ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

មន្ទីរពេទ្យ គឺជាស្ថាប័នថែទាំសុខភាព ដែលផ្តល់ការព្យាបាលអ្នកជំងឺ ដោយប្រើប្រាស់វិទ្យាសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រឯកទេស បុគ្គលិកសុខាភិបាលជំនួយ និងឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ។ តាមការពណ៌នារបស់វិគីភីឌា ប្រភេទមន្ទីរពេទ្យដែលគេស្គាល់ជាងគេ គឺមន្ទីរពេទ្យទូទៅ ដែលជាធម្មតាមាននាយកដ្ឋានសង្គ្រោះបន្ទាន់ ដើម្បីព្យាបាលបញ្ហាសុខភាពបន្ទាន់ រាប់ចាប់ពីជនរងគ្រោះដោយសារអគ្គីភ័យ និងគ្រោះថ្នាក់នានា រហូតដល់ជំងឺដែលកើតឡើងភ្លាមៗ។

វិគីភីឌា ក៏បានរៀបរាប់ផងដែរថា មន្ទីរពេទ្យស្រុក ជាទូទៅគឺជាស្ថាប័នថែទាំសុខភាពសំខាន់បំផុតនៅក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន ដោយមានគ្រែព្យាបាលជាច្រើនសម្រាប់ការថែទាំអ្នកជំងឺដែលពឹងផ្អែកខ្លាំង និងមានគ្រែបន្ថែមទៀតសម្រាប់អ្នកជំងឺដែលត្រូវការការថែទាំរយៈពេលវែង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មន្ទីរពេទ្យមានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក ទាំងនៅតាមទីក្រុងធំៗ និងតាមស្រុកនានា ដែលមន្ទីរពេទ្យស្រុកតែងតែដើរតួនាទីជាស្ថាប័នសុខភាពសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ ដូចដែលវិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់។ រូបភាពក្នុងបណ្ណសារវិគីភីឌា បង្ហាញអំពីមន្ទីរពេទ្យនៅតាមប្រទេសជាច្រើន ដូចជា អេស្ប៉ាញ ហ្កាណា នូវែលហ្សេឡង់ ឥណ្ឌា ចក្រភពអង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ ក្រូអាស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្នុងនោះ ក៏មានមន្ទីរពេទ្យឯកទេសផងដែរ ដូចជា មន្ទីរពេទ្យសុខភាពកុមារ Starship នៅទីក្រុង Auckland ប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់។

ចំពោះផ្នែកមនុស្ស វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា មន្ទីរពេទ្យពឹងផ្អែកលើបុគ្គលិកដែលមានជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រឯកទេស រួមជាមួយបុគ្គលិកសុខាភិបាលជំនួយ ដើម្បីថែទាំអ្នកជំងឺដែលមានតម្រូវការខុសៗគ្នា ចាប់ពីអ្នកដែលត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់ រហូតដល់អ្នកដែលត្រូវការថែទាំរយៈពេលវែង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មន្ទីរពេទ្យមិនមែនជាគំនិតថ្មីទេ។ តាមបណ្ណសាររូបភាពរបស់វិគីភីឌា មានរូបភាពសាលអ្នកជំងឺមួយនៅប្រទេសបារាំង ដែលមានតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ៦។ នៅមជ្ឈិមសម័យ ពិភពអ៊ីស្លាមក៏មានមន្ទីរពេទ្យធំៗដែរ ដូចជាមន្ទីរពេទ្យ Mansuri ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលស្ថិតក្នុងអគារ Qalawun នៅទីក្រុង Cairo ប្រទេសអេហ្ស៊ីប។

វិគីភីឌា ក៏បានកត់សម្គាល់អំពីមន្ទីរពេទ្យ San Nicolás de Bari នៅ Santo Domingo សាធារណរដ្ឋដូមីនិក ដែលសាងសង់នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៥១៤ ដល់ ១៥៤១ និងត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូទទួលស្គាល់ថាជាមន្ទីរពេទ្យចំណាស់ជាងគេ ដែលបានសាងសង់នៅទ្វីបអាមេរិក។ នៅទីក្រុងឡុងដ៍ មន្ទីរពេទ្យ Guy's Hospital ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៧២៤ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមន្ទីរពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តដំបូងគេមួយ ដូចដែលបង្ហាញក្នុងផ្ទាំងគំនូរឆ្លាក់ពីឆ្នាំ ១៨២០។ រីឯមន្ទីរពេទ្យ Pennsylvania នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៧៥១ ជាមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈដំបូងគេបង្អស់ដែលបានបង្កើតឡើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ជាកន្លែងមានសាលសង្កេតការវះកាត់ដំបូងគេ និងបណ្ណាល័យវេជ្ជសាស្ត្រដំបូងគេរបស់អាមេរិកផងដែរ។

នៅយុគសម័យទំនើប Florence Nightingale បានធ្វើការនៅមន្ទីរពេទ្យ Scutari ហើយបានជួយក្នុងការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធមន្ទីរពេទ្យទំនើបឡើងវិញ តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានពន្យល់ថា ក្នុងពេលសន្តិភាព មន្ទីរពេទ្យតែងតែត្រូវបានសម្គាល់ដោយស្លាកសញ្ញាផ្សេងៗ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក អក្សរ «H» ពណ៌សលើផ្ទៃពណ៌ខៀវ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅ។ ក្នុងអំឡុងជម្លោះយោធា មន្ទីរពេទ្យអាចត្រូវបានសម្គាល់ដោយស្លាកសញ្ញាកាកបាទក្រហម អឌ្ឍចន្ទក្រហម ឬគ្រីស្តាល់ក្រហម ស្របតាមអនុសញ្ញាហ្សឺណែវ។

រូបភាពក្នុងបណ្ណសារវិគីភីឌា ក៏បង្ហាញអំពីភាពចម្រុះនៃទម្រង់មន្ទីរពេទ្យផងដែរ រាប់ចាប់ពីមន្ទីរពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត មន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ រហូតដល់មន្ទីរពេទ្យសាកលវិទ្យាល័យ និងមន្ទីរពេទ្យកុមារឯកទេស។ រូបភាពពីលើអាកាសនៃតំបន់មន្ទីរពេទ្យតាមឆ្នេរសមុទ្រមួយនៅ Roscoff ប្រទេសបារាំង បង្ហាញពីទំហំ និងបរិវេណដ៏ធំនៃមន្ទីរពេទ្យទំនើប ខណៈរូបភាពមួយចំនួនទៀតបង្ហាញវិហារតូចមួយ (chapel) នៅមន្ទីរពេទ្យ HCA Florida Fawcett ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់មន្ទីរពេទ្យក្នុងសង្គម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន មន្ទីរពេទ្យនៅតែជាសសរស្តម្ភនៃប្រព័ន្ធសុខាភិបាលសាធារណៈនៅទូទាំងពិភពលោក។ រូបភាពទំនើបៗក្នុងបណ្ណសារវិគីភីឌា បង្ហាញមន្ទីរពេទ្យធំៗជាច្រើនកន្លែង ដូចជា មន្ទីរពេទ្យសាកលវិទ្យាល័យ Tampere នៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ មន្ទីរពេទ្យ AIIMS នៅទីក្រុងញូវដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា មន្ទីរពេទ្យ Hinduja នៅទីក្រុង Mumbai និងមន្ទីរពេទ្យ Klinikum Aachen នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងតាមសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស មន្ទីរពេទ្យគឺជាប្រធានបទដែលជាប់ទាក់ទងនឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ មន្ទីរពេទ្យទូទៅ និងមន្ទីរពេទ្យស្រុក គឺជាកន្លែងដែលប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងការថែទាំរយៈពេលវែង ដូចដែលវិគីភីឌាបានពណ៌នា ហើយព័ត៌មានអំពីគុណភាពសេវាព្យាបាល បុគ្គលិកសុខាភិបាល និងឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ តែងតែជាប្រធានបទដែលសាធារណជនចាប់អារម្មណ៍។