លោក ចូវេណែល ម៉ូអ៊ីស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

លោក ចូវេណែល ម៉ូអ៊ីស គឺជាអ្នកនយោបាយ និងជាអតីតអ្នកជំនួញជនជាតិហៃទី ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី ៤៨ នៃប្រទេសហៃទី។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia លោកបានទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៦ ហើយបានចូលកាន់តំណែងនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៧។ អាណត្តិរបស់លោកត្រូវបានបញ្ចប់ដោយការធ្វើឃាតក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏រន្ធត់មួយសម្រាប់ប្រជាជាតិនេះ។ ក្នុងដំណាក់កាលកាន់អំណាច លោកបានប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែក៏បានបង្កើនការចូលរួមរបស់ហៃទីនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លោក ម៉ូអ៊ីស មានសញ្ជាតិហៃទី។ មុននឹងឈានចូលឆាកនយោបាយជាតិ លោកគឺជាអ្នកជំនួញមួយរូប។ បន្ទាប់ពីជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៦ លោកបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ ២០១៧ ហើយបម្រើរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២១។ ភរិយារបស់លោកមានឈ្មោះ ម៉ាទីន ថេរ៉េស ម៉ូអ៊ីស (Martine Moïse) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសកម្មភាពការទូត និងតែងអមដំណើរលោកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិសំខាន់ៗ ដូចមានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពី Wikipedia។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ផ្លូវឡើងកាន់តំណែងរបស់លោក ម៉ូអ៊ីស មិនមែនជារឿងស្រួលនោះទេ។ តាម Wikipedia ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដែលបានរៀបចំឡើងដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ត្រូវបានចាត់ទុកថាមានភាពមិនប្រក្រតី ហើយត្រូវបានលុបចោលជាស្ថាពរ។ ជាលទ្ធផល ការបោះឆ្នោតសាជាថ្មីត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៦។ លោក ម៉ូអ៊ីស បានឈរឈ្មោះជាបេក្ខជន ហើយបានទទួលជ័យជម្នះ ដោយបានចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៧។ ក្នុងអំឡុងពេលប្រធានាធិបតី លោកបានជួបប្រទះការតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ និងក្រុមនយោបាយដែលមិនពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំរបស់លោក។ បញ្ហាសំខាន់ៗរួមមានអត្រាអតិផរណាខ្ពស់ កង្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ និងការចោទប្រកាន់ពីអំពើពុករលួយ។

ទាំងនេះ លោកក៏បានប្រឹងប្រែងកសាងនិងពង្រឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ តាមរូបភាព និងចំណងជើងពី Wikipedia លោកបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ ២០១៨ លោកបានអញ្ជើញទៅកាន់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ជាមួយភរិយា ហើយបានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងភរិយា។ នៅឆ្នាំដដែល លោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងលីម៉ា ប្រទេសប៉េរូ ដើម្បីជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក ចាស្ទីន ទ្រូឌូ។ លើសពីនេះ លោកត្រូវបានប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោកស្រី ឆាយ អ៊ីងវេន ប្រគល់គ្រឿងឥស្សរិយយស "Order of Brilliant Jade" ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ដែលជាកាយវិការឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដ៏ជិតស្និទ្ធ។

ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ លោក ម៉ូអ៊ីស បានជួបជាមួយអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី ខេលី ក្រាហ្វ និងចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំការ៉ាប៊ីន និងប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅរដ្ឋផ្លរីដា។ នៅឆ្នាំ ២០២០ លោកបានទទួលជំនួបពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ម៉ៃឃើល ផុមប៉េអូ។ កិច្ចប្រជុំទាំងនេះបង្ហាញពីតួនាទីកាន់តែសំខាន់របស់ហៃទីនៅក្នុងគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងតំបន់ការ៉ាបៀន។

ទោះបីយ៉ាងណា អាណត្តិរបស់លោកបានបញ្ចប់ដោយសោកនាដកម្ម នៅពេលដែលលោកត្រូវបានធ្វើឃាតក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ តាម Wikipedia ការធ្វើឃាតនេះបានធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិនយោបាយដ៏វឹកវរ និងបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

មកទល់បច្ចុប្បន្ន ករណីឃាតកម្មលើលោក ម៉ូអ៊ីស នៅតែជាចំណុចប្រសព្វនៃការពិភាក្សាអំពីអនាគតនយោបាយរបស់ប្រទេសហៃទី។ ការបាត់បង់ប្រមុខរដ្ឋដោយហិង្សាបានបង្ហាញពីភាពផុយស្រួយនៃស្ថាប័នរដ្ឋក្នុងប្រទេសនេះ ហើយបានជំរុញឱ្យដៃគូអន្តរជាតិពិចារណាឡើងវិញអំពីវិធីសាស្ត្រជួយគាំទ្រដល់ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍នៅហៃទី។ ក្នុងបរិបទស្រដៀងគ្នានេះ ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏បានដាស់ស្មារតីដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀតអំពីសារៈសំខាន់នៃសន្តិសុខ និងនីតិរដ្ឋក្នុងការកសាងប្រជាធិបតេយ្យ។