ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

នេស្ទ័រ ម៉ាក់ណូ (Nestor Makhno) គឺជាអ្នកបដិវត្តន៍អនាធិបតេយ្យជនជាតិអ៊ុយក្រែន ហើយក៏ជាមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពបះបោរបដិវត្តន៍អ៊ុយក្រែន (Revolutionary Insurgent Army of Ukraine) ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមឯករាជ្យអ៊ុយក្រែន។ តាមវិគីភីឌា គាត់ក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា «បាតកូ ម៉ាក់ណូ» (Bat'ko Makhno)។

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ម៉ាក់ណូបានបង្កើតចលនាមួយឈ្មោះថា ម៉ាក់ណូវឈីណា (Makhnovshchina) ដែលជាចលនាមហាជនរបស់កសិករអ៊ុយក្រែន ដើម្បីបង្កើតកុម្មុយនីស្តអនាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេស ចន្លោះឆ្នាំ១៩១៨ និងឆ្នាំ១៩២១។ ចលនានេះចាប់ផ្តើមផ្តោតលើតំបន់កំណើតរបស់គាត់ គឺខេត្តកាទេរីណូស្លាវ (Katerynoslav) និងទីក្រុងហ៊ូលីយ៉ាយប៉ូល (Huliaipole) ប៉ុន្តែក្រោយមកបានជះឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើតំបន់ធំៗនៃភាគខាងត្បូងអ៊ុយក្រែន ជាពិសេសតំបន់ដែលសព្វថ្ងៃស្ថិតក្នុងខេត្តហ្សាព៉ូរីហ្សៀ (Zaporizhzhia)។ តាមវិគីភីឌា អ្នកអនាធិបតេយ្យបានលើកគាត់ជាប្រភពនៃការបំផុសគំនិត ទាំងក្នុងអំឡុងជីវិតរបស់គាត់ និងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

នេស្ទ័រ អ៊ីវ៉ាណូវិច ម៉ាក់ណូ (Nestor Ivanovych Makhno) ជាជនជាតិអ៊ុយក្រែន ដែលមានស្រុកកំណើតនៅទីក្រុងហ៊ូលីយ៉ាយប៉ូល ក្នុងខេត្តកាទេរីណូស្លាវ នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះគឺជាមូលដ្ឋានដំបូងនៃចលនារបស់គាត់ ដែលក្រោយមកបានរីកសាយភាយទៅតំបន់ភាគខាងត្បូងយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ក្នុងចលនានេះ ម៉ាក់ណូបានបំពេញតួនាទីទាំងផ្នែកយោធា និងផ្នែកនយោបាយ៖ គាត់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពបះបោរ ខណៈចលនាម៉ាក់ណូវឈីណាជាចលនាមហាជនរបស់កសិករអ៊ុយក្រែន។ ក្នុងជួរនាយសេនាធិការរបស់គាត់ មានបុគ្គលដូចជាហ្វេឌៀ ស្ឈូស (Fedir Shchus) ដែលត្រូវបានថតរូបជាមួយម៉ាក់ណូនៅហ៊ូលីយ៉ាយប៉ូល ក្នុងឆ្នាំ១៩១៩។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់វិគីភីឌា ម៉ាក់ណូត្រូវបានឃុំខ្លួននៅគុកប៊ូទីរកា (Butyrka) ក្នុងទីក្រុងម៉ូស្គូ ពីឆ្នាំ១៩១១ ដល់ឆ្នាំ១៩១៧។ ក្រោយមក គាត់បានក្លាយជាមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពបះបោរបដិវត្តន៍អ៊ុយក្រែន ហើយចលនាម៉ាក់ណូវឈីណាបានរីកធំឡើងចន្លោះឆ្នាំ១៩១៨ និងឆ្នាំ១៩២១ ដោយមានគោលដៅបង្កើតកុម្មុយនីស្តអនាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេស។

ក្នុងឆ្នាំ១៩១៩ ឯកសាររូបភាពរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញគាត់ពាក់ឯកសណ្ឋានកងទ័ពក្រហម ខណៈរូបថតមួយផ្សេងទៀតបង្ហាញគាត់ឈរនៅចំកណ្តាលជាមួយនាយសេនាធិការកងទ័ពបះបោរនៅហ៊ូលីយ៉ាយប៉ូល។ នៅឆ្នាំ១៩២០ កងទ័ពបះបោរបានអានលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងស្តារ៉ូប៊ីលស្ក (Starobilsk) ខណៈនាយសេនាធិការបានពិភាក្សាផែនការវាយកម្ទេចកងកម្លាំងវ្រ៉ាង់ហ្គេល (Wrangel)។

ក្នុងឆ្នាំ១៩២១ ម៉ាក់ណូស្ថិតនៅក្នុងជំរំសម្រាប់ជនផ្លាស់ទីលំនៅនៅប្រទេសរូម៉ានី។ ក្រោយមក គាត់បានរស់នៅទីក្រុងប៉ារីស ជាមួយកូនស្រីឈ្មោះអេលេណា (Elena) ហើយឯកសារប៉ូលិសបារាំងមានកត់ត្រាអំពីម៉ាក់ណូ គូស្មេនកូ (Kuzmenko) និងកូនស្រីរបស់ពួកគេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ការចងចាំអំពីម៉ាក់ណូនៅតែបន្តមាននៅទីក្រុងហ៊ូលីយ៉ាយប៉ូល តាមរយៈសារមន្ទីរដែលដាក់តាំងតាចានកា និងព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ Makhnofest-2006 ដែលមានក្រុមតន្ត្រី Ot Vinta! សម្តែង។

ការចងចាំអំពីម៉ាក់ណូក្នុងវប្បធម៌ពេញនិយមក៏មានតាំងពីយូរមកហើយ៖ ភាពយន្ត «Red Devils» ក្នុងឆ្នាំ១៩២៣ បានបង្ហាញតួអង្គម៉ាក់ណូ ដោយមានវ្លាឌីមៀរ គូឆេរ៉េនកូ (Vladimir Kucherenko) សម្តែងជាតួអង្គនេះ។

សម្រាប់អ្នកអានដែលតាមដានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងព័ត៌មានអន្តរជាតិ ម៉ាក់ណូគឺជាតួអង្គមួយដែលជួយឱ្យយល់អំពីសង្គ្រាមឯករាជ្យអ៊ុយក្រែន និងចលនាកសិករដែលបានក្លាយជាកម្លាំងយោធានៅភាគខាងត្បូងប្រទេស។ តាមវិគីភីឌា ឈ្មោះរបស់គាត់នៅតែត្រូវបានអ្នកអនាធិបតេយ្យលើកឡើងជាប្រភពនៃការបំផុសគំនិត រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។