ប្រធានបទ Topic
ខេត្តខឹម៉ាម៉ូតុ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ខេត្តខឹម៉ាម៉ូតុ គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅលើកោះឃ្យូស្យូ (Kyūshū) ភាគនិរតីនៃប្រទេសជប៉ុន។ តាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា ខេត្តនេះមានប្រជាជនចំនួន ១,៦៨៣,១១៥ នាក់ និងផ្ទៃដីសរុប ៧,៤០៩ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ខឹម៉ាម៉ូតុមានភាពល្បីល្បាញដោយសារតែប្រាសាទខឹម៉ាម៉ូតុដ៏អស្ចារ្យ ដែលជាសំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយនៅជប៉ុន និងភ្នំភ្លើងអាសូ (Mount Aso) ដែលស្ថិតក្នុងចំណោមភ្នំភ្លើងសកម្មធំជាងគេបំផុតលើពិភពលោក។ ទីក្រុងខឹម៉ាម៉ូតុ ជារដ្ឋធានីខេត្ត ហើយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌។ លើសពីនេះ តំបន់នេះទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាត ប្រភពទឹកក្ដៅ (onsen) និងកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ខេត្តខឹម៉ាម៉ូតុ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តហ្វូគូអូកា (Fukuoka) នៅភាគខាងជើង ខេត្តអូអ៊ីតា (Ōita) នៅភាគឦសាន ខេត្តមីយ៉ាហ្សាគី (Miyazaki) នៅភាគអាគ្នេយ៍ និងខេត្តកាហ្គោស៊ីម៉ា (Kagoshima) នៅភាគខាងត្បូង។ លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រមានភាពសម្បូរបែប ចាប់ពីភ្នំភ្លើងអាសូដ៏ធំស្កឹមស្កៃ រហូតដល់វាលទំនាបមានជីជាតិ និងឆ្នេរសមុទ្រខ្លីមួយនៅភាគខាងលិច។ ភ្នំភ្លើងអាសូ ដែលមានក្រហែងភ្នំភ្លើង (caldera) ដ៏ធំបំផុតមួយលើពិភពលោក គឺជានិមិត្តសញ្ញាភូមិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ប្រចាំខេត្តនេះ។ តាមវិគីភីឌា ប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងទីក្រុងខឹម៉ាម៉ូតុ និងតំបន់ជុំវិញ ខណៈដែលតំបន់ជនបទរួមមានទីក្រុងតូចៗដូចជា ហ៊ីតូយ៉ូស៊ី (Hitoyoshi) អាសូ (Aso) និងមីណាម៉ាតា (Minamata) ព្រមទាំងភូមិប្រពៃណីដូចជាភូមិអ៊ីតស៊ឹគិ (Itsuki) ដែលស្ថិតនៅលើភ្នំជ្រៅ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា តំបន់ខឹម៉ាម៉ូតុមានប្រវត្តិសាស្ត្រជាប់ទាក់ទងនឹងដែនសក្ដិភូមិខឹម៉ាម៉ូតុ (Kumamoto Domain) ដែលគ្រប់គ្រងដោយត្រកូលហូសូកាវ៉ា (Hosokawa) ក្នុងសម័យអេដុ (Edo Period)។ ប្រាសាទខឹម៉ាម៉ូតុ ដែលជាសំណង់ដ៏រឹងមាំមួយ ត្រូវបានកសាងឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៧ ហើយបានក្លាយជាបន្ទាយដ៏សំខាន់សម្រាប់ត្រកូលនេះ។ ស្ពានទឹកស៊ូជុងឃ្យូ (Tsūjun Bridge) ដែលត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៨៥៤ គឺជាប្រព័ន្ធស្រោចស្រពដ៏អស្ចារ្យមួយដែលចាត់ទុកជាស្នាដៃវិស្វកម្មសម័យបុរេទំនើប។ ក្រៅពីនេះ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខេត្តខឹម៉ាម៉ូតុក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារឧបទ្ទវហេតុជំងឺមីណាម៉ាតា (Minamata disease) ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ដែលបណ្ដាលមកពីការបំពុលបារតពីរោងចក្រគីមី ហើយបានក្លាយជាមេរៀនដ៏ធំមួយស្តីពីបរិស្ថាននៅទូទាំងពិភពលោក។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
វិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខេត្តខឹម៉ាម៉ូតុមានមូលដ្ឋានលើកសិកម្ម រួមទាំងការផលិតស្រូវ បន្លែ និងផ្លែឈើ ព្រមទាំងការចិញ្ចឹមសត្វ។ វិស័យទេសចរណ៍ក៏ជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់ ដោយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឱ្យមកទស្សនាប្រភពទឹកក្ដៅធម្មជាតិ ឧទ្យានជាតិ និងស្ថានប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជាប្រាសាទខឹម៉ាម៉ូតុ។ រោងចក្រផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងសារធាតុគីមីក៏មានវត្តមានផងដែរ។ ទិដ្ឋភាពវប្បធម៌របស់ខឹម៉ាម៉ូតុមានភាពសម្បូរបែប៖ ភូមិអ៊ីតស៊ឹគិ (Itsuki) ល្បីល្បាញដោយសារចម្រៀងបុរាណ "អ៊ីតស៊ឹគិ ណុ កុម៉ូរីអ៊ូតា" (Itsuki no Komoriuta) ដែលជាបទឡូឡាប្រពៃណី។ សួនស៊ុយហ្សេនជី-ចូជូអិន (Suizenji-jojuen) គឺជាសួនបែបជប៉ុនដ៏ល្បី ដែលបង្ហាញពីទេសភាពតូចតាចតំណាងឱ្យចំណុចសំខាន់ៗនៅជប៉ុន។ កីឡាបាល់ទាត់ក៏មានប្រជាប្រិយភាពផងដែរ ដោយក្លឹបរ៉ូអាសូខឹម៉ាម៉ូតុ (Roasso Kumamoto) មានកីឡដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងទីក្រុង។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សព្វថ្ងៃនេះ ខេត្តខឹម៉ាម៉ូតុបន្តជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសជប៉ុន។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៦ ការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងមួយបានវាយប្រហារខេត្តនេះ បណ្ដាលឱ្យប្រាសាទខឹម៉ាម៉ូតុនិងសំណង់ជាច្រើនខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ គម្រោងជួសជុលនិងស្ដារឡើងវិញបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃភាពធន់របស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងអ្នកអានខ្មែរ បទពិសោធន៍របស់ទីក្រុងមីណាម៉ាតាក្នុងការស្ដារឡើងវិញពីការបំពុលបរិស្ថាន អាចផ្ដល់ជាមេរៀនដ៏មានតម្លៃដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាប្រហាក់ប្រហែលគ្នាពីវិស័យរ៉ែនិងឧស្សាហកម្ម។ មីណាម៉ាតានាពេលបច្ចុប្បន្នបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផ្សព្វផ្សាយបរិស្ថានដ៏ទាក់ទាញ។