ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ម៉ាន់ហាត់តាន់គឺជាមណ្ឌលមួយក្នុងចំណោមមណ្ឌលទាំង ៥ នៃទីក្រុងញូវយ៉ក ដែលមានប្រជាជនរស់នៅចង្អៀតច្រើនជាងគេបំផុត និងមានផ្ទៃដីតូចជាងគេបំផុត។ មណ្ឌលនេះមានដែនដីស្មើនឹងខោនធីញូវយ៉ក (New York County) ដែលជាខោនធីតូចជាងគេបំផុតនៅក្នុងរដ្ឋញូវយ៉ក និងជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់ដែលមានផ្ទៃដីតូចបំផុតនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។

ម៉ាន់ហាត់តាន់ស្ថិតនៅលើកោះម៉ាន់ហាត់តាន់ ជិតចុងខាងត្បូងនៃរដ្ឋញូវយ៉ក។ ទីតាំងនេះស្ថិតនៅចំកណ្តាលតំបន់ទីក្រុងធំៗជាប់គ្នានៃភាគឦសានសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាស្នូលទីក្រុងនៃតំបន់ទីក្រុងញូវយ៉ក។ តាមវិគីភីឌា ម៉ាន់ហាត់តាន់ដើរតួជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងរដ្ឋបាលរបស់ទីក្រុងញូវយ៉ក ហើយត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ ហិរញ្ញវត្ថុ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងកម្សាន្តរបស់ពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរូបភាពផ្កាយរណបដែលវិគីភីឌាផ្តល់ឱ្យ កោះម៉ាន់ហាត់តាន់មានព្រំប្រទល់ជាប់ទន្លេ Hudson នៅខាងលិច ទន្លេ Harlem នៅខាងជើង ទន្លេ East នៅខាងកើត និងកំពង់ផែញូវយ៉ក នៅខាងត្បូង។ នៅចំកណ្តាលកោះមានសួន Central Park ដែលលេចឡើងជារាងចតុកោណយ៉ាងច្បាស់លាស់ក្នុងរូបភាព។ តាមវិគីភីឌា កោះ Roosevelt Island នៅក្នុងទន្លេ East ក៏ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម៉ាន់ហាត់តាន់ ហើយកោះ Liberty Island ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយទឹកសមុទ្ររបស់រដ្ឋ New Jersey គឺជាដែនដីដាច់ដោយឡែករបស់មណ្ឌលនេះ។

ចំណែកផ្នែកប្រជាជន តាមជំរឿនសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ ២០២០ ដែលវិគីភីឌារាយការណ៍ ម៉ាន់ហាត់តាន់គឺជាតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅចង្អៀតបំផុតនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដង់ស៊ីតេខ្ពស់នេះកើតឡើងស្របពេលដែលមណ្ឌលនេះជាមណ្ឌលដែលមានផ្ទៃដីតូចជាងគេបំផុតក្នុងចំណោមមណ្ឌលទាំង ៥ នៃទីក្រុងញូវយ៉ក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែលភ្ជាប់ជាមួយសម្ភារៈយោងរបស់វិគីភីឌា ផែនទី Castello ពីឆ្នាំ ១៦៦០ បង្ហាញពីក្រុង Amsterdam នៅក្នុងដែនដី New Netherland ដែលជាតំបន់តាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិហូឡង់នៅសតវត្សរ៍ទី១៧។ ឯកសារនេះបង្ហាញថា តំបន់ម៉ាន់ហាត់តាន់មានប្រវត្តិជាមជ្ឈមណ្ឌលទីក្រុងយូរអង្វែងរួចទៅហើយ តាំងពីសម័យអាណានិគមហូឡង់។

តាមវិគីភីឌា នៅឆ្នាំ ១៧៨៩ លោក George Washington បានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីទីមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅមុខអគារ Federal Hall លើផ្លូវ Wall Street។ ក្រោយមក ទីក្រុងបានរីកធំយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយរូបថតផ្លូវ Mulberry ជុំវិញឆ្នាំ ១៩០០ ព្រមទាំងរូបថតអគារជួលរស់នៅ (tenement houses) នៅឆ្នាំ ១៩៣៦ បង្ហាញពីជីវភាពក្រុងដ៏ចង្អៀតណែនក្នុងសម័យនោះ។ តាមវិគីភីឌា ច្បាប់ Zoning Resolution ឆ្នាំ ១៩១៦ បានកំណត់ឱ្យអគារខ្ពស់ៗមានការដកថយជាដំណាក់ៗ ដូចដែលគេឃើញនៅជ្រុងផ្លូវ Park Avenue និងមហាវិថីទី ៥៧។

នៅថ្ងៃទី ១១ កញ្ញា ២០០១ ជើងហោះហើរ United Airlines Flight 175 បានបុកអគារខាងត្បូង (South Tower) នៃមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើបរបស់ម៉ាន់ហាត់តាន់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ម៉ាន់ហាត់តាន់ជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់របស់ពិភពលោក ដោយមានផ្លូវ Wall Street និងផ្សារភាគហ៊ុនញូវយ៉ក ជានិមិត្តរូបនៃទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ។ ក្នុងវិស័យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ កាសែត New York Times មានទីស្នាក់ការនៅអគារលេខ ៦២០ តាមមហាវិថីទី ៨ (Eighth Avenue) ហើយតំបន់ Flatiron ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាកន្លែងកំណើត និងមជ្ឈមណ្ឌលនៃវិស័យបច្ចេកវិទ្យា Silicon Alley។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ តាមវិគីភីឌា Times Square ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសង្កាត់រោងល្ខោន Broadway និងជាទីកន្លែងវប្បធម៌សំខាន់ ដែលមានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៥០ លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។ ម៉ាន់ហាត់តាន់ក៏មានស្ថាប័នវប្បធម៌ល្បីៗដូចជា Metropolitan Museum of Art, Lincoln Center for the Performing Arts និង New York Public Library ព្រមទាំងសាកលវិទ្យាល័យ Columbia ដែលជាសាកលវិទ្យាល័យ Ivy League ផងដែរ។

នៅផ្នែកកីឡា Madison Square Garden ជាទីលានដែលជាផ្ទះរបស់ក្រុម New York Rangers នៃលីកហុកគី NHL និងក្រុម New York Knicks នៃលីកបាល់បោះ NBA។ ចំណែកស្ថានីយ Grand Central Terminal ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌជាតិ រីឯស្ថានីយឡានក្រុង Port Authority Bus Terminal ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាស្ថានីយឡានក្រុងដែលមមាញឹកបំផុតនៅលើពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ម៉ាន់ហាត់តាន់នៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់របស់ពិភពលោក។ ការពិតថា តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០២០ ម៉ាន់ហាត់តាន់ជាតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅចង្អៀតបំផុតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញថាមណ្ឌលនេះនៅតែមានភាពមមាញឹកខ្ពស់បំផុត។

ក្រៅពីព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ ដូចជាការទម្លាក់គ្រាប់បាល់អបអរឆ្នាំថ្មីនៅ Times Square ម៉ាន់ហាត់តាន់ក៏មានបាតុភូតធម្មជាតិពិសេសមួយទៀត គឺ Manhattanhenge ដែលទាក់ទាញអ្នកទេសចរឱ្យមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមហាវិថីទី ៤២ ដើម្បីសង្កេតមើល។ តាមឯកសាររូបភាពរបស់វិគីភីឌា ការសង្កេតបាតុភូតនេះត្រូវបានកត់ត្រាជារូបភាពនៅថ្ងៃទី ១២ កក្កដា ២០១៦។

ដោយសារតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងវប្បធម៌ តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា ម៉ាន់ហាត់តាន់បន្តលេចឡើងជាទៀងទាត់នៅក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិដែលអ្នកអានខ្មែរតាមដាន ទាំងផ្នែកទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ ទាំងផ្នែកសិល្បៈ និងទេសចរណ៍។