ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមការរាយការណ៍របស់វីគីភីឌា លោក កឹម សុខា គឺជាអតីតអ្នកនយោបាយ និងសកម្មជនខ្មែរមួយរូប ដែលធ្លាប់កាន់តំណែងជាប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ (CNRP)។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមេដឹកនាំប្រឆាំងដ៏សំខាន់ ហើយមានតួនាទីយ៉ាងធំក្នុងនយោបាយកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ លោកបានបម្រើការជាប្រធានក្រុមប្រឆាំងក្នុងរដ្ឋសភា និងជាអនុប្រធានទី១នៃរដ្ឋសភា។ ប៉ុន្តែកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោកក៏ភ្ជាប់ទៅនឹងសំណុំរឿងក្បត់ជាតិដ៏ចម្រូងចម្រាស់ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០១៧ និងបានរំខានដល់ដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ តាមរបាយការណ៍ពីសារព័ត៌មាន BBC និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស ការចោទប្រកាន់នេះត្រូវបានអ្នករិះគន់មើលឃើញថាមានហេតុផលនយោបាយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមវីគីភីឌា លោក កឹម សុខា កើតនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៣ នៅឃុំត្រមែក ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ លោកមានសញ្ជាតិខ្មែរ និងជាអ្នកនយោបាយអាជីព ព្រមទាំងជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សដ៏សំខាន់។ ក្នុងអាជីពនយោបាយដ៏យូរអង្វែងរបស់លោក លោកបានកាន់តំណែងជាច្រើន ដូចជា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អនុប្រធានទី១នៃរដ្ឋសភា និងតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលខេត្តកំពង់ចាម។ លោកក៏ជាស្ថាបនិក និងអតីតប្រធានគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស (Human Rights Party) ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា លោក កឹម សុខា បានបន្តការសិក្សាផ្នែកច្បាប់នៅឯសាកលវិទ្យាល័យមូស្គូ ក្នុងសហភាពសូវៀត (ប្រទេសរុស្ស៊ីសព្វថ្ងៃ) ហើយបានទទួលសញ្ញាបត្របណ្ឌិតច្បាប់។ ក្រោយពីត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ លោកបានធ្វើការឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងអាណត្តិ UNTAC ហើយបានបម្រើការជាសាស្រ្តាចារ្យផ្នែកច្បាប់នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ លោកក៏ជាស្ថាបនិកនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ដែលជាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលធ្វើការដើម្បីលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស។

នៅឆ្នាំ ២០០៧ លោកបានបង្កើតគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស (Human Rights Party) ដែលបានចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ ២០០៨ ដោយទទួលបាន ៣ កៅអីក្នុងរដ្ឋសភា។ លោកបានដឹកនាំគណបក្សនេះរហូតដល់ឆ្នាំ ២០១២ នៅពេលដែលវាបានច្របាច់បញ្ចូលគ្នាជាមួយគណបក្សសម រង្ស៊ី ដើម្បីបង្កើតជាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ (CNRP)។ ការរួមបញ្ចូលនេះបានបង្កើតជាកម្លាំងប្រឆាំងដ៏ធំមួយ ដែលមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច។ លោក កឹម សុខា បានឡើងកាន់តំណែងជាអនុប្រធាន CNRP និងក្រោយមកជាប្រធាន នៅពេលលោក សម រង្ស៊ី លាលែង។

ក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ ២០១៣ CNRP បានទទួលសន្លឹកឆ្នោតយ៉ាងច្រើន ដោយទាមទារថាមានភាពមិនប្រក្រតីក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោត។ ភាគីប្រឆាំងបានធ្វើពហិការចូលរដ្ឋសភាដំបូង ប៉ុន្តែក្រោយមកបានយល់ព្រមចូលធ្វើការ ហើយលោក កឹម សុខា ត្រូវបានជ្រើសរើសជាអនុប្រធានទី១នៃរដ្ឋសភា។ ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងនយោបាយកាន់តែតានតឹង ហើយនៅឆ្នាំ ២០១៥ រូបភាពអាសអាភាសមួយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ ដែលគេអះអាងថាជាលោក កឹម សុខា កំពុងរួមរ័ក្សជាមួយស្ត្រីម្នាក់។ លោកបានបដិសេធ និងចាត់ទុកថាជាការវាយប្រហារដោយហេតុផលនយោបាយដើម្បីបំផ្លាញកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោក។

ស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅថ្ងៃទី ៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៧ នៅពេលដែលលោកត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ពីបទសមគំនិតជាមួយបរទេស (ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក) ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់។ ភស្តុតាងសំខាន់គឺជាវីដេអូពីឆ្នាំ ២០១៣ ដែលលោកបានថ្លែងសុន្ទរកថាស្តីពីយុទ្ធសាស្រ្តនយោបាយ និងការគាំទ្រពីខាងក្រៅ។ ការចាប់ខ្លួននេះបានបង្កឱ្យមានការថ្កោលទោសជាអន្តរជាតិ ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា វាជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងជាសកម្មភាពនយោបាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរបាយការណ៍ពី BBC និង Reuters សំណុំរឿងក្បត់ជាតិរបស់លោក កឹម សុខា បានដំណើរការយឺតៗ ដោយមានការពន្យារពេលជាច្រើន និងការស្តាប់សាក្សីរាប់សិបនាក់។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ តុលាការក្រុងភ្នំពេញបានសម្រេចបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌឃាត់ទុកដោយអនុញ្ញាតឱ្យលោកចាកចេញពីផ្ទះបាន ប៉ុន្តែនៅតែមានការហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស ឬចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយឡើយ។ អ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើនយល់ថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ដើម្បីរក្សាលោកឱ្យនៅក្រៅឆាកនយោបាយ។

ករណីរបស់លោក កឹម សុខា នៅតែជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុកសម្រាប់កម្ពុជា និងពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីសំណុំរឿងនេះគឺចាំបាច់ ព្រោះវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការប្រកួតប្រជែងនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស។ លោក កឹម សុខា ត្រូវបានមើលឃើញថាជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ហើយស្ថានភាពរបស់លោកប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងប្រទេសលោកខាងលិច រួមមានសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប ដែលបានថ្លែងពីការព្រួយបារម្ភជារឿយៗ។ នៅក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Antony Blinken កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ ២០២២ លោក កឹម សុខា បានទទួលការបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការគាំទ្ររបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលបញ្ជាក់ថា ករណីរបស់លោកនៅតែស្ថិតក្នុងរង្វង់ចំណាប់អារម្មណ៍របស់សហគមន៍អន្តរជាតិ។