ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា រាជវង្សហូ ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា ដាយងូ (Đại Ngu) គឺជារាជវង្សមួយដែលកាន់អំណាចក្នុងរយៈពេលខ្លីនៅប្រទេសវៀតណាម។ រាជវង្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Hồ Quý Ly ក្រោយពីលោកបានដណ្តើមរាជបល្ល័ង្កពីរាជវង្សត្រាន (Trần) ហើយបានបន្តគ្រប់គ្រងរហូតដល់ឆ្នាំ ១៤០៧ នៅពេលដែលរាជវង្សមិងរបស់ចិនបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់។ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា រាជវង្សហូមានព្រះមហាក្សត្រពីរអង្គគឺ Hồ Quý Ly និងកូនប្រុសទីពីររបស់លោកគឺ Hồ Hán Thương ហើយការផ្ទេររាជបល្ល័ង្កទៅឱ្យកូនប្រុសដែលបានកំណត់នេះ មានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងទំនៀមទម្លាប់របស់រាជវង្សត្រានពីមុន ដែលមានគោលបំណងបញ្ចៀសការប្រជែងគ្នារវាងបងប្អូន។ Hồ Nguyên Trừng ជាកូនប្រុសច្បងបានដើរតួជាមេទ័ពធំ។ លើសពីនេះ រាជវង្សនេះក៏ត្រូវបានចងចាំដោយសារកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចនិងរូបិយវត្ថុ រួមទាំងបន្ទាយថ្មដ៏ធំនៅ Tây Đô ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO នៅឆ្នាំ ២០១១។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាក៏បានថ្លែងថា រាជធានីធំរបស់រាជវង្សហូគឺ Tây Đô (ថាយដូ) ស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត Thanh Hóa នៃប្រទេសវៀតណាមបច្ចុប្បន្ន។ បន្ទាយថាយដូ ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅលើវាលទំនាបក្បែរទន្លេម៉ា (Mã River) គឺជាបន្ទាយថ្មដ៏រឹងមាំ និងជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏សំខាន់។ ក្រៅពី Tây Đô រាជវង្សនេះក៏មានរាជធានីបន្ទាប់បន្សំនៅ Đông Đô (ដុងដូ) ដែលជាតំបន់ទីក្រុងហាណូយសព្វថ្ងៃ។ តាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា ប្រជាជននៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រាជវង្សហូភាគច្រើនជាជនជាតិវៀតណាម រួមជាមួយសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចមួយចំនួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា Hồ Quý Ly ដើមឡើយជាមន្ត្រីដ៏មានអំណាចម្នាក់ក្នុងរាជវង្សត្រាន។ គាត់បានសន្សើមអំណាចបន្តិចម្ដងៗ ហើយនៅទីបំផុតបានបង្ខំឱ្យព្រះមហាក្សត្រចុងក្រោយនៃរាជវង្សត្រានដាក់រាជ្យ និងបង្កើតរាជវង្សហូ។ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព លោកបានប្រគល់រាជបល្ល័ង្កឱ្យកូនប្រុស Hồ Hán Thương ប៉ុន្តែលោកនៅតែរក្សាតួនាទីជាអតីតព្រះមហាក្សត្រដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ទៀតថា ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីនៃការគ្រប់គ្រង រាជវង្សនេះបានអនុវត្តកំណែទម្រង់សំខាន់ៗ។ Hồ Quý Ly បានចេញក្រដាសប្រាក់ Hội Sao Thông Bảo តាំងពីឆ្នាំ ១៣៩៣ កាលនៅជាមន្ត្រី ដែលជាការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណក្រដាសដំបូងគេនៅវៀតណាម។ លោកក៏បានធ្វើកំណែទម្រង់ពន្ធដីធ្លីនិងរដ្ឋបាលផងដែរ។

តាមវិគីភីឌា ទោះជាយ៉ាងណា ការគ្រប់គ្រងរបស់រាជវង្សហូមិនបានស្ថិតស្ថេរយូរឡើយ។ ក្រុមអ្នកគាំទ្ររាជវង្សត្រានដែលនៅសេសសល់បានងាកទៅរកជំនួយពីរាជវង្សមិងរបស់ចិន។ រាជវង្សមិងបានឆ្លៀតឱកាសនេះបញ្ជូនទ័ពចូលវាយលុក ហើយនៅឆ្នាំ ១៤០៧ ពួកគេបានចាប់បានអ្នកដឹកនាំរាជវង្សហូ រួចបញ្ចូលទឹកដីវៀតណាមទៅក្នុងចក្រភពមិង។ រាជវង្សហូក៏ត្រូវបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅពេលនោះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា រាជវង្សហូបានផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងក្លាហាន។ ក្រៅពីក្រដាសប្រាក់ រាជវង្សនេះបានផលិតកាក់ធ្វើពីស្ពាន់ ដែលបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធរូបិយវត្ថុ។ កំណែទម្រង់ពន្ធនិងដីធ្លីមានគោលដៅកាត់បន្ថយអំណាចរបស់ពួកអភិជន ប៉ុន្តែត្រូវបានជួបការប្រឆាំង។

ផ្នែកវប្បធម៌ បន្ទាយថាយដូត្រូវបានចាត់ទុកជាសមិទ្ធិផលស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យមួយ។ តាមវិគីភីឌា បន្ទាយនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីប្លុកថ្មធម្មជាតិធំៗដោយមិនប្រើបាយអ ដែលជាបច្ចេកទេសទំនើបសម្រាប់សម័យនោះ។ ការជីកកកាយនៅតំបន់នេះបានរកឃើញគ្រាប់កាំភ្លើងធ្វើពីថ្មទំហំ ៥៧ មីលីម៉ែត្រ និងវត្ថុសិល្បៈដីដុតដូចជាក្បាច់ក្បាលសត្វហង្ស (phoenix) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតខ្ពស់នៃសិល្បៈនិងបច្ចេកវិទ្យាយោធានាសតវត្សរ៍ទី ១៤–១៥។ ដោយសារតម្លៃពិសេសទាំងនេះហើយ ទើបអង្គការ UNESCO បានដាក់បញ្ចូលបន្ទាយថាយដូទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០១១។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ការសិក្សាអំពីរាជវង្សហូអាចផ្តល់បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់អំពីទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជានិងវៀតណាម ដែលមានទំនាក់ទំនងជាប់ទាក់ទងគ្នាជាយូរមកហើយ។ បន្ទាយថាយដូបច្ចុប្បន្នជាគោលដៅទេសចរណ៍វប្បធម៌ដ៏សំខាន់នៅខេត្ត Thanh Hóa ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ និងជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។

តាមវិគីភីឌា ការដួលរលំនៃរាជវង្សហូដោយសារអន្តរាគមន៍ពីមហាអំណាចចិន គឺជាឧទាហរណ៍នៃការប្រឈមមុខរវាងរដ្ឋតូចនិងមហាអំណាច ដែលប្រធានបទនេះនៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃលទ្ធិជាតិនិងអធិបតេយ្យភាព។ សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ មេរៀនពីប្រវត្តិសាស្ត្រនេះអាចជួយឱ្យយើងយល់អំពីភាពស្មុគស្មាញនៃនយោបាយតំបន់។