ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កោះប៉ារ៉ាសែល ជាប្រជុំកោះមួយស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រជុំកោះនេះត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា កោះស៊ីសា និង ប្រជុំកោះហ័ងស្សា។ បច្ចុប្បន្ន កោះទាំងនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ប៉ុន្តែអធិបតេយ្យភាពលើកោះទាំងមូល ឬមួយផ្នែក កំពុងស្ថិតក្នុងជម្លោះ។

ផែនទីដែលបានបង្ហាញដោយ Wikipedia បញ្ជាក់ពីទីតាំងកោះប៉ារ៉ាសែល និងទីតាំងតាំងលំនៅសំខាន់ៗរបស់ចិននៅលើកោះនេះ។ ប្រធានបទនេះមានការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់ប្រទេសក្នុងតំបន់ ដោយសារជម្លោះអធិបតេយ្យភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កោះប៉ារ៉ាសែលស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ក្នុងចំណោមកោះនានា មានក្រុមកោះ Crescent ដែលរូបថតពីលើអាកាសបង្ហាញពីរូបរាងកោះ និងថ្មប៉ប្រះទឹកនៅតំបន់នោះ។

តាមផែនទីដែល Wikipedia បានផ្ដល់ កោះប៉ារ៉ាសែលមានទីតាំងតាំងលំនៅសំខាន់ៗរបស់ចិន ដែលបង្ហាញថាមានវត្តមានរបស់មនុស្សនៅលើកោះទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែ Wikipedia មិនបានបញ្ជាក់អំពីចំនួនប្រជាជន ឬភាសាដែលប្រើប្រាស់នៅទីនោះទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែល Wikipedia បានប្រមូលបង្ហាញពីប្រវត្តិដ៏យូរលង់នៃជម្លោះលើកោះទាំងនេះ។ ផែនទីផ្លូវឆ្នាំ១៦៣៤ ដែលពណ៌នាអំពីផ្លូវឆ្លងកាត់ខេត្ត Quảng Nam បានបង្ហាញតំបន់ដែលគេហៅថា បាយកាតវ៉ាង (Bãi Cát Vàng) ឬហៅថា «ច្រាំងខ្សាច់មាស»។ លើសពីនេះ ផែនទីអាត្លាសឆ្នាំ១៨២៧ របស់អ្នកភូមិសាស្ត្របែលហ្ស៊ិក លោក Philippe Vandermaelen បានបង្ហាញកោះប៉ារ៉ាសែលជាផ្នែកមួយនៃវៀតណាម តាមចំណងជើងរូបភាពដែល Wikipedia បានកត់សម្គាល់។

ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ ផែនទីបុរាណចិនដូចជា ផែនទីម៉ៅ ខុន (Mao Kun) ក៏បានបង្ហាញកោះនានានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយផែនទីរបស់ Bonne ឆ្នាំ១៧៧១ បានបង្ហាញតំបន់ Tonkin និង Cochinchina រួមទាំងកោះប៉ារ៉ាសែលផងដែរ។ ឯកសារផ្សេងទៀតដែលប្រមូលក្នុងបណ្ណាល័យ Wikipedia រួមមានព្រះរាជក្រឹត្យរបស់អធិរាជមិញម៉ាង និងកាសែតផ្លូវការរបស់រាជវង្សង្វៀន ចុះក្នុងឆ្នាំ១៩៣៨។

ចម្បាំងរវាងចិន និងវៀតណាមខាងត្បូងនៅកោះប៉ារ៉ាសែល ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈសំបុត្ររបស់អគ្គសេនាធិការដ្ឋានកងទ័ពសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ចុះថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ ១៩៧៤ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសមរភូមិកោះប៉ារ៉ាសែល។ បច្ចុប្បន្ន Wikipedia កត់សម្គាល់ថា កោះទាំងនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ព័ត៌មានលម្អិតអំពីសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌នៅកោះប៉ារ៉ាសែល មានកម្រិតក្នុងឯកសារ Wikipedia ដែលបានផ្ដល់មក។ រូបភាពពីខែធ្នូ ២០១២ បង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍកំពង់ផែរវាងកោះឌុនកាន ដែលអាចជាសញ្ញានៃសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍របស់ចិននៅក្នុងតំបន់នោះ តាមការបង្ហាញរបស់ Wikipedia។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ជម្លោះអធិបតេយ្យភាពនៅកោះប៉ារ៉ាសែល ជាផ្នែកមួយនៃជម្លោះធំៗនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាប្រធានបទរាយការណ៍ជាប្រចាំដោយស្ថាប័នព័ត៌មានក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ តាម Wikipedia ចិនបន្តគ្រប់គ្រងកោះទាំងនេះ ខណៈវៀតណាមនៅតែរក្សាការអះអាងអធិបតេយ្យភាពលើប្រជុំកោះនេះ។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ស្ថានភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមទាំងកោះប៉ារ៉ាសែល ជាបញ្ហាដែលបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងការពិភាក្សាក្នុងតំបន់ ព្រោះប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ និងសេរីភាពដើរសមុទ្រ។ KhmerPulse នឹងបន្តតាមដានការវិវត្តន៍ថ្មីៗពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទនេះ។