ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទាហានហេសសៀន (Hessians) គឺជាទាហានអាល្លឺម៉ង់ដែលបម្រើការជាកងទ័ពជំនួយរបស់កងទ័ពអង់គ្លេស នៅក្នុងសង្គ្រាមធំៗជាច្រើនក្នុងកំឡុងសតវត្សទី១៨ ដោយព្រឹត្តិការណ៍ដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតនោះគឺសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក។ ពាក្យ «ហេសសៀន» ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាឈ្មោះហៅទូទៅសម្រាប់ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ទាំងអស់ដែលបានប្រយុទ្ធនៅខាងអង់គ្លេស ពីព្រោះភាគច្រើនលើសលប់ ពោលគឺ ៦៥% នៃពួកគេ មកពីរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ហេសសេ-កាសសែល (Hesse-Kassel) និងហេសសេ-ហាណូ (Hesse-Hanau) ដូច្នេះឈ្មោះនេះបានក្លាយជាតំណាងសម្រាប់ទាហានអាល្លឺម៉ង់ទាំងអស់ដែលចូលរួមជាមួយកងទ័ពអង់គ្លេស។ ទាហានហេសសៀនត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយចំពោះវិន័យតឹងរឹង និងសមត្ថភាពយោធាដ៏ខ្ពស់។ យោងតាមការប៉ាន់ស្មានរបស់វិគីភីឌា មានទាហានហេសសៀនប្រមាណពី ៣០,០០០ ទៅ ៣៧,០០០ នាក់បានចូលរួមប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក ហើយចំនួននេះស្មើនឹងប្រមាណ ២៥% នៃកម្លាំងទ័ពជើងគោករបស់អង់គ្លេសទាំងមូល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទាហានហេសសៀនមិនមែនជាក្រុមជនជាតិតែមួយទេ ប៉ុន្តែជាក្រុមទាហានដែលមានប្រភពមកពីរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ផ្សេងៗគ្នាក្នុងសម័យនោះ។ តាមវិគីភីឌា ប្រហែល ៦៥% នៃទាហានហេសសៀនមានដើមកំណើតមកពីរដ្ឋហេសសេ-កាសសែល និងហេសសេ-ហាណូ ដែលជារដ្ឋតូចៗស្ថិតនៅតំបន់អាល្លឺម៉ង់កណ្តាល។ ចំនួនទាហានដែលបានបម្រើការក្នុងសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិកមានចន្លោះពី ៣០,០០០ ទៅ ៣៧,០០០ នាក់ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមទាហាននេះក្លាយជាសមាសភាគដ៏សំខាន់មួយរបស់កងទ័ពអង់គ្លេសនៅអាមេរិកខាងជើង។ វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញរូបគំនូររបស់លោក Wilhelm von Knyphausen ដែលជាមេបញ្ជាការកងទ័ពហេសសៀនក្នុងសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក ដោយបង្ហាញពីតួនាទីដឹកនាំរបស់នាយទាហានអាល្លឺម៉ង់ក្នុងជួរកងទ័ពអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទាហានហេសសៀនបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមធំៗជាច្រើននៅសតវត្សទី១៨ ប៉ុន្តែសង្គ្រាមដែលធ្វើឱ្យពួកគេល្បីឈ្មោះបំផុតនោះគឺសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក ដែលពួកគេបានបម្រើការជាកងទ័ពជំនួយរបស់អង់គ្លេសប្រឆាំងនឹងកងទ័ពអាណានិគមអាមេរិក។ ទាហានទាំងនេះបានចូលរួមប្រយុទ្ធនៅសមរភូមិសំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជាសមរភូមិ Trenton ដែលយោងតាមចំណងជើងរូបគំនូរពីវិគីភីឌា ទាហានហេសសៀនជាច្រើនត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាឈ្លើយនៅថ្ងៃទី ២៦ ធ្នូ ១៧៧៦ ហើយត្រូវបាននាំយកទៅកាន់ទីក្រុង Philadelphia ។ រូបគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតពីវិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញពីទាហានហេសសៀននៅសមរភូមិ Bennington ផងដែរ ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់ពួកគេនៅតាមរណសិរ្សផ្សេងៗក្នុងជម្លោះនោះ។

ក្នុងនាមជាកងទ័ពជំនួយ ទាហានហេសសៀនមិនមែនជាកងទ័ពទៀងទាត់របស់អង់គ្លេសទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបញ្ជូនមកបម្រើក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស និងមេដឹកនាំនៃរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់នានា។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ពួកគេមានវិន័យតឹងរឹង និងជំនាញយោធាខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យកងទ័ពអង់គ្លេសពឹងផ្អែកលើកម្លាំងរបស់ពួកគេយ៉ាងច្រើន ដោយសារទាហានហេសសៀនមានចំនួនប្រមាណ ២៥% នៃកម្លាំងទ័ពជើងគោកអង់គ្លេសទាំងមូលក្នុងសង្គ្រាមនោះ។ ការពិតនេះបង្ហាញថាទាហានអាល្លឺម៉ង់ទាំងនេះមិនត្រឹមតែជាក្រុមទាហានតូចតាចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាកម្លាំងដែលមានឥទ្ធិពលពិតប្រាកដនៅក្នុងសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក។

តួនាទី និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ

ប្រភព: Wikipedia

ទាហានហេសសៀនត្រូវបានគេចងចាំជាពិសេសចំពោះវិន័យដ៏តឹងរឹង និងសមត្ថភាពយោធាខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាកម្លាំងដែលមេបញ្ជាការអង់គ្លេសទុកចិត្តបានក្នុងសមរភូមិ។ យោងតាមវិគីភីឌា កងទ័ពហេសសៀនមានអង្គភាពឯកទេសជាច្រើន ដូចជាកងទាហានហ្គ្រេណាឌៀ (grenadiers) កងទាហានហ៊ូសា (hussars) និងកងវរសេនាតូច Jäger របស់ Creuzbourg ជាដើម ដែលបង្ហាញពីភាពចម្រុះនៃអង្គភាពប្រយុទ្ធរបស់ពួកគេ។ ការបម្រើការរបស់ទាហានហេសសៀនជាកងទ័ពជំនួយ មិនមែនជាទាហានទៀងទាត់របស់អង់គ្លេសនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេបានដើរតួនាទីយោធាដ៏សំខាន់ ដោយមានចំនួនប្រមាណ ២៥% នៃកម្លាំងទ័ពជើងគោកអង់គ្លេសក្នុងសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក។

លើសពីតួនាទីប្រយុទ្ធ ទាហានហេសសៀនក៏បានបន្សល់ទុកកេរ្តិ៍ឈ្មោះមួយដែលពិបាកបំភ្លេចក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក និងអាល្លឺម៉ង់ផងដែរ។ ការប្រើពាក្យ «ហេសសៀន» ជាឈ្មោះហៅទូទៅសម្រាប់ទាហានអាល្លឺម៉ង់ទាំងអស់ដែលប្រយុទ្ធនៅខាងអង់គ្លេស គឺជាឧទាហរណ៍នៃការប្រើឈ្មោះទីតាំងភូមិសាស្ត្រដើម្បីតំណាងឱ្យក្រុមមនុស្ស ដែលវិគីភីឌាបានពន្យល់ថាជាសំដីប្រៀបធៀប (synecdoche) ពីព្រោះមានតែ ៦៥% ប៉ុណ្ណោះដែលពិតជាមកពីរដ្ឋ Hesse-Kassel និង Hesse-Hanau ដោយសារមានទាហានពីរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ផ្សេងទៀតចូលរួមផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ កេរ្តិ៍ដំណែលរបស់ទាហានហេសសៀននៅតែអាចមើលឃើញតាមរយៈទីតាំងរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធនៅអាមេរិកខាងជើង។ តាមរូបថតពីវិគីភីឌា មានស្លាករំលឹកដល់នាយទាហានហេសសៀន លោក Oberst Franz Carl Erdmann Freiherr von Seitz នៅព្រះវិហារ St. Paul's ក្នុងទីក្រុង Halifax ខេត្ត Nova Scotia ប្រទេសកាណាដា ហើយក៏មានផ្នូររបស់វរសេនីយ៍ឯកហេសសៀន Johann Holland នៅព្រះវិហារ Little Dutch Church ក្នុងទីក្រុង Halifax ដូចគ្នា។ ទីតាំងទាំងនេះបង្ហាញថា ទាហានអាល្លឺម៉ង់ដែលបានឆ្លងមហាសមុទ្រទៅប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមនៅអាមេរិក បានបន្សល់ទុកប្រវត្តិវត្ថុដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសាធារណជនអាចសិក្សាបានរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ករណីទាហានហេសសៀនអាចជាមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រមួយអំពីការប្រើប្រាស់កងទ័ពជំនួយពីរដ្ឋផ្សេងៗក្នុងជម្លោះអន្តរជាតិ ដែលជាប្រធានបទគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងយោធា និងអត្តសញ្ញាណជាតិក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។