ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ម៉ង់ហ្គា (Manga) គឺជាសៀវភៅរឿងកំប្លែង ឬប្រលោមលោកក្រាហ្វិកដែលមានប្រភពមកពីប្រទេសជប៉ុន។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia, ពាក្យ "ម៉ង់ហ្គា" នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន សំដៅដល់ការគូររូបកំប្លែង និងការផលិតសៀវភៅរឿងកំប្លែងទាំងឡាយ។ រីឯនៅក្រៅប្រទេសជប៉ុន ពាក្យនេះច្រើនសំដៅទៅលើសៀវភៅរឿងកំប្លែងដែលបោះពុម្ពផ្សាយដើមឡើយនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនតែប៉ុណ្ណោះ។

ម៉ង់ហ្គាមានរចនាបថពិសេសមួយ ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍនៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងសតវត្សទី១៩។ រចនាបថនេះរួមមាន ភ្នែកធំៗ ទឹកមុខបង្ហាញអារម្មណ៍ខ្លាំង និងបន្ទាត់គូរដ៏ស្អាត។ សព្វថ្ងៃនេះ ម៉ង់ហ្គាបានក្លាយជាមធ្យោបាយប្រាស្រ័យទាក់ទងសកល ដោយមានអ្នកអានរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រភពដើមនៃម៉ង់ហ្គាគឺស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដែលជាប្រទេសផលិតនិងប្រើប្រាស់ម៉ង់ហ្គាច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។ អ្នកបង្កើតម៉ង់ហ្គាត្រូវបានគេហៅថា "ម៉ង់ហ្គាកា" (Mangaka) ហើយពួកគេភាគច្រើនជាជនជាតិជប៉ុន។ ទោះយ៉ាងណា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ មានអ្នកគូរម៉ង់ហ្គាជនជាតិដទៃដែលទទួលបានប្រជាប្រិយភាពផងដែរ។

ម៉ង់ហ្គាត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រភេទផ្សេងៗតាមអាយុនិងភេទរបស់អ្នកអាន ដូចជា សូណេន (Shōnen) សម្រាប់ក្មេងប្រុសវ័យជំទង់, សូចូ (Shōjo) សម្រាប់ក្មេងស្រីវ័យជំទង់, សេនេន (Seinen) សម្រាប់បុរសពេញវ័យ និង ចូសេ (Josei) សម្រាប់ស្ត្រីពេញវ័យ។ ប្រភេទទាំងនេះជួយអ្នកអានជ្រើសរើសរឿងតាមចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួន។

ម៉ង់ហ្គាក៏បានរីករាលដាលទៅប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា វៀតណាម ថៃ និងកម្ពុជាផងដែរ។ នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម មានហាងលក់សៀវភៅម៉ង់ហ្គាដ៏ធំមួយ ដែលបង្ហាញពីប្រជាប្រិយភាពរបស់ម៉ង់ហ្គានៅក្នុងតំបន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃម៉ង់ហ្គាអាចតាមដានបានតាំងពីសិល្បៈគំនូរជប៉ុនបុរាណ។ តាម Wikipedia, ក្នុងសម័យអេដូ (Edo) វិចិត្រករជនជាតិជប៉ុន ហូគូសៃ (Hokusai) បានប្រើពាក្យ "ម៉ង់ហ្គា" ដើម្បីពណ៌នាអំពីសៀវភៅគំនូរដែលរួមមានដំណឹងប្រចាំថ្ងៃនិងឈុតឆាកកំប្លែងៗ។ ស្នាដៃដ៏ល្បីរបស់គាត់គឺ "ហូគូសៃ ម៉ង់ហ្គា" (Hokusai Manga) ដែលជាបណ្តុំគំនូរបង្ហាញពីសិល្បៈការពារខ្លួន និងឈុតប្រចាំថ្ងៃ។

នៅចុងសតវត្សទី១៩ កាសែតនិងទស្សនាវដ្តីជប៉ុនបានផ្សព្វផ្សាយរឿងកំប្លែងបែបលោកខាងលិច ដែលជាលទ្ធផលនៃការបើកទ្វារប្រទេសជប៉ុនទៅកាន់លោកខាងលិច។ គំរូសំខាន់មួយគឺ "E-shimbun Nippon-chi" ដែលបានបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ១៨៧៤ ដោយលោក Kanagaki Robun និង Kawanabe Kyosai។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ម៉ង់ហ្គាទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែការបង្កើតរបស់លោក តេហ្សូកា អូសាមូ (Osamu Tezuka) ដែលជាអ្នកគូរម៉ង់ហ្គាដ៏ល្បីល្បាញ និងត្រូវបានចាត់ទុកជា "បិតាម៉ង់ហ្គា"។ ស្នាដៃដូចជា "Astro Boy" បានផ្លាស់ប្តូរទម្រង់នៃការនិទានរឿងនិងបច្ចេកទេសគំនូរ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឧស្សាហកម្មម៉ង់ហ្គាបានរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរ និងបង្កើតជាស្នាដៃជាច្រើនដែលឥឡូវនេះបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប៉ុបសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មម៉ង់ហ្គាក្នុងប្រទេសជប៉ុនមានទំហំទីផ្សាររាប់ពាន់លានដុល្លារ។ គេប៉ាន់ប្រមាណថា មានសៀវភៅម៉ង់ហ្គារាប់រយលានក្បាលត្រូវបានបោះពុម្ពជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ មិនត្រឹមតែនៅជប៉ុនប៉ុណ្ណោះទេ តាម Wikipedia, ហាងលក់សៀវភៅធំៗនៅអឺរ៉ុបនិងអាមេរិក ដូចជា Barnes & Noble ក៏មានផ្នែកសម្រាប់លក់ម៉ង់ហ្គាជាពិសេសដែរ។ ហាង Sakura Eldorado នៅទីក្រុងហាំបួក (Hamburg) ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ គឺជាឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញពីការរីករាលដាលសកលនៃម៉ង់ហ្គា។

វប្បធម៌ម៉ង់ហ្គាបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើវិស័យកម្សាន្តជាច្រើន ជាពិសេសគឺ អានីមេ (Anime) ដែលជាខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចលជប៉ុន។ ស្នាដៃម៉ង់ហ្គាល្បីៗតែងត្រូវយកទៅប្រែក្លាយជាអានីមេ ហើយបន្តរីករាលដាលតាមរយៈទូរទស្សន៍ និងអ៊ីនធឺណិត។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយគឺ Comiket (Comic Market) ដែលប្រារព្ធឡើងនៅតូក្យូរៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយប្រមូលផ្តុំអ្នកបង្កើតនិងអ្នកគាំទ្ររាប់សែននាក់។

នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ម៉ង់ហ្គាក៏មានវត្តមានតាមរយៈការបកប្រែជាភាសាខ្មែរនៅលើទីផ្សារ ក៏ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម។ យុវវ័យជាច្រើនចូលចិត្តអាន និងធ្វើត្រាប់តាមស្ទីលគំនូរម៉ង់ហ្គា ហើយសហគមន៍អ្នកគូរម៉ង់ហ្គាក្នុងស្រុកក៏កំពុងតែរីកចម្រើនផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ទស្សនិកជនខ្មែរ ម៉ង់ហ្គាមិនមែនជារឿងថ្មីទេ។ យុវជនកម្ពុជាជាច្រើនតែងតែអានម៉ង់ហ្គាតាមអនឡាញ ឬទិញសៀវភៅដែលបានបកប្រែជាភាសាខ្មែរពីអ្នកលក់។ ប្រធានបទម៉ង់ហ្គាជារឿយៗលេចឡើងនៅក្នុងវេទិកាអនឡាញនិងទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់យុវជន។

នៅក្នុងបរិបទថ្មីៗនេះ ការផ្សព្វផ្សាយម៉ង់ហ្គាលើប្រព័ន្ធឌីជីថលបានកើនឡើង។ កម្មវិធីដូចជា Manga Plus របស់គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ព Shueisha បានធ្វើឱ្យអ្នកអាននៅកម្ពុជាអាចអានម៉ង់ហ្គាថ្មីៗបានដោយឥតគិតថ្លៃភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពនៅជប៉ុន។

ព្រឹត្តិការណ៍ដូចជាមហោស្រពអានីមេនិងម៉ង់ហ្គា (Anime Festival) នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងការប្រកួតគូរម៉ង់ហ្គា បានបង្កើតឱ្យមានសហគមន៍រឹងមាំនៅកម្ពុជា។ តាមរយៈការចែករំលែក និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាសកល ម៉ង់ហ្គាកំពុងបន្តពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនក្នុងចំណោមយុវជនខ្មែរជំនាន់ថ្មី។