរដ្ឋដែលមានរចនាបថអ៊ីរ៉ាក់ទំនើប និងរូបចម្លាក់ធំៗនៅតាមទីលាន។ តំបន់នេះក៏មានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ (Iraqi Media Network) ដែលផ្សាយពីខាងក្នុង។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នករិះគន់ជាច្រើនចាត់ទុកហ្គ្រីនហ្សូនថាជា “ពពុះមាស” ដែលញែកអ្នកដឹកនាំចេញពីលក្ខខណ្ឌរស់នៅដ៏លំបាករបស់ប្រជាជនអ៊ីរ៉ាក់ភាគច្រើន។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
បច្ចុប្បន្ននេះ ហ្គ្រីនហ្សូននៅតែជាចំណុចកណ្តាលនៃជីវិតនយោបាយអ៊ីរ៉ាក់។ ការប្រជុំរបស់រដ្ឋាភិបាល កិច្ចប្រជុំសភាអ៊ីរ៉ាក់ និងសកម្មភាពការទូតសំខាន់ៗភាគច្រើនកើតឡើងក្នុងតំបន់នេះ។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរយើង តំបន់នេះអាចជាឧទាហរណ៍អំពីរបៀបដែលរដ្ឋាភិបាលនានារៀបចំសន្តិសុខក្នុងស្ថានភាពក្រោយសង្គ្រាម និងអំពីភាពតានតឹងរវាងសន្តិសុខ និងសិទ្ធិចូលដំណើរការរបស់ពលរដ្ឋ។
ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ហ្គ្រីនហ្សូនច្រើនតែលេចមុខក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិ នៅពេលមានការវាយប្រហារដោយគ្រាប់រ៉ុក្កែត ឬការបាញ់ដ្រូនសំដៅទៅកាន់ស្ថានទូតអាមេរិក ជាពិសេសនៅអំឡុងពេលមានវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានធ្វើឱ្យហ្គ្រីនហ្សូនក្លាយជារង្វាស់នៃស្ថិរភាពរបស់អ៊ីរ៉ាក់។ យោងតាម Wikipedia បើទោះបីជាមានការបន្ធូរបន្ថយសន្តិសុខមួយចំនួនក៏ដោយ ក៏តំបន់នេះនៅតែជាកន្លែងដែលត្រូវការលិខិតអនុញ្ញាតពិសេសដើម្បីចូល ហើយការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដដែល។