ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ដោយយោងតាមវិគីភីឌា លោក Charles Lutwidge Dodgson ដែលត្រូវបានគេស្គាល់កាន់តែច្បាស់តាមឈ្មោះក្លែងក្លាយ Lewis Carroll គឺជាអ្នកនិពន្ធ កវី គណិតវិទូ អ្នកថតរូប និងជាឌីកុន Anglican ជនជាតិអង់គ្លេស។ ឈ្មោះ Lewis Carroll គឺជាការប្រែក្លាយនៃឈ្មោះពិតរបស់លោក៖ Charles Lutwidge ត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាឡាតាំងថា Carolus Ludovicus ហើយបន្ទាប់មកកែទៅជា Carroll Lewis មុនពេលប្តូរមកជា Lewis Carroll ។ លោកបានបន្សល់ទុកស្នាដៃដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៃអក្សរសិល្ប៍សម័យ Victorian រួមមានរឿងប្រលោមលោក "Alice's Adventures in Wonderland" (ដំណើរផ្សងព្រេងរបស់អាលីសក្នុងអាណាចក្រអច្ឆរិយៈ, ១៨៦៥) និងស្នាដៃបន្ត "Through the Looking-Glass" (តាមរយៈកញ្ចក់ឆ្លុះ, ១៨៧១)។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមេនៃការលេងពាក្យ តក្កវិជ្ជា និងការស្រមើស្រមៃបែបអស្ចារ្យ។ កំណាព្យ "Jabberwocky" (១៨៧១) និង "The Hunting of the Snark" (១៨៧៦) ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាអក្សរសិល្ប៍បែប literary nonsense។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា សៀវភៅ Alice មិនធ្លាប់អស់ពីការបោះពុម្ព ហើយបានបកប្រែជាង ១៧៤ ភាសា ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាស្នាដៃដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងវប្បធម៌សកល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោក Lewis Carroll កើតនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៨៣២ នៅភូមិ Daresbury ស្រុក Cheshire ប្រទេសអង់គ្លេស ក្នុងគ្រួសារអ្នកបួស Anglican ។ លោកជាកូនច្បងក្នុងចំណោមបងប្អូន ១១ នាក់។ ឪពុករបស់លោកជាអ្នកនិពន្ធសាសនា។ កាលពីកុមារភាព លោកមានទេពកោសល្យក្នុងការសរសេរ និងគណិតវិទ្យា ហើយបានបង្កើតទស្សនាវដ្ដីគ្រួសារសម្រាប់បងប្អូន។ លោកបានសិក្សានៅសាលា Richmond Grammar School និង Rugby School មុនពេលចូលសាកលវិទ្យាល័យ Oxford (មហាវិទ្យាល័យ Christ Church) ដោយទទួលបានសញ្ញាប័ត្រថ្នាក់ទី ១ ផ្នែកគណិតវិទ្យា។ លោកបានក្លាយជាមេរៀនគណិតវិទ្យានៅមហាវិទ្យាល័យនោះ ហើយបង្រៀននៅទីនោះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ខណៈពេលដែលក៏ត្រូវបានតែងតាំងជាឌីកុនក្នុងព្រះវិហារ Anglican ដែរ ប៉ុន្តែលោកមិនដែលក្លាយជាបូជាចារ្យឡើយ។

ម្តាយរបស់លោកបានទទួលមរណភាពនៅពេលដែលលោកមានអាយុ ១៩ ឆ្នាំ ដែលជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេងសម្រាប់គ្រួសារ។ លោកមានបញ្ហានិយាយរអាក់រអួរ ដែលធ្វើឲ្យលោកមានអារម្មណ៍ស្រួលជាងក្នុងចំណោមកុមារ។ លោកមិនដែលរៀបការ ហើយបានរស់នៅភាគច្រើននៃជីវិតរបស់លោកនៅ Christ Church, Oxford។ លោកបានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែមករា ឆ្នាំ ១៨៩៨ នៅ Guildford ក្នុងជន្មាយុ ៦៥ ឆ្នាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា រឿងដើមរបស់ Alice បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨៦២ ក្នុងពេលដែលលោក Dodgson បាននាំកុមារី Alice Liddell និងបងស្រីរបស់នាងជិះទូកនៅទន្លេ Isis ។ លោកបានតែងរឿងនិទានមួយដើម្បីកម្សាន្តពួកគេ ហើយក្រោយមកបានសរសេរចេញជាសាច់រឿង ហើយប្រគល់ឱ្យ Alice ជាស្នាដៃសរសេរដោយដៃ។ ដោយទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត លោកបានពង្រីករឿងនេះ ហើយបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៨៦៥ ដោយមានរូបភាពដោយវិចិត្រករ John Tenniel ។ ក្រោយការបោះពុម្ពដំបូង សៀវភៅ Alice ត្រូវបានគេរិះគន់ខ្លះ ប៉ុន្តែទទួលបានការពេញចិត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយឥឡូវត្រូវបានចាត់ទុកជាស្នាដៃបុរាណ។

ស្នាដៃបន្ត "Through the Looking-Glass, and What Alice Found There" បានចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ ១៨៧១ ដោយណែនាំតួអង្គថ្មីៗ និងកំណាព្យ "Jabberwocky" ។ លើសពីនេះ លោកក៏បានសរសេររឿង "Sylvie and Bruno" (១៨៨៩, ១៨៩៣) និងកំណាព្យបែប nonsense "The Hunting of the Snark" (១៨៧៦)។ ក្នុងនាមជាគណិតវិទូ លោកបានបោះពុម្ពស្នាដៃជាច្រើនក្រោមឈ្មោះពិត រួមទាំងសៀវភៅ "Symbolic Logic" និងសំណេរគណិតវិទ្យាកម្សាន្តផ្សេងៗ។ លោកក៏បានបង្កើតឧបករណ៍មួយឈ្មោះថា nyctograph សម្រាប់សរសេរក្នុងភាពងងឹត។ ក្នុងវិស័យថតរូប លោកត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកថតរូបឆ្នើមម្នាក់នៃសម័យ Victorian ដោយបានថតរូបឥស្សរជនដូចជាកវី Alfred, Lord Tennyson និងវិចិត្រករ Dante Gabriel Rossetti ជាមួយក្រុមគ្រួសារ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ដោយយោងតាមវិគីភីឌា ឥទ្ធិពលរបស់ Lewis Carroll នៅតែបន្តរឹងមាំក្នុងសតវត្សទី ២១។ ស្នាដៃរបស់លោកត្រូវបានសម្របសម្រួលជាខ្សែភាពយន្ត និងកម្មវិធីទូរទស្សន៍រាប់មិនអស់ រួមទាំងខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលរបស់ Disney (១៩៥១) និងខ្សែភាពយន្តរបស់ Tim Burton (២០១០)។ ពាក្យ "Wonderland" បានក្លាយជាពាក្យប្រៀបធៀបសម្រាប់ពិភពចម្លែក និងអស្ចារ្យ។ តួអង្គដូចជា Mad Hatter, Cheshire Cat និង Queen of Hearts បានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាវប្បធម៌សកល។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ខួប ១៥០ ឆ្នាំនៃការបោះពុម្ពលើកដំបូងត្រូវបានប្រារព្ធជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ និងការតាំងពិព័រណ៍ជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកបានទាក់ទាញការស្រាវជ្រាវ និងការពិភាក្សាយ៉ាងខ្លាំង។ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់អំពីការជជែកវែកញែកជុំវិញទំនាក់ទំនងរបស់លោកជាមួយកុមារី Alice Liddell និងកុមារីដទៃទៀត ព្រមទាំងរូបថតអាក្រាតរបស់កុមារដែលលោកបានថត (ដែលជាទម្លាប់សាមញ្ញនៅសម័យ Victorian)។ ឯកសារ "Cut pages in diary" ដែលត្រូវបានកាត់ទំព័រចេញ បានបង្កើនការសង្ស័យអំពីទំនាក់ទំនងពិតប្រាកដ។ សព្វថ្ងៃនេះ សង្គម Lewis Carroll Society និងអ្នកសិក្សានៅតែបន្តស្រាវជ្រាវ និងបោះពុម្ពឯកសារថ្មីៗអំពីជីវិត និងការងាររបស់លោក។ សាកលវិទ្យាល័យ Oxford និងបណ្ណាល័យធំៗជាច្រើនរក្សាទុកសាត្រាស្លឹករឹត និងរូបថតដើមរបស់លោក ដែលទាក់ទាញទាំងអ្នកស្រាវជ្រាវ និងភ្ញៀវទេសចរណ៍។