ប្រធានបទ Topic
ប៉ាតាហ្គោនី
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ប៉ាតាហ្គោនី (Patagonia) គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយនៅចុងខាងត្បូងនៃទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសពីរ គឺអាហ្សង់ទីន និងឈីលី។ តាមវិគីភីឌា តំបន់នេះរួមបញ្ចូលផ្នែកខាងត្បូងនៃជួរភ្នំអង់ដេ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារទេសភាពធម្មជាតិដ៏ចម្រុះ ដែលខុសគ្នាខ្លាំងរវាងភាគខាងលិច និងភាគខាងកើត។
នៅភាគខាងលិច តំបន់នេះមានបឹង ច្រកសមុទ្រជ្រៅ ព្រៃទឹកភ្លៀងក្នុងតំបន់អាកាសធាតុសមតុល្យ និងផ្ទាំងទឹកកកជាច្រើន។ ចំណែកនៅភាគខាងកើតវិញ មានវាលខ្សាច់ ដីខ្ពស់ និងវាលស្មៅធំធេង។ តំបន់នេះមានព្រំដែនជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅខាងលិច និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនៅខាងកើត ដោយមានផ្លូវទឹកជាច្រើនភ្ជាប់មហាសមុទ្រទាំងពីរ រួមមានច្រកសមុទ្រ Magellan ច្រក Beagle និងច្រក Drake នៅភាគខាងត្បូង។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ទេសភាពធម្មជាតិរបស់ប៉ាតាហ្គោនីមានភាពចម្រុះខ្លាំង។ ផ្នែកខាងលិចដែលជាប់នឹងជួរភ្នំអង់ដេ មានបឹង ច្រកសមុទ្រជ្រៅ ព្រៃទឹកភ្លៀង និងផ្ទាំងទឹកកក ដូចជាឆ្នេរ Ainsworth និងផ្ទាំងទឹកកក Marinelli ក្នុងប្រទេសឈីលី។ ចំណែកផ្នែកខាងកើតមានវាលខ្សាច់ ដីខ្ពស់ និងវាលស្មៅ។
តំបន់នេះក៏ជាជម្រករបស់សត្វព្រៃជាច្រើនប្រភេទ ដូចជាសត្វ guanaco នៅក្នុងឧទ្យានធម្មជាតិ Torres del Paine និងសត្វស្លាបសមុទ្រ albatross នៅជិតទីក្រុង Ushuaia ក្បែរច្រក Beagle។
ចំពោះប្រជាជន ឯកសាររបស់វិគីភីឌាបង្ហាញថាតំបន់នេះធ្លាប់មានជនជាតិដើមរស់នៅ ដូចជាជនជាតិ Tehuelche នៅតំបន់ជិតច្រកសមុទ្រ Magellan។ ទីក្រុងសំខាន់ៗក្នុងតំបន់មានដូចជា ទីក្រុង Punta Arenas ក្នុងប្រទេសឈីលី ដែលនៅរដូវរងាមានព្រិលធ្លាក់ និងទីក្រុង Ushuaia ក្នុងប្រទេសអាហ្សង់ទីន។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា តំបន់ប៉ាតាហ្គោនីមានដានប្រវត្តិសាស្ត្រយូរលង់។ ទីតាំង Cueva de las Manos ក្នុងខេត្ត Santa Cruz នៃប្រទេសអាហ្សង់ទីន គឺជាទីតាំងបុរាណវិទ្យាមួយនៅក្នុងតំបន់នេះ។
នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ រូបគំនូរពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៤០ ដែលដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅរបស់អ្នករុករកជនជាតិបារាំង Jules Dumont d'Urville បង្ហាញរូបរាងជនជាតិដើមនៅជិតច្រកសមុទ្រ Magellan។ រូបគំនូរមួយទៀតបង្ហាញពីអ្នកចម្បាំងជនជាតិ Tehuelche នៅប៉ាតាហ្គោនី។
កប៉ាល់ Nao Victoria គឺជាកប៉ាល់ដំបូងគេដែលបានឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Magellan ហើយបច្ចុប្បន្នមានគំរូចម្លងនៃកប៉ាល់នេះផងដែរ។ ចំណែកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នៅឆ្នាំ ១៩៤២ ការចិញ្ចឹមចៀមនៅតំបន់ Tierra del Fuego គឺជាសកម្មភាពចម្បងរបស់តំបន់នៅពេលនោះ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ការចិញ្ចឹមចៀម និងការផលិតរោមចៀម ធ្លាប់ជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចចម្បងរបស់ប៉ាតាហ្គោនី។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពនេះបានធ្លាក់ចុះ ដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃទីផ្សាររោមចៀមសកល និងការទាញយកប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិក្នុងតំបន់។
វប្បធម៌របស់តំបន់នេះជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងជីវភាពកសិកម្ម ជាពិសេសការគង្វាលចៀមរបស់ពួក gaucho ដែលជាអ្នកគង្វាលប្រចាំតំបន់។
បច្ចុប្បន្ន ទេសចរណ៍គឺជាវិស័យសំខាន់មួយ។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុង San Carlos de Bariloche ដែលមានសណ្ឋាគារ Llao Llao គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ធំបំផុតនៅទូទាំងប៉ាតាហ្គោនី។ ការមើលត្រីបាឡែននៅតំបន់ឧបទ្វីប Valdés ក៏ជាសកម្មភាពទេសចរណ៍មួយផងដែរ។
រថភ្លើង La Trochita នៅខេត្ត Chubut ធ្លាប់ជាមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនរហ័សតែមួយគត់របស់ខេត្តនេះ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍វិញ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សព្វថ្ងៃ ប៉ាតាហ្គោនីនៅតែជាតំបន់ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ ដោយសារតំបន់នេះមានទាំងផ្ទាំងទឹកកក ព្រៃធម្មជាតិ និងសត្វព្រៃចម្រុះ។ ក្រៅពីទេសចរណ៍ សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ក៏ពឹងផ្អែកលើការចិញ្ចឹមចៀម និងការទាញយកប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិ។
តំបន់នេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសពីរ គឺអាហ្សង់ទីន និងឈីលី ហើយមានផ្លូវទឹកសំខាន់ៗ ដូចជាច្រកសមុទ្រ Magellan ដែលជាផ្លូវធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រដ៏សំខាន់មួយនៅភាគខាងត្បូងនៃទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង។
សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ប៉ាតាហ្គោនីគឺជាតំបន់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទសកល ដូចជាទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ការអភិរក្សបរិស្ថាន និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។