ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា NHS (National Health Service) គឺជាឈ្មោះរួមសម្រាប់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលសាធារណៈចំនួនបួននៃចក្រភពអង់គ្លេស។ ប្រព័ន្ធទាំងនេះរួមមាន NHS អង់គ្លេស (NHS England), NHS ស្កុតឡេន (NHS Scotland), NHS វេលស៍ (NHS Wales) និងសេវាសុខាភិបាលនិងថែទាំសង្គម (Health and Social Care) នៅអៀរឡង់ខាងជើង។ តាមគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ NHS ប្រព័ន្ធទាំងនេះត្រូវបានផ្តល់មូលនិធិដោយរដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសតាមរយៈពន្ធដារ ហើយផ្តល់សេវាសុខភាពដោយឥតគិតថ្លៃសម្រាប់អ្នករស់នៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។ គោលការណ៍ស្នូលគឺផ្តល់ការថែទាំដោយផ្អែកលើតម្រូវការវេជ្ជសាស្ត្រ មិនមែនសមត្ថភាពបង់ប្រាក់ឡើយ។ NHS ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាគំរូដ៏សំខាន់នៃប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពសកលដែលប្រើមូលនិធិសាធារណៈ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រព័ន្ធ NHS ទាំងបួនគ្របដណ្តប់តំបន់ភូមិសាស្ត្រទាំងមូលនៃចក្រភពអង់គ្លេស ដែលមានប្រជាជនសរុបប្រមាណ ៦៧ លាននាក់ យោងតាមទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យស្ថិតិជាតិចក្រភពអង់គ្លេស។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ស្កុតឡេន វេលស៍ និងអៀរឡង់ខាងជើង អាចចូលប្រើសេវាសុខភាពបឋម ឯកទេស និងសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយមិនគិតថ្លៃភាគច្រើន។ អ្នកទេសចរនិងជនអន្តោប្រវេសន៍ខ្លះអាចត្រូវបង់ថ្លៃសេវាមួយចំនួន ប៉ុន្តែសេវាបន្ទាន់នៅតែអាចរកបានសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ ការគ្រប់គ្រងសេវាសុខាភិបាលនៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗមានលក្ខណៈឯករាជ្យ ប៉ុន្តែធ្វើការសហការគ្នាលើគោលការណ៍សុខភាពសាធារណៈរួម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គំនិតនៃការបង្កើតសេវាសុខភាពជាតិបានចាប់ផ្តើមពីរបាយការណ៍ Beveridge ឆ្នាំ ១៩៤២ ដែលស្នើឱ្យមានប្រព័ន្ធសុខុមាលភាពគ្របដណ្តប់ចាប់ពីកំណើតរហូតដល់ស្លាប់។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ២, រដ្ឋាភិបាលការងារក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Clement Attlee បានអនុម័តច្បាប់សេវាសុខភាពជាតិឆ្នាំ ១៩៤៦។ NHS ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤៨ ដោយលោក Aneurin Bevan ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល។ គាត់បានផ្តួចផ្តើមការធ្វើជាតូបនីយកម្មមន្ទីរពេទ្យ និងសេវាវេជ្ជសាស្ត្រឯកជនជាច្រើន ដើម្បីបង្កើតជាប្រព័ន្ធសុខាភិបាលបង្រួបបង្រួម។

ក្នុងទសវត្សរ៍ដំបូង NHS បានផ្តល់សេវាដោយឥតគិតថ្លៃរួមទាំងការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ការសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ និងថ្នាំពេទ្យ។ ប៉ុន្តែការចំណាយបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលនាំឱ្យមានការដាក់កម្រៃសម្រាប់វេជ្ជបញ្ជាមួយចំនួននៅឆ្នាំ ១៩៥២ ហើយការកែទម្រង់ជាបន្តបន្ទាប់បានណែនាំយន្តការទីផ្សារផ្នែកខាងក្នុងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព។ នៅឆ្នាំ ២០១២ ការកែទម្រង់ធំមួយនៅអង់គ្លេសបានផ្ទេរអំណាចទិញសេវាពីអាជ្ញាធរសុខាភិបាលទៅឱ្យគ្រូពេទ្យទូទៅ (GP) វិញ។ ថ្មីៗនេះ អំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ក្នុងឆ្នាំ ២០២០-២០២១, NHS បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការចាក់វ៉ាក់សាំងនិងការថែទាំអ្នកជំងឺ ទោះបីស្ថិតក្រោមសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាមរបាយការណ៍ថវិការបស់រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ NHS បានទទួលថវិកាប្រមាណ ១៨០ ពាន់លានផោន ដែលស្មើនឹងប្រហែល ១០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ប្រទេស។ ថវិកានេះភាគច្រើនបានមកពីការយកពន្ធលើប្រាក់ចំណូល និងការរួមចំណែកពីនិយោជកនិងនិយោជិត។ NHS ក៏ជានិយោជកធំបំផុតមួយនៅចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានបុគ្គលិកជាង ១,៣ លាននាក់ (យោងតាមតួលេខផ្លូវការរបស់ NHS) រួមទាំងវេជ្ជបណ្ឌិត គិលានុបដ្ឋាក និងបុគ្គលិកគាំទ្រផ្សេងទៀត។ ការចំណាយលើថ្នាំ និងបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្របានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបង្កើតឱ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីនិរន្តរភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ NHS ។

នៅក្នុងវប្បធម៌ NHS ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃរដ្ឋសុខុមាលភាពរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងជាមោទនភាពជាតិដ៏សំខាន់។ យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់ស្ថាប័ន YouGov ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ដោយ BBC ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣, NHS គឺជាស្ថាប័នមួយដែលប្រជាជនអង់គ្លេសទុកចិត្តបំផុត។ ព្រឹត្តិការណ៍បើកការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកនៅទីក្រុងឡុងដ៍ឆ្នាំ ២០១២ បានរួមបញ្ចូលការសម្តែងមួយដែលរំលេចពី NHS ជាសមិទ្ធផលដ៏ធំរបស់ប្រទេស ដែលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌របស់ខ្លួន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និង The Guardian ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ និង ២០២៦, NHS កំពុងប្រឈមមុខនឹងការប្រមូលផ្តុំនៃអ្នកជំងឺដែលរង់ចាំការព្យាបាលមិនបន្ទាន់ (ដែលហៅថា "backlog") ដោយមានអ្នកជំងឺជាង ៦ លាននាក់កំពុងរង់ចាំការវះកាត់ ឬការពិគ្រោះជាមួយអ្នកឯកទេស។ កង្វះបុគ្គលិក ជាពិសេសគិលានុបដ្ឋាកនិងវេជ្ជបណ្ឌិត បាននាំឱ្យមានកូដកម្មជាច្រើនលើកនៅអង់គ្លេស ដោយក្រុមគ្រូពេទ្យវ័យក្មេង (junior doctors) និងគិលានុបដ្ឋាកទាមទារប្រាក់ខែខ្ពស់ជាងមុន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងអតិផរណា។ ការជជែកវែកញែកអំពីការផ្តល់មូលនិធិបន្ថែម និងការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធនៅតែជាប្រធានបទក្តៅគគុកនៅក្នុងនយោបាយចក្រភពអង់គ្លេស។

សម្រាប់សហគមន៍ខ្មែរនៅចក្រភពអង់គ្លេស ដែលមានចំនួនប្រមាណ ១០,០០០ នាក់តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០២១, NHS គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ហើយអ្នកខ្លះក៏កំពុងធ្វើការនៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនេះផងដែរ។ ម៉្យាងទៀត អ្នកអាន KhmerPulse នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កំពុងឃើញការអភិវឌ្ឍនៃប្រព័ន្ធសុខាភិបាលជាតិរបស់ខ្លួន ហើយគំរូរបស់ NHS តែងតែត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សានៅក្នុងបរិបទនៃការពង្រីកការធានារ៉ាប់រងសុខភាពសកល និងការកសាងសមត្ថភាពមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ។ ដូច្នេះ NHS នៅតែជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធដែលអ្នកអានគួរតាមដាន។