ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ជេមស៍ទី២ (James II) ដែលមាននាមហៅក្រៅថា «ជេមស៍ដ៏សុចរិត» (James the Just) គឺជាព្រះមហាក្សត្រនៃរាជាណាចក្រអារ៉ាហ្គោន និងវ៉ាឡេនស៊ី និងជាព្រះចៅពញានៃបារសេឡូណា ចាប់ពីឆ្នាំ១២៩១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៣២៧។ មុននេះព្រះអង្គក៏ធ្លាប់ជាព្រះមហាក្សត្រស៊ីស៊ីលី (ពីឆ្នាំ១២៨៥ ដល់ ១២៩៥) និងជាព្រះមហាក្សត្រម៉ាយ៉ូកា (ពីឆ្នាំ១២៩១ ដល់ ១២៩៨) មកផងដែរ។ លើសពីនេះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១២៩៧ ព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះមហាក្សត្រនៃសារឌីនៀ និងក័រស៊ីកា ប៉ុន្តែជាការតែងតាំងតែនៅលើក្រដាសប៉ុណ្ណោះ រហូតដល់ទ្រង់អាចវាយដណ្តើមយកកោះសារឌីនៀបានដោយជោគជ័យនៅឆ្នាំ១៣២៤។

ក្នុងរយៈពេល ៣០ ឆ្នាំចុងក្រោយនៃរជ្ជកាល ព្រះរាជនាមពេញលេញរបស់ជេមស៍ទី២ គឺ «ព្រះជេមស៍ ដោយព្រះគុណនៃព្រះ ព្រះមហាក្សត្រនៃអារ៉ាហ្គោន វ៉ាឡេនស៊ី សារឌីនៀ និងក័រស៊ីកា និងព្រះចៅពញានៃបារសេឡូណា»។ ជេមស៍ទី២ ត្រូវបានគេចងចាំថាជាអ្នកដឹកនាំដ៏មានយុត្តិធម៌ និងជាអ្នកពង្រឹងអំណាចនគរអារ៉ាហ្គោននៅតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ព្រះបាទជេមស៍ទី២ កើតនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមេសា ឆ្នាំ១២៦៧ នៅក្នុងក្រុងវ៉ាឡេនស៊ី ដែលសព្វថ្ងៃជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ ប៉ុន្តែសម័យនោះគឺជារាជាណាចក្រមួយក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះវររាជបិតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះបាទពីធ័រទី៣ (Peter III of Aragon)។ ព្រះអង្គជាបុត្រាទី២ ហើយមានព្រះរាជាបងគឺព្រះបាទអាល់ហ្វុនសូទី៣ (Alfonso III)។ នៅពេលព្រះរាជាបងសោយទិវង្គតដោយគ្មានរជ្ជទាយាទនៅឆ្នាំ១២៩១ ជេមស៍ក៏បានទទួលមរតករាជ្យបល្លង្កនៃអារ៉ាហ្គោន វ៉ាឡេនស៊ី និងបារសេឡូណា។

រជ្ជកាលរបស់ជេមស៍ទី២ បានគ្របដណ្តប់តំបន់ដ៏ធំមួយនៃឧបទ្វីបអ៊ីប៊ែររៀភាគខាងកើត រួមទាំងឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងកោះជាច្រើន។ ប្រជាជនក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអង្គនិយាយភាសាកាតាឡាន និងភាសាអេស្ប៉ាញសម័យបុរាណ។ កាក់ដែលបង្ហាញខាងលើនេះមានឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គ បានបញ្ជាក់ពីអំណាចសេដ្ឋកិច្ចរបស់នគរក្នុងសម័យនោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរជ្ជកាលជេមស៍ទី២ ត្រូវបានកត់ត្រាយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងវិគីភីឌា។ ក្នុងឆ្នាំ១២៨៥ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតនៃព្រះបិតា និងការបះបោរនៃពួកស៊ីស៊ីលី (Sicilian Vespers) ជេមស៍ត្រូវបានប្រកាសជាព្រះមហាក្សត្រស៊ីស៊ីលី។ ប៉ុន្តែការគ្រប់គ្រងកោះនេះមានជម្លោះជាមួយពួកអង់ហ្សេវីន (Angevins) ដែលជាគូសត្រូវយូរឆ្នាំមកហើយ។ នៅឆ្នាំ១២៩៥ តាមរយៈសន្ធិសញ្ញាអាណាញី (Treaty of Anagni) ដែលមានសម្តេចប៉ាបជាអន្តរការី ជេមស៍បានយល់ព្រមប្រគល់ស៊ីស៊ីលីទៅឱ្យស្តេចឆាលទី២នៃណាបាល (Charles II of Naples) ដើម្បីជាថ្នូរនឹងការទទួលបានសិទ្ធិគ្រងរាជ្យលើកោះសារឌីនៀ និងក័រស៊ីកា។

ទោះបីជាត្រូវបានទទួលសិទ្ធិនេះក៏ដោយ ជេមស៍នៅតែត្រូវការប្រើកម្លាំងយោធាដើម្បីវាយដណ្តើមយកសារឌីនៀ។ បន្ទាប់ពីការរៀបចំអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ព្រះអង្គបានបញ្ជូនកងទ័ពទៅច្បាំងដណ្តើមកោះនេះនៅឆ្នាំ១៣២៣-១៣២៤ ហើយទីបំផុតបានទទួលជោគជ័យ បង្កើតឱ្យមានវត្តមានរបស់អារ៉ាហ្គោននៅដួងខាងកណ្តាលមេឌីទែរ៉ាណេ។

ក្នុងស្រុកវិញ ជេមស៍ទី២ ត្រូវបានគេចងចាំសម្រាប់ការកែទម្រង់ច្បាប់ និងរដ្ឋបាល។ ព្រះអង្គបានធ្វើជាអធិបតីក្នុងសភាជាតិនៅក្រុងឡីដា (Lleida) ក្នុងឆ្នាំ១៣០១ ដូចដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ (Parlement de Lérida)។ នៅក្នុងរូបនេះមានអក្សរចារឹកថា «nos jacobus dei gracia rex» មានន័យថា «ពួកយើង ជេមស៍ ដោយព្រះគុណនៃព្រះ ព្រះមហាក្សត្រ»។ ក្រៅពីនេះ ព្រះអង្គក៏បានស្ថាបនាសាកលវិទ្យាល័យឡីដានៅឆ្នាំ១៣០០ ដែលជាសាកលវិទ្យាល័យចំណាស់មួយនៅក្នុងអឺរ៉ុប និងបានជំរុញការប្រមូលច្បាប់ទំនៀមទម្លាប់កាតាឡាន (Usatges)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ព្រះបាទជេមស៍ទី២ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គដែលបាននាំមកនូវយុគសម័យមាសនៃរាជាណាចក្រអារ៉ាហ្គោន។ មរតករបស់ព្រះអង្គនៅតែអាចមើលឃើញតាមរយៈសំណង់ស្ថាបត្យកម្ម និងកំណត់ត្រាច្បាប់។ វត្តសន្តេសគ្រូស (Monastery of Santes Creus) នៅក្នុងតំបន់កាតាឡូញ៉ា ប្រទេសអេស្ប៉ាញ គឺជាកន្លែងដែលព្រះអង្គបានសោយទិវង្គតនៅថ្ងៃទី ២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៣២៧ និងជាទីដែលព្រះបរមសពរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានតម្កល់។ វត្តនេះបានក្លាយជាកន្លែងទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយ។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ការសិក្សាអំពីជេមស៍ទី២ អាចផ្តល់មេរៀនអំពីការកសាងនគរ ការធ្វើកំណែទម្រង់ច្បាប់ និងការពង្រីកឥទ្ធិពលតាមសមុទ្រ។ ដោយឡែក កេរ្តិ៍ដំណែលរបស់ព្រះអង្គនៅសាកលវិទ្យាល័យឡីដា និងប្រព័ន្ធច្បាប់កាតាឡាន នៅតែបន្តជះឥទ្ធិពលដល់ប្រទេសអេស្ប៉ាញសម័យថ្មី។ ជាងនេះទៅ ប្រវត្តិនៃការវាតទីសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេរបស់អារ៉ាហ្គោន ក៏ជាប្រធានបទគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់សិស្សានុសិស្សនៃប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកផងដែរ។