ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (Non-governmental organization ឬ NGO) គឺជាអង្គភាពដែលមិនមែនជាផ្នែករបស់រដ្ឋាភិបាលឡើយ។ តាមវិគីភីឌា អង្គការទាំងនេះអាចមានទម្រង់ជាអង្គការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ឬអង្គការស្វែងរកប្រាក់ចំណេញក៏បាន ប៉ុន្តែជាទូទៅគេតែងគិតថាពួកគេជាអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញដែលប្រតិបត្តិការដោយឯករាជ្យមួយផ្នែកពីការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល។

អង្គការ NGO មិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញភាគច្រើនផ្តោតលើបញ្ហាមនុស្សធម៌ ឬសង្គម ប៉ុន្តែក៏អាចរួមបញ្ចូលក្លឹប និងសមាគមនានាដែលផ្តល់សេវាកម្មដល់សមាជិករបស់ខ្លួនផងដែរ។ យោងតាមវិគីភីឌា អង្គការទាំងនេះអាចទទួលបានថវិកាមួយផ្នែកធំ ឬសូម្បីទាំងអស់ពីប្រភពរដ្ឋាភិបាល ដោយមិនបាត់បង់ភាពឯករាជ្យរបស់ខ្លួន។ ម៉្យាងទៀត អង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញមួយចំនួន ដូចជាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) ក៏អាចដើរតួជាក្រុមអ្នកតស៊ូមតិ (lobby group) សម្រាប់សាជីវកម្មផងដែរ។ មិនដូចអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាល ដែលទាក់ទងដោយផ្ទាល់ជាមួយរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងរដ្ឋាភិបាល អង្គការ NGO មានភាពឯករាជ្យពីរដ្ឋាភិបាលទាំងនោះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក ចាប់ពីថ្នាក់មូលដ្ឋានរហូតដល់ថ្នាក់អន្តរជាតិ។ ពួកគេធ្វើការក្នុងវិស័យចម្រុះដូចជាសុខាភិបាល អប់រំ បរិស្ថាន កសិកម្ម និងសិទ្ធិមនុស្ស។ បុគ្គលិក អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត និងសមាជិករបស់អង្គការទាំងនេះ ច្រើនតែមានចំណង់ចំណូលចិត្តក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម និងអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍។ ពួកគេអាចជាបុគ្គលក្នុងស្រុក ឬអ្នកជំនាញមកពីបរទេស ដោយផ្តល់សេវាដោយផ្ទាល់ ឬគាំទ្រតាមរយៈការតស៊ូមតិ។

ទោះជាយ៉ាងណា វត្តមានរបស់ NGO ក៏ត្រូវបានគេរិះគន់ផងដែរ។ តាមរូបភាព និងសេចក្ដីរាយការណ៍ពីវិគីភីឌា មានអ្នករិះគន់មួយចំនួនបានអះអាងថា អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនផ្តោតលើផលប្រយោជន៍ពិសេសរបស់ខ្លួន ជាជាងសុខុមាលភាពរួមរបស់សហគមន៍។ នេះជាបញ្ហាដែលប្រទេសមួយចំនួនកំពុងដោះស្រាយតាមរយៈការធ្វើនិយតកម្ម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ថ្វីបើពាក្យ "អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល" មានដើមកំណើតនៅសតវត្សទី២០ ក៏ដោយ គំនិតនៃការប្រមូលផ្តុំប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ វិគីភីឌាបានចង្អុលបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្នអង្គការទាំងនេះមានភាពចម្រុះយ៉ាងខ្លាំង ពីអង្គការសប្បុរសធម៌តូចៗ រហូតដល់សមាគមធំៗដូចជាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ កំណើននៃបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនង និងការផ្តល់មូលនិធិពីម្ចាស់ជំនួយអន្តរជាតិបាននាំឲ្យចំនួន NGO កើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃវិស័យនេះក៏បង្ហាញពីការវិវត្តពីអង្គការសុទ្ធសាធ ទៅជាក្រុមដែលចូលរួមក្នុងការតស៊ូមតិ និងការដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលនានា។ ទោះជាយ៉ាងណា ការរីកចម្រើននេះក៏នាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមដូចជាការពឹងផ្អែកលើម្ចាស់ជំនួយ និងការបាត់បង់ភាពជឿទុកចិត្តពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា តួនាទីរបស់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលគឺមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស។ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ កម្ពុជាបានទទួល NGO រាប់រយពីបរទេស និងក្នុងស្រុក ដែលធ្វើការលើវិស័យកសិកម្ម អប់រំ សុខភាព និងសិទ្ធិមនុស្ស។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ច្បាប់ស្តីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (LANGO) បានចូលជាធរមាន ដោយដាក់កំហិតលើការចុះបញ្ជី ប្រតិបត្តិការ និងការទទួលមូលនិធិពីបរទេស។ នេះបានជំរុញឲ្យមានការជជែកវែកញែកជាសាធារណៈអំពីសេរីភាពរបស់សង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។

នៅលើឆាកអន្តរជាតិ អង្គការ NGO បន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិមនុស្សធម៌ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការការពារសិទ្ធិជនងាយរងគ្រោះ។ ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបភាព គម្រោង "Europe in a suitcase" បង្ហាញពីការខិតខំរបស់ NGO ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងការយល់ដឹងរវាងប្រជាពលរដ្ឋមកពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។