KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៩ តុលា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៩ តុលា ២០២៦

លីយ៉ុង

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទីក្រុងលីយ៉ុង ថតពីលើដំបូលមហាវិហារ Notre-Dame de Fourvière ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លីយ៉ុងគឺជាទីក្រុងមួយស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលមានទីតាំងនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេរ៉ូន និងទន្លេសូន នៅភាគពាយ័ព្យនៃជួរភ្នំអាល់ផ៍របស់បារាំង។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅចម្ងាយ ៣៩១ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសអាគ្នេយ៍ពីទីក្រុងប៉ារីស ២៧៨ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសខាងជើងពីទីក្រុងម៉ាសេយ និង ១១៣ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសនិរតីពីទីក្រុងហ្សឺណេវនៃប្រទេសស្វីស។

លីយ៉ុងជាទីក្រុងដែលមានបេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌សម្បូរបែប ដោយមានស្ថានីយ៍សម័យរ៉ូម៉ាំង មហាវិហារ និងវិហារបុរាណ សារមន្ទីរ និងសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើន។ សត្វតោត្រូវបានគេយកធ្វើជានិមិត្តរូបរបស់ទីក្រុងនេះ ដោយរូបសត្វតោមួយត្រូវបានដាក់តាំងនៅ Maison des avocats។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេសូន និងទន្លេរ៉ូន ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លក្ខណៈពិសេសនៃភូមិសាស្ត្ររបស់លីយ៉ុងគឺទីតាំងរបស់ខ្លួននៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេពីរ គឺទន្លេរ៉ូន និងទន្លេសូន ដែលបង្កើតជាតំបន់ដែលគេស្គាល់ថា Confluence។ តំបន់នេះស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃជួរភ្នំអាល់ផ៍ ហើយនៅជិតប្រទេសស្វីស ដោយទីក្រុងហ្សឺណេវស្ថិតនៅចម្ងាយ ១១៣ គីឡូម៉ែត្រពីលីយ៉ុង។ ក្រៅពីចំណុចប្រសព្វទន្លេ ទីក្រុងនេះក៏មានភ្នំ Fourvière ជាចំណុចខ្ពស់មួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង។ ក្នុងរដូវរងាខ្លះ ទន្លេសូនក៏អាចមានទឹកកក ដូចដែលមានកំណត់ត្រាជារូបភាពក្នុងឆ្នាំ ២០១២។

ប្រជាជននៅទីក្រុងលីយ៉ុងប្រើប្រាស់ភាសាបារាំងជាភាសាចម្បង។ ទីក្រុងនេះមានគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាជាច្រើន រួមមាន ENS Lyon សាកលវិទ្យាល័យ Lyon 2 និងសាកលវិទ្យាល័យ Lyon 3 ដែលសុទ្ធតែមានសាខានៅក្នុងទីក្រុង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការឡោមព័ទ្ធទីក្រុងលីយ៉ុងក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៣ ប្រភព: Wikipedia

លីយ៉ុងមានប្រវត្តិតាំងពីសម័យបុរាណ។ តាមឯកសាររបស់វិគីភីឌា ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងសម័យរ៉ូម៉ាំងថា Lugdunum ហើយបានបន្សល់ទុកស្ថានីយ៍រ៉ូម៉ាំងសំខាន់ៗ រួមមានល្ខោនរ៉ូម៉ាំង (Théâtre Romain) នៅលើភ្នំ Fourvière ល្ខោន Odeon និងសង្វៀនរ៉ូម៉ាំង Amphithéâtre des Trois Gaules។

នៅតំបន់ក្រុងចាស់ Vieux Lyon គេនៅតែឃើញផ្លូវបុរាណដូចជាផ្លូវ Rue Juiverie និងវិហារបុរាណជាច្រើន រួមមានវិហារ Saint-Nizier វិហារ Saint-Bonaventure និងវិហារ Saint-Just។ មហាវិហារ Notre-Dame de Fourvière ឈរនៅលើភ្នំ Fourvière ហើយអគារសាលាក្រុង (Hôtel de Ville) ក៏ជាផ្នែកមួយនៃបេតិកភណ្ឌស្ថាបត្យកម្មរបស់លីយ៉ុងផងដែរ។

ក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៣ ទីក្រុងលីយ៉ុងត្រូវបានឡោមព័ទ្ធ ហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានកត់ត្រាទុកក្នុងគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រ។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៨៣៤ មានការសម្លាប់រង្គាលក្នុងអំឡុងការបះបោររបស់កម្មករសូត្រ (Canut)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ហ្គីញ៉ុល (Guignol) តុក្កតាដៃដែលកើតឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ និងមានទំនាក់ទំនងជាមួយកម្មករសូត្រ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់លីយ៉ុងមានទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងជាមួយឧស្សាហកម្មសូត្រ ដោយកម្មករសូត្រគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គមរបស់ទីក្រុងនេះ។ តុក្កតាដៃហ្គីញ៉ុល ដែលកើតឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ ក៏ត្រូវបានគេភ្ជាប់ជាមួយកម្មករសូត្រផងដែរ។

នៅក្នុងវិស័យវប្បធម៌ លីយ៉ុងមានសារមន្ទីរសិល្បៈ (Musée des Beaux-Arts) សារមន្ទីរ Musée des Confluences វិទ្យាស្ថាន Institut Lumière មហោស្រព Théâtre des Célestins និងឧទ្យាន Parc de la Tête d'Or ដែលមានបឹងនៅចំកណ្តាល។ ទីផ្សារក្រោមដំបូល Halles de Lyon-Paul Bocuse និងអគារ Palais de la Bourse ក៏ជាផ្នែកនៃជីវិតពាណិជ្ជកម្មរបស់ទីក្រុងផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កីឡដ្ឋាន Parc Olympique Lyonnais ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរនៅបារាំង និងក្នុងតំបន់ លីយ៉ុងជាទីក្រុងមួយដែលអាចលេចឡើងក្នុងប្រធានបទព័ត៌មានជាច្រើន ចាប់ពីកីឡា ការអប់រំ វប្បធម៌ រហូតដល់ការដឹកជញ្ជូន។

ក្នុងវិស័យកីឡា លីយ៉ុងមានកីឡដ្ឋានសំខាន់ៗ រួមមាន Parc Olympique Lyonnais និង Stade de Gerland។ ក្នុងវិស័យអប់រំ ទីក្រុងនេះមានសាកលវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាស្ថានជាច្រើន រួមទាំងវិទ្យាស្ថាន IPSA ដែលមានសាខានៅលីយ៉ុងក្នុងឆ្នាំ ២០២៦។

ចំណែកផ្នែកដឹកជញ្ជូនវិញ ស្ថានីយ៍ Lyon-Part-Dieu តភ្ជាប់លីយ៉ុងទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ ដោយមានរថភ្លើងអន្តរជាតិដូចជា Trenitalia ចតនៅទីនោះ។ នៅក្នុងទីក្រុង រថភ្លើងអគ្គិសនីខ្សែ T1 ឡានក្រុងអគ្គិសនី (trolleybus) ខ្សែ C3 និងសេវាកង់សាធារណៈ Vélo'v ក៏ជាមធ្យោបាយធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនផងដែរ។

តំបន់ Confluence ដែលស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេទាំងពីរ ក៏មានសារមន្ទីរ Musée des Confluences ដែលជាស្ថាប័នវប្បធម៌មួយនៅក្នុងទីក្រុងនេះ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

២៣៣ ឆ្នាំមុន៖ ទីក្រុងលីយ៉ុងចុះចាញ់ បញ្ចប់ការបះបោរប្រឆាំងគណៈអនុសញ្ញាជាតិ

ថ្ងៃនេះ គម្រប់ ២៣៣ ឆ្នាំ នៃការចុះចាញ់របស់ទីក្រុងលីយ៉ុង បន្ទាប់ពីការឡោមព័ទ្ធជាងមួយខែ ដែលបានបញ្ចប់ការបះបោររបស់ក្រុមអ្នកមធ្យមនិយមប្រឆាំងនឹងគណៈអនុសញ្ញាជាតិ ជារដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋដំបូងគេរបស់បារាំង។

5 sources · Wikipedia, Wikipedia, Wikipedia