ប្រធានបទ

លីគកីឡាបេស្បល Major League Baseball (MLB)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ពានរង្វាន់ Commissioner's Trophy ដែលផ្តល់ដល់ម្ចាស់ជើងឯក World Series ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia, Major League Baseball (MLB) គឺជាលីគកីឡាបេស្បលអាជីពនៅអាមេរិកខាងជើង ដែលមានក្រុមចំនួន ៣០ ចែកចេញស្មើៗគ្នារវាង National League (NL) និង American League (AL)។ ក្នុងនោះ ២៩ ក្រុមស្ថិតនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក និង ១ ក្រុមនៅកាណាដា។ MLB ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាលីគបេស្បលដែលមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក និងជាលីគកីឡាអាជីពធំៗមួយក្នុងចំណោមបួននៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា។

ក្រុមនីមួយៗត្រូវលេង ១៦២ ប្រកួតក្នុងរដូវកាលនីមួយៗ ដោយថ្ងៃបើករដូវកាល (Opening Day) ធ្វើឡើងនៅសប្តាហ៍ចុងក្រោយនៃខែមីនា ឬសប្តាហ៍ដំបូងនៃខែមេសា។ បន្ទាប់ពីរដូវកាលទៀងទាត់ ក្រុមចំនួន ៦ ពីលីគនីមួយៗ នឹងឡើងទៅវគ្គជម្រុះ (postseason) ដែលមាន ៤ ជុំ ហើយឈានដល់ការប្រកួត World Series ជាស៊េរីជើងឯកលេង ៤ ឈ្នះ ៣ រវាងជើងឯក NL និង AL។ យោងតាម Wikipedia, World Series ត្រូវបានប្រឡូកជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩០៣។ ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ MLB មានទីតាំងនៅទីក្រុងញូវយ៉ក (New York City)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការប្រកួត World Series ឆ្នាំ ១៩៥៩ នៅកីឡដ្ឋាន Los Angeles Memorial Coliseum ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមទាំង ៣០ របស់ MLB មានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុងធំៗទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងទីក្រុងតូរុនតូនៃប្រទេសកាណាដា។ ក្រុមតែមួយគត់ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រៅសហរដ្ឋអាមេរិកគឺ Toronto Blue Jays។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការប្រកួត World Series ឆ្នាំ ១៩៥៩ នៅកីឡដ្ឋាន Los Angeles Memorial Coliseum ដែលជាទីលានប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ក្រុម Los Angeles Dodgers នៅពេលនោះ។ ទីតាំងទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរីករាលដាលភូមិសាស្ត្ររបស់លីគ ដែលគ្របដណ្តប់តំបន់ភាគខាងកើត កណ្តាល និងខាងលិចនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។

ចំពោះប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធ MLB មិនត្រឹមតែមានកីឡាករអាជីពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មានអ្នកគាំទ្រ គ្រូបង្វឹក និងបុគ្គលិកជាច្រើនផងដែរ។ ដោយសារកិត្យានុភាពរបស់លីគ MLB ទាក់ទាញកីឡាករឆ្នើមៗពីជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងមកពីបណ្តាប្រទេសនៅអាមេរិកឡាទីន អាស៊ី និងអឺរ៉ុប ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាកីឡាអន្តរជាតិយ៉ាងពិតប្រាកដ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

Babe Ruth ក្នុងឆ្នាំ ១៩២០ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកីឡាករបេស្បលដ៏អស្ចារ្យបំផុតគ្រប់ពេល ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ MLB មានឫសគល់តាំងពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ១៩។ តាម Wikipedia, ក្រុម Cincinnati Red Stockings ដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៦៩ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាក្រុមបេស្បលអាជីពដំបូងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព Harper's Weekly)។ លីគ National League និង American League បានបង្កើតឡើងនៅចុងសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ រៀងៗខ្លួន ហើយក្រោយមកបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតការប្រកួត World Series ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩០៣។

នៅដើមសតវត្សទី ២០ កីឡាករល្បីៗដូចជា Cy Young (មានរូបភាពកាតបេស្បលឆ្នាំ ១៩១១) និង Babe Ruth (រូបភាពឆ្នាំ ១៩២០) បានជួយធ្វើឲ្យប្រជាប្រិយភាពរបស់លីគកើនឡើង។ Babe Ruth ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកីឡាករដ៏អស្ចារ្យបំផុត បានបង្កើតកំណត់ត្រាវាយបាល់ចេញក្រៅទីលាន (home run) ជាច្រើន ហើយក្លាយជារូបតំណាងនៃកីឡានេះ។

ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយទៀតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគឺការបំបែកឧបសគ្គពណ៌សម្បុរ។ កីឡាករ Jackie Robinson បានក្លាយជាកីឡាករអាមេរិកអាហ្រ្វិកដំបូងគេដែលបានលេងក្នុង MLB នៅពេលគាត់ចូលរួមជាមួយក្រុម Brooklyn Dodgers ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០។ ក្របសៀវភៅកំប្លែងក្នុងឆ្នាំ ១៩៥១ (រូបភាពពី Wikipedia) បានបង្ហាញពីឥទ្ធិពលរបស់គាត់។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានបើកទ្វារឲ្យកីឡាករមកពីពហុជាតិសាសន៍ចូលរួម ដែលធ្វើឲ្យ MLB កាន់តែសំបូរទេពកោសល្យ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

Mark McGwire ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវថ្នាំស្តេរ៉ូអ៊ីតក្នុង MLB ប្រភព: Wikipedia

មិនត្រឹមតែជាលីគកីឡាប៉ុណ្ណោះ MLB ក៏ជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌ដ៏ធំផងដែរ។ តាម Wikipedia, វាត្រូវបានគេចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃ "ល្បែងប្រពៃណីរបស់អាមេរិក" (America's pastime) ហើយមានឥទ្ធិពលលើភាពយន្ត តន្ត្រី និងជីវិតសង្គម។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដូចជា All-Star Game បានទាក់ទាញឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ ដូចជាប្រធានាធិបតី John F. Kennedy ដែលបានបោះបាល់ដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២ (រូបភាពពី Wikipedia)។

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចវិញ MLB បង្កើតប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនពីការលក់សំបុត្រ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងផលិតផលដែលទាក់ទង (merchandise)។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០ លីគបានជួបវិបត្តិនៅពេលដែលរឿងអាស្រូវប្រើប្រាស់ថ្នាំស្តេរ៉ូអ៊ីតក្នុងចំណោមកីឡាករត្រូវបានលាតត្រដាង។ កីឡាករ Mark McGwire និង Rafael Palmeiro គឺជាអ្នកដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ ហើយត្រូវបានផ្អាក ដូចបានរាយការណ៍ដោយ Wikipedia។ រឿងនេះបានប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះនិងការវិនិយោគ តែ MLB បានដាក់ចេញវិធានតឹងរឹងជាងមុនដើម្បីស្ដារទំនុកចិត្តឡើងវិញ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្រុម Cleveland Guardians ក្នុងអាវប្រវត្តិសាស្ត្រ អំឡុងការឈ្នះ ២២ ប្រកួតជាប់គ្នា ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ MLB នៅតែជាលីគដែលមានឥទ្ធិពលនិងការចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់បំផុត។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ការប្រកួតរដូវកាលថ្មីចាប់ផ្តើមនៅខែមីនា និងមេសា ហើយព្រឹត្តិការណ៍ World Series នៅខែតុលា ត្រូវបានផ្សាយបន្តផ្ទាល់ទៅកាន់ប្រទេសជាង ២០០ រាប់បញ្ចូលទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ អ្នកគាំទ្រអាចតាមដានតាមរយៈទូរទស្សន៍ និងវេទិកាអនឡាញនានា។

រូបភាពក្រុម Cleveland Guardians ខាងលើបង្ហាញពីការប្រារព្ធពិធីអាវប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលជាវិធីមួយរបស់ក្រុមដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកគាំទ្រ និងរំលឹកពីមរតកកីឡា។ នៅក្នុងយុគសម័យទំនើប MLB បានសម្របខ្លួនតាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដូចជា ការវិភាគទិន្នន័យកម្រិតខ្ពស់ និងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យឡើងវិញតាមវីដេអូ ដើម្បីធានាភាពត្រឹមត្រូវ។

លើសពីនេះ លីគកំពុងខិតខំពង្រីកទីផ្សារអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅអាស៊ី ដែលកីឡាបេស្បលមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់។ ជាមួយនឹងកីឡាករអាស៊ីកាន់តែច្រើនឡើងៗចូលរួមក្នុង MLB លីគកាន់តែមានលក្ខណៈសាកល ហើយអ្នកគាំទ្រនៅកម្ពុជាក៏អាចឃើញវីរបុរសអន្តរជាតិរបស់ពួកគេប្រកួតនៅលើឆាកដ៏ខ្ពស់បំផុតនេះដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។