ប្រធានបទ Topic
លីយ៉ុង
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា លីយ៉ុងគឺជាទីក្រុងមួយស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលមានទីតាំងនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេរ៉ូន និងទន្លេសូន នៅភាគពាយ័ព្យនៃជួរភ្នំអាល់ផ៍របស់បារាំង។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅចម្ងាយ ៣៩១ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសអាគ្នេយ៍ពីទីក្រុងប៉ារីស ២៧៨ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសខាងជើងពីទីក្រុងម៉ាសេយ និង ១១៣ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសនិរតីពីទីក្រុងហ្សឺណេវនៃប្រទេសស្វីស។
លីយ៉ុងជាទីក្រុងដែលមានបេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌សម្បូរបែប ដោយមានស្ថានីយ៍សម័យរ៉ូម៉ាំង មហាវិហារ និងវិហារបុរាណ សារមន្ទីរ និងសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើន។ សត្វតោត្រូវបានគេយកធ្វើជានិមិត្តរូបរបស់ទីក្រុងនេះ ដោយរូបសត្វតោមួយត្រូវបានដាក់តាំងនៅ Maison des avocats។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា លក្ខណៈពិសេសនៃភូមិសាស្ត្ររបស់លីយ៉ុងគឺទីតាំងរបស់ខ្លួននៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេពីរ គឺទន្លេរ៉ូន និងទន្លេសូន ដែលបង្កើតជាតំបន់ដែលគេស្គាល់ថា Confluence។ តំបន់នេះស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃជួរភ្នំអាល់ផ៍ ហើយនៅជិតប្រទេសស្វីស ដោយទីក្រុងហ្សឺណេវស្ថិតនៅចម្ងាយ ១១៣ គីឡូម៉ែត្រពីលីយ៉ុង។ ក្រៅពីចំណុចប្រសព្វទន្លេ ទីក្រុងនេះក៏មានភ្នំ Fourvière ជាចំណុចខ្ពស់មួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង។ ក្នុងរដូវរងាខ្លះ ទន្លេសូនក៏អាចមានទឹកកក ដូចដែលមានកំណត់ត្រាជារូបភាពក្នុងឆ្នាំ ២០១២។
ប្រជាជននៅទីក្រុងលីយ៉ុងប្រើប្រាស់ភាសាបារាំងជាភាសាចម្បង។ ទីក្រុងនេះមានគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាជាច្រើន រួមមាន ENS Lyon សាកលវិទ្យាល័យ Lyon 2 និងសាកលវិទ្យាល័យ Lyon 3 ដែលសុទ្ធតែមានសាខានៅក្នុងទីក្រុង។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
លីយ៉ុងមានប្រវត្តិតាំងពីសម័យបុរាណ។ តាមឯកសាររបស់វិគីភីឌា ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងសម័យរ៉ូម៉ាំងថា Lugdunum ហើយបានបន្សល់ទុកស្ថានីយ៍រ៉ូម៉ាំងសំខាន់ៗ រួមមានល្ខោនរ៉ូម៉ាំង (Théâtre Romain) នៅលើភ្នំ Fourvière ល្ខោន Odeon និងសង្វៀនរ៉ូម៉ាំង Amphithéâtre des Trois Gaules។
នៅតំបន់ក្រុងចាស់ Vieux Lyon គេនៅតែឃើញផ្លូវបុរាណដូចជាផ្លូវ Rue Juiverie និងវិហារបុរាណជាច្រើន រួមមានវិហារ Saint-Nizier វិហារ Saint-Bonaventure និងវិហារ Saint-Just។ មហាវិហារ Notre-Dame de Fourvière ឈរនៅលើភ្នំ Fourvière ហើយអគារសាលាក្រុង (Hôtel de Ville) ក៏ជាផ្នែកមួយនៃបេតិកភណ្ឌស្ថាបត្យកម្មរបស់លីយ៉ុងផងដែរ។
ក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៣ ទីក្រុងលីយ៉ុងត្រូវបានឡោមព័ទ្ធ ហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានកត់ត្រាទុកក្នុងគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រ។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៨៣៤ មានការសម្លាប់រង្គាលក្នុងអំឡុងការបះបោររបស់កម្មករសូត្រ (Canut)។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់លីយ៉ុងមានទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងជាមួយឧស្សាហកម្មសូត្រ ដោយកម្មករសូត្រគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គមរបស់ទីក្រុងនេះ។ តុក្កតាដៃហ្គីញ៉ុល ដែលកើតឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ ក៏ត្រូវបានគេភ្ជាប់ជាមួយកម្មករសូត្រផងដែរ។
នៅក្នុងវិស័យវប្បធម៌ លីយ៉ុងមានសារមន្ទីរសិល្បៈ (Musée des Beaux-Arts) សារមន្ទីរ Musée des Confluences វិទ្យាស្ថាន Institut Lumière មហោស្រព Théâtre des Célestins និងឧទ្យាន Parc de la Tête d'Or ដែលមានបឹងនៅចំកណ្តាល។ ទីផ្សារក្រោមដំបូល Halles de Lyon-Paul Bocuse និងអគារ Palais de la Bourse ក៏ជាផ្នែកនៃជីវិតពាណិជ្ជកម្មរបស់ទីក្រុងផងដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរនៅបារាំង និងក្នុងតំបន់ លីយ៉ុងជាទីក្រុងមួយដែលអាចលេចឡើងក្នុងប្រធានបទព័ត៌មានជាច្រើន ចាប់ពីកីឡា ការអប់រំ វប្បធម៌ រហូតដល់ការដឹកជញ្ជូន។
ក្នុងវិស័យកីឡា លីយ៉ុងមានកីឡដ្ឋានសំខាន់ៗ រួមមាន Parc Olympique Lyonnais និង Stade de Gerland។ ក្នុងវិស័យអប់រំ ទីក្រុងនេះមានសាកលវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាស្ថានជាច្រើន រួមទាំងវិទ្យាស្ថាន IPSA ដែលមានសាខានៅលីយ៉ុងក្នុងឆ្នាំ ២០២៦។
ចំណែកផ្នែកដឹកជញ្ជូនវិញ ស្ថានីយ៍ Lyon-Part-Dieu តភ្ជាប់លីយ៉ុងទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ ដោយមានរថភ្លើងអន្តរជាតិដូចជា Trenitalia ចតនៅទីនោះ។ នៅក្នុងទីក្រុង រថភ្លើងអគ្គិសនីខ្សែ T1 ឡានក្រុងអគ្គិសនី (trolleybus) ខ្សែ C3 និងសេវាកង់សាធារណៈ Vélo'v ក៏ជាមធ្យោបាយធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនផងដែរ។
តំបន់ Confluence ដែលស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេទាំងពីរ ក៏មានសារមន្ទីរ Musée des Confluences ដែលជាស្ថាប័នវប្បធម៌មួយនៅក្នុងទីក្រុងនេះ។