ប្រទេសអ៊ីតាលី
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី គឺជាប្រទេសមួយនៅអឺរ៉ុបខាងត្បូង និងខាងលិច។ តាម Wikipedia ប្រទេសនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅលើឧបទ្វីបមួយដែលលាតសន្ធឹងចូលក្នុងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ដោយមានជួរភ្នំអាល់ ( Alps ) ជាព្រំដែនខាងជើង និងមានកោះជាង ៨០០ ដែលក្នុងនោះកោះធំៗគឺ Sicily និង Sardinia។
អ៊ីតាលីជាសមាជិកស្ថាបនិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប ជាសមាជិក G7 និងជាប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលខ្ពស់លើវប្បធម៌ពិភពលោក តាមរយៈចក្រភពរ៉ូម សម័យរ៉េណេសាំង សិល្បៈ ម៉ូដ និងម្ហូបអាហារ។ ទីក្រុងរ៉ូមជារាជធានី ហើយទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន មីឡាន ណាប់ល ទូរីន ផាឡែម៉ូ បូឡូញ៉ា ហ្វ្លូរ៉ង់ ហ្សែន និងវេនីស។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia អ៊ីតាលីគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដី ៣០១,៣៤០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាប្រទេសធំទីដប់នៅអឺរ៉ុបតាមផ្ទៃដី។ វាមានព្រំដែនដីជាមួយ បារាំង នៅខាងលិច, ស្វីស និងអូទ្រីសនៅខាងជើង, ស្លូវេនីនៅខាងកើត ព្រមទាំងព័ទ្ធជុំវិញរដ្ឋតូចពីរគឺ វ៉ាទីកង់ និង សាន ម៉ារីណូ។
ប្រជាជនមានប្រមាណ ៥៩ លាននាក់ ធ្វើឲ្យអ៊ីតាលីជាសមាជិកដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបី នៃសហភាពអឺរ៉ុប។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាអ៊ីតាលី ប៉ុន្តែតាម Wikipedia មានភាសាតំបន់ និងភាសាជនជាតិភាគតិចជាច្រើនទៀត។ សាសនាគ្រឹស្ទកាតូលិកមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារទីស្នាក់ការនៃសម្តេចប៉ាបស្ថិតនៅទីក្រុងវ៉ាទីកង់នៅក្នុងទីក្រុងរ៉ូម។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ឧបទ្វីបអ៊ីតាលីគឺជាបេះដូងនៃចក្រភពរ៉ូមបុរាណ ដែលគ្របដណ្ដប់លើអឺរ៉ុបភាគច្រើន អាហ្វ្រិកខាងជើង និងមជ្ឈិមបូព៌ាមួយផ្នែក។ មុនរ៉ូម អារ្យធម៌អេទ្រូស្កាន់ ( Etruscan ) បានរីកចម្រើននៅតំបន់នេះ។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃចក្រភពរ៉ូមខាងលិចនៅសតវត្សទី ៥ ឧបទ្វីបនេះត្រូវបានបែងចែកជារដ្ឋតូចៗជាច្រើន។
ក្នុងសម័យកណ្ដាល និងសម័យដើមទំនើប ទីក្រុងដូចជា វេនីស ហ្វ្លូរ៉ង់ និងហ្សែន បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌ ដែលនាំឲ្យកើតមានចលនារ៉េណេសាំង ( Renaissance ) ជាមួយនឹងបុគ្គលដ៏សំខាន់ដូចជា Leonardo da Vinci, Michelangelo, Dante និង Machiavelli។
តាម Wikipedia ការបង្រួបបង្រួមអ៊ីតាលី ( Risorgimento ) បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៨៦១ ក្រោមដឹកនាំដោយបុគ្គលដូចជា Giuseppe Garibaldi, Camillo Cavour និងស្ដេច Victor Emmanuel ទី២។ នៅសតវត្សទី ២០ អ៊ីតាលីបានឆ្លងកាត់របបផ្ដាច់ការហ្វាស៊ីសរបស់ Benito Mussolini ( ១៩២២–១៩៤៣ ) ការចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងការប្រកាសជាសាធារណរដ្ឋនៅឆ្នាំ ១៩៤៦។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
អ៊ីតាលីជាសេដ្ឋកិច្ចធំមួយនៃពិភពលោក និងជាសមាជិកក្រុម G7។ តាម Wikipedia ទីក្រុងមីឡានគឺជារាជធានីសេដ្ឋកិច្ច និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ និងម៉ូដសកល។ វិស័យឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗរួមមានយានយន្ត ( ដូចជា Ferrari, Fiat ), ម៉ូដ ( Prada, Gucci, Armani ), ម្ហូបអាហារ និងថាមពល ( Eni )។ ធនាគារ Banca Monte dei Paschi di Siena ដែលបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៤៧២ ត្រូវបានចាត់ទុកជាធនាគារចាស់ជាងគេ ឬចាស់ទីពីរក្នុងពិភពលោក ដែលនៅដំណើរការ។
លើវិស័យវប្បធម៌ អ៊ីតាលីជាប្រទេសផលិតស្រាទំពាំងបាយជូរធំជាងគេក្នុងពិភពលោក និងជាស្រុកកំណើតនៃរបបអាហារមេឌីទែរ៉ាណេ។ សិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម តន្រ្តី និងភាពយន្តរបស់អ៊ីតាលី ( រួមទាំងស្នាដៃរបស់ Federico Fellini ) មានឥទ្ធិពលលើពិភពលោក។ កីឡាបាល់ទាត់ជាកីឡាដ៏ពេញនិយមបំផុត ដោយក្រុមជាតិ Azzurri ធ្លាប់ឈ្នះពានរង្វាន់ពិភពលោកជាច្រើនលើក។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នរបស់អ៊ីតាលីគឺលោកស្រី Giorgia Meloni ដែលបានចូលកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ ២០២២ ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្ត្រីដំបូងគេនៃប្រទេសនេះ។ លោក Sergio Mattarella គឺជាប្រធានាធិបតី។ អ៊ីតាលីបន្តដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប អង្គការណាតូ និងក្រុម G7 ហើយបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូល G7 លើកទី ៥០ នៅឆ្នាំ ២០២៤ នៅតំបន់ Apulia។
សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទដែលគួរតាមដានរួមមាន គោ
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
អ៊ីតាលីលុបចោលការប្រគំតន្ត្រី Kanye West ដោយសារកង្វល់សុវត្ថិភាពសាធារណៈ
ការប្រគំតន្ត្រីដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៨ កក្កដា ក្នុងមហោស្រព Pulse of Gaia ត្រូវបានអាជ្ញាធរអ៊ីតាលីបញ្ឈប់ ដោយយោងពីសុវត្ថិភាពសាធារណៈ ក្រោយកង្វល់ពីសហគមន៍ជ្វីហ្វ។
អ៊ីតាលីបានលុបចោលការប្រគំតន្ត្រីរបស់ Ye និង Travis Scott ដោយសារការព្រួយបារម្ភផ្នែកសន្តិសុខ
អាជ្ញាធរអ៊ីតាលីបានលុបចោលការប្រគំតន្ត្រីរបស់តារារ៉េប Ye ដោយសារការជំទាស់ពីសហគមន៍ជ្វីហ្វ និងការប្រគំតន្ត្រីរបស់ Travis Scott ដោយសារការបារម្ភពីអំពើហិង្សា នេះបើតាម New York Times និង The Times of Israel។
សម្តេចប៉ាបលីអូយាងទៅ "ទឹកដីភ្លើង" អ៊ីតាលី ថ្កោលទោសបំពុលម៉ាហ្វីយ៉ា
សម្តេចប៉ាបលីអូ បានយាងទៅជួបគ្រួសាររងគ្រោះដោយសារកាកសំណល់ពុលនៅតំបន់ Terra dei Fuochi ប្រទេសអ៊ីតាលី ដើម្បីបន្តវេទិកាបរិស្ថានរបស់ប៉ាបមុន។
រកឃើញសាកសពអ្នកមុជទឹកអ៊ីតាលីទាំង ៥ នាក់នៅម៉ាល់ឌីវ
សាកសពអ្នកមុជទឹកជនជាតិអ៊ីតាលីទាំង ៥ នាក់ ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងរូងក្រោមទឹកនៅប្រទេសម៉ាល់ឌីវ បន្ទាប់ពីប្រតិបត្តិការស្វែងរកអស់ជាច្រើនថ្ងៃដោយក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះអន្តរជាតិ នេះបើយោងតាមការរាយការណ៍ពី BBC និងកាសែត The New York Times ។
អ្នកមុជទឹកយោធាម៉ាល់ឌីវស្លាប់ក្នុងបេសកកម្មស្វែងរកសាកសពអ្នកមុជទឹកអ៊ីតាលី ៤ នាក់
ពលបាលត្រីម្នាក់នៃកងកម្លាំងការពារជាតិម៉ាល់ឌីវបានស្លាប់កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី ១៦ ឧសភា ដោយជំងឺពុលខ្យល់ក្រោមទឹក ខណៈកំពុងចូលរួមក្នុងបេសកកម្មស្វែងរកសាកសពអ្នកមុជទឹកជនជាតិអ៊ីតាលី ៤ នាក់ដែលបានលង់ទឹកក្នុងរូងក្រោមសមុទ្រនៅប្រជុំកោះវ៉ាវូ។
ជនជាតិអ៊ីតាលី ៥ នាក់ស្លាប់ក្នុងឧបទ្ទវហេតុមុជទឹកនៅម៉ាល់ឌីវ
យោងតាមការរាយការណ៍របស់ BBC, The Straits Times និង AsiaOne ជនជាតិអ៊ីតាលី ៥ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាសមាជិកនៃសាកលវិទ្យាល័យ Genoa បានបាត់បង់ជីវិតខណៈកំពុងរុករករូងក្រោមទឹកនៅប្រទេសម៉ាល់ឌីវ។
អតីតកីឡាករ F1 និងជើងឯក Paralympic អាឡែក ហ្សាណាឌី បានទទួលមរណភាព ក្នុងវ័យ ៥៩ ឆ្នាំ
អតីតកីឡាករ Formula 1 និង CART ជនជាតិអ៊ីតាលី អាឡែក ហ្សាណាឌី (Alex Zanardi) ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាជើងឯក Paralympic បានទទួលមរណភាពហើយ ក្នុងវ័យ ៥៩ ឆ្នាំ។