ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាប្រទេសមួយដែលបានអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផ្លោងដ៏មានឥទ្ធិពល។ យោងតាមវិគីភីឌា កូរ៉េខាងជើងមានស្តុកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតិចបំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយប៉ាន់ស្មានថាមានប្រហែល ៦០ ក្បាលគ្រាប់។ លើសពីនេះ រោងចក្រផលិតរបស់ខ្លួនអាចផលិតសារធាតុនុយក្លេអ៊ែរបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គ្រាប់បែក ៦ ទៅ ៧ គ្រាប់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ កូរ៉េខាងជើងជាប្រទេសទី ១០ ដែលបានអភិវឌ្ឍ និងជាប្រទេសចុងក្រោយដែលបានសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយបើកចំហ។

ក្រៅពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ គេក៏ជឿថាកូរ៉េខាងជើងមានស្តុកអាវុធគីមីដ៏ធំជាងគេមួយនៅលើពិភពលោកផងដែរ។ ប្រទេសនេះជាភាគីនៃអនុសញ្ញាស្តីពីអាវុធជីវសាស្ត្រ ប៉ុន្តែមិនបានផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញាអាវុធគីមីទេ។ គួរកត់សម្គាល់ថា កូរ៉េខាងជើងគឺជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលបានប្រកាសដកខ្លួនចេញពីសន្ធិសញ្ញាមិនសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT)។ ព័ត៌មានទាំងនេះត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីវិគីភីឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កូរ៉េខាងជើង ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃឧបទ្វីបកូរ៉េ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងចិន រុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ២៥ លាននាក់ ហើយមានរដ្ឋធានីនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ យោងតាមវិគីភីឌា កូរ៉េខាងជើងជារដ្ឋឯកោមួយដែលគ្រប់គ្រងដោយគ្រួសារគីមតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៨។

កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរមានមូលដ្ឋានសំខាន់ៗដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរយ៉ុងប្យុង ដែលជាកន្លែងមានរ៉េអាក់ទ័រពិសោធន៍ ៥ មេហ្គាវ៉ាត់។ របបគីមបានប្រើប្រាស់ភាពឯកោ និងការគ្រប់គ្រងដ៏តឹងរឹង ដើម្បីប្រមូលធនធានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍយោធា ហើយលើកស្ទួយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរជានិមិត្តរូបនៃភាពរឹងមាំរបស់ជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងបានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ នៅពេលដែលប្រទេសនេះទទួលបានជំនួយបច្ចេកទេសពីសហភាពសូវៀត។ ក្រោយការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត កម្មវិធីបានពន្លឿនយ៉ាងលឿន។ ការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរលើកដំបូងបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ៩ តុលា ២០០៦។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក មានការសាកល្បងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបង្ហាញពីការកើនឡើងនូវសមត្ថភាពគ្រាប់បែក។ ការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលផ្លោងអន្តរទ្វីប (ICBM) បានបង្កើនការព្រួយបារម្ភជាអន្តរជាតិ ព្រោះវាអាចឈានដល់ទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។

កិច្ចខិតខំខាងការទូតដូចជាកិច្ចពិភាក្សាប្រាំមួយភាគី និងកិច្ចប្រជុំកំពូលរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅឆ្នាំ ២០១៨ និង ២០១៩ មិនទទួលបានលទ្ធផលជាក់ស្តែងក្នុងការរំលាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។ យោងតាមវិគីភីឌា ភាពតានតឹងនៅតែបន្ត ហើយបញ្ហានេះជាប្រធានបទស្មុគស្មាញក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរនិងមីស៊ីលបានដាក់បន្ទុកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើង ដោយសារតែទណ្ឌកម្មដ៏តឹងរឹងពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ ទណ្ឌកម្មទាំងនេះបានរឹតបន្តឹងពាណិជ្ជកម្ម និងធ្វើឱ្យស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ ទោះយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលបានបន្តផ្តល់អាទិភាពដល់ការចំណាយយោធា ជាជាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសុខុមាលភាពប្រជាជន។ យោងតាមវិគីភីឌា គោលនយោបាយ "យោធាមុន" (Songun) ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ និងមនោគមន៍វិជ្ជារបស់រដ្ឋ។

ក្នុងវប្បធម៌ ក្បួនដង្ហែរយោធាដ៏ធំសម្បើមត្រូវបានប្រារព្ធឡើងជាញឹកញាប់ ដើម្បីបង្ហាញកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែរ និងបំផុសស្មារតីជាតិនិយម។ ការឃោសនារបស់រដ្ឋបានលើកតម្កើងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាឧបករណ៍ការពារប្រឆាំងនឹង "ចក្រពត្តិនិយម" ដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងនៅតែជាប្រធានបទដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាសកល។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិនៅតែបន្ត ហើយសហគមន៍អន្តរជាតិនៅតែព្រួយបារម្ភអំពីការរីកសាយភាយអាវុធ។ កូរ៉េខាងជើងមិនទាន់ព្រមព្រៀងក្នុងការបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនទេ ហើយបានបន្តការសាកល្បងមីស៊ីលជាច្រើនដង។

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ បញ្ហានេះមានសារៈសំខាន់ដោយសារស្ថិរភាពក្នុងតំបន់អាស៊ី និងសន្តិសុខពិភពលោក។ កម្ពុជាជាសមាជិកអាស៊ាន មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកូរ៉េខាងជើង ហើយការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់នេះអាចប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការព្យាយាមការទូតនៅតែប្រឈមឧបសគ្គច្រើន ហើយដំណោះស្រាយនៅមិនទាន់ឃើញច្បាស់នៅឡើយ។