ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលពេលខ្លះគេហៅថា សង្គ្រាមអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ឬរណសិរ្សប៉ាស៊ីហ្វិក គឺជាសមរភូមិមួយនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលប្រយុទ្ធគ្នារវាងជប៉ុន និងសម្ព័ន្ធមិត្ត នៅអាស៊ីបូព៌ា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងអូសេអានី។ សង្គ្រាមនេះគឺជាសមរភូមិដែលមានវិសាលភាពភូមិសាស្ត្រធំជាងគេក្នុងសង្គ្រាមលោកទាំងមូល ដោយរួមបញ្ចូលសមរភូមិមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក សមរភូមិប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង-ខាងលិច សង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទី២ និងសង្គ្រាមសូវៀត-ជប៉ុនរយៈពេលខ្លី។ វិគីភីឌាក៏បានបញ្ជាក់ថា សង្គ្រាមនេះរួមបញ្ចូលសមរភូមិនាវាធំៗមួយចំនួនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

យោងតាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមរវាងជប៉ុន និងសាធារណរដ្ឋចិន បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ១៩៣៧ ដោយមានឫសគល់ពីការឈ្លានពានម៉ាន់ជូរីរបស់ជប៉ុននៅឆ្នាំ១៩៣១។ ប៉ុន្តែសង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៤១ នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សមរភូមិប៉ាស៊ីហ្វិកគ្របដណ្តប់តំបន់ធំទូលាយចាប់ពីអាស៊ីបូព៌ា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រហូតដល់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានសមរភូមិដូចជា ម៉ាឡាយ៉ា កោះឥណ្ឌូខាងកើតហូឡង់ សៀម និងឥណ្ឌូចិន ដូចដែលផែនទីឆ្នាំ១៩៤២ បានបង្ហាញ។

កងកម្លាំងដែលចូលរួមមាន ជប៉ុន និងបណ្តាប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្ត ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស ចិន អូស្ត្រាលី និងប្រទេសដទៃទៀត។ ក្រុមប្រឹក្សាសង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានតំណាងមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា នូវែលសេឡង់ ចក្រភពអង់គ្លេស ចិន ហូឡង់ និងហ្វីលីពីន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការពង្រីកអំណាចរបស់ជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមដោយការឈ្លានពានម៉ាន់ជូរីនៅឆ្នាំ១៩៣១ ហើយបានវិវត្តទៅជាសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយសាធារណរដ្ឋចិននៅឆ្នាំ១៩៣៧។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ កងទ័ពជប៉ុនបានបង្ករឿងសម្លាប់រង្គាលនៅទីក្រុងណានជីង ដែលមានជនរងគ្រោះជាជនស៊ីវិល និងអ្នកទោសសង្គ្រាមចន្លោះពី ២០០,០០០ ទៅ ៣០០,០០០ នាក់។

នៅថ្ងៃទី ៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤១ ជប៉ុនបានវាយប្រហារកំពង់ផែ Pearl Harbor ដែលបាននាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសចូលក្នុងសង្គ្រាម។ ក្នុងប៉ុន្មានខែបន្ទាប់ កងកម្លាំងជប៉ុនបានកាន់កាប់ម៉ាឡាយ៉ា សិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន និងកោះឥណ្ឌូខាងកើតហូឡង់ ព្រមទាំងបានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីក្រុងដាវីនប្រទេសអូស្ត្រាលី។ ចក្រភពអង់គ្លេសបានប្រគល់សិង្ហបុរីទៅឱ្យជប៉ុននៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ១៩៤២ ហើយកងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅកោះកូរេហ្គីឌ័របានចុះចាញ់នៅខែឧសភាឆ្នាំ១៩៤២។

យោងតាមវិគីភីឌា ចំណុចរបត់នៃសង្គ្រាមបានកើតឡើងនៅសមរភូមិមីដវេ និងហ្គាដាល់កាណាល់ ហើយកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានបន្តយុទ្ធសាស្ត្ររំដោះកោះមួយទៅកោះមួយ។ សមរភូមិអ៊ីវ៉ូជីម៉ា និងអូគីណាវ៉ា នៅឆ្នាំ១៩៤៥ គឺជាការប្រយុទ្ធដ៏សាហាវបំផុត។ នៅខែសីហាឆ្នាំ១៩៤៥ គ្រាប់បែកបរមាណូត្រូវបានទម្លាក់លើទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្គាសាគី។ ជប៉ុនបានចុះចាញ់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅលើនាវា USS Missouri ដោយលោក Douglas MacArthur បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតចុះចាញ់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិកបានបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ អ្នកទោសសង្គ្រាមជាច្រើនត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងភូមា-ថៃ ហើយយោងតាមរូបភាពពីវិគីភីឌា អ្នកទោសអូស្ត្រាលីចំនួន ២២,០០០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយជប៉ុន ហើយ ៨,០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងនាមជាអ្នកទោសសង្គ្រាម។

វិគីភីឌាក៏បានរៀបរាប់ផងដែរថា កងទ័ពជប៉ុនបានប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅរួមមានការសម្លាប់រង្គាលនៅណានជីង និងការប្រើប្រាស់ស្ត្រីជា «កងវរសេនាតូចសម្រាលទុក្ខ» ដោយបង្ខំ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានបន្សល់ទុកនូវរបួសស្នាមផ្លូវចិត្ត និងវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងនៅក្នុងតំបន់ ហើយប្រធានបទនៃការចងចាំសង្គ្រាម និងការផ្សះផ្សានៅតែត្រូវបានពិភាក្សារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

យោងតាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិកបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩៤៥ ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលរបស់វានៅតែបន្តមានរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅអាស៊ីបូព៌ា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសរឿងការចងចាំសង្គ្រាម ការទាមទារដែនដី និងការផ្សះផ្សារវាងប្រទេសនានា។ សម្រាប់អ្នកអាននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការសិក្សាអំពីសង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិកអាចជួយឱ្យយល់ពីបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលនៅតែមានឥទ្ធិពលលើតំបន់នេះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។