ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា “ហ្វាយដាំផ” (Firedamp) គឺជាឈ្មោះសម្រាប់ឧស្ម័នងាយឆេះនានាដែលមាននៅក្នុងអណ្តូងរ៉ែធ្យូង។ ឧស្ម័ននេះភាគច្រើនគឺជាឧស្ម័នមេតាន (Methane) ដែលកើតចេញពីស្រទាប់ធ្យូងប្រភេទប៊ីធូមីណូស (bituminous coal)។ ឧស្ម័ននេះប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងហោប៉ៅតូចៗក្នុងធ្យូង និងស្រទាប់ថ្មជុំវិញ។ នៅពេលដែលកម្មកររ៉ែចូលទៅដល់ហោប៉ៅទាំងនេះ ឧស្ម័នអាចបញ្ចេញមកក្រៅ ហើយប្រសិនបើមានប្រភពភ្លើង វានឹងផ្ទុះបង្កជាគ្រោះមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមវីគីភីឌា នៅសម័យដើម ប្រសិនបើហោប៉ៅឧស្ម័នមានសម្ពាធខ្ពស់ គេហៅវាថា “ថង់កខ្វក់” (bag of foulness)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ធ្យូងថ្មត្រូវបានគេរកឃើញនៅតាមតំបន់ជាច្រើនលើពិភពលោក ជាពិសេសនៅតំបន់មានស្រទាប់ធ្យូងប៊ីធូមីណូស។ ឧស្ម័នមេតានបង្កើតឡើងក្នុងដំណើរការបម្រែបម្រួលនៃសារធាតុសរីរាង្គកប់ក្រោមដីរាប់លានឆ្នាំ ដូច្នេះវាជាប់នៅក្នុងធ្យូង។ តំបន់រ៉ែធ្យូងសំខាន់ៗដូចជានៅប្រទេសចិន សហរដ្ឋអាមេរិក ឥណ្ឌា និងអ៊ុយក្រែន មានការកើតឡើងនៃឧស្ម័នមេតានក្នុងបរិមាណខ្ពស់ ហើយបាននិងកំពុងជួបនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់។ ចំណែកផ្នែកប្រជាជនវិញ កម្មកររ៉ែ និងវិស្វករ គឺជាអ្នកដែលទទួលហានិភ័យផ្ទាល់។ គ្រោះមហន្តរាយដោយសារផ្ទុះឧស្ម័នបានឆក់យកជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ពេញក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សហគមន៍នៅជុំវិញរ៉ែក៏ទទួលឥទ្ធិពលខាងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាយូរអង្វែងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការផ្ទុះឧស្ម័នមេតានគឺជាបញ្ហាដ៏ធំចាប់តាំងពីសម័យដើមនៃការជីករ៉ែក្រោមដី។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៨ និងដើមសតវត្សរ៍ទី១៩ ការផ្ទុះកើតឡើងញឹកញាប់ បណ្តាលឲ្យខូចខាតយ៉ាងច្រើន។ តាមរយៈវីគីភីឌា ហោប៉ៅឧស្ម័នដែលមានសម្ពាធខ្ពស់ត្រូវបានគេហៅថា “ថង់កខ្វក់”។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១៩ ការបង្កើតចង្កៀងសុវត្ថិភាពគឺជាវឌ្ឍនភាពដ៏សំខាន់។ លោក Humphry Davy បានបង្កើតចង្កៀង Davy នៅឆ្នាំ១៨១៥ ដែលមានសំណាញ់ដែកស្តើងព័ទ្ធជុំវិញអណ្តាតភ្លើង ការពារកុំឲ្យឧស្ម័នឆេះរាលដាល។ លោក George Stephenson ក៏បានបង្កើតចង្កៀងស្រដៀងគ្នាដែរ។ ចង្កៀងទាំងនេះមិនត្រឹមតែការពារការផ្ទុះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចបង្ហាញពីវត្តមានឧស្ម័នងាយឆេះ ដោយអណ្តាតភ្លើងប្រែពណ៌ខៀវ។ គំនូរ “Firedamp” ដោយវិចិត្រករ Constantin Meunier ក្នុងឆ្នាំ១៨៨៩ បានបង្ហាញពីផលវិបាកនៃគ្រោះមហន្តរាយ និងភាពលំបាករបស់កម្មកររ៉ែ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការផ្ទុះនៅក្នុងអណ្តូងរ៉ែធ្យូងមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងជ្រៅ។ ការស្លាប់ និងរបួសរបស់កម្មករ ការបិទរ៉ែបណ្តោះអាសន្ន ការខូចខាតឧបករណ៍ និងការចំណាយលើសំណង គឺជាបន្ទុកដ៏ធំសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ក្រុមហ៊ុនរ៉ែជាច្រើនត្រូវបង្កើនការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ។ ផ្នែកវប្បធម៌ ការផ្ទុះឧស្ម័នបានក្លាយជាប្រធានបទក្នុងសិល្បៈ ដូចជាគំនូរ “Firedamp” និងស្នាដៃដទៃទៀត។ ចម្រៀង រឿងនិទាន និងពិធីបុណ្យចងចាំអ្នកស្លាប់ក្នុងរ៉ែ គឺជាផ្នែកនៃវប្បធម៌កម្មករ។ ភាពសាមគ្គី និងមោទនភាពក្នុងវិជ្ជាជីវៈ គឺជាលក្ខណៈពិសេសរបស់សហគមន៍រ៉ែ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ទោះបីមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជា ឧបករណ៍ចាប់ឧស្ម័នស្វ័យប្រវត្តិ និងប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញចូលដោយកុំព្យូទ័រ ក៏ដោយ ការផ្ទុះឧស្ម័នមេតាននៅមានហានិភ័យ។ យោងតាមរបាយការណ៍សារព័ត៌មាន គ្រោះមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរបានកើតឡើងនៅប្រទេសចិន អ៊ុយក្រែន និងតួកគី ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់ជាច្រើន។ សារៈសំខាន់នៃការត្រួតពិនិត្យឧស្ម័ន និងការបណ្តុះបណ្តាលកម្មករ គឺជាកត្តាសម្រេច។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងពីហានិភ័យនៃឧស្ម័នមេតាន និងបញ្ហាសុវត្ថិភាពរ៉ែ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងប្រធានបទសិទ្ធិពលករ និងការអភិវឌ្ឍន៍ដោយចីរភាពក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ព្រឹត្តិការណ៍នានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរ៉ែនៅក្នុងប្រទេសជិតខាង ដូចជាវៀតណាម ឬឡាវ អាចជាប្រធានបទដែលយើងតាមដានរាយការណ៍។