ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រឿងអាស្រូវការលបស្តាប់សារទូរស័ព្ទរបស់ News International គឺជារឿងដ៏ធំមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសារព័ត៌មានចក្រភពអង់គ្លេស។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia រឿងនេះបានចាប់ផ្តើមតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅពេលដែលបុគ្គលិកនៃកាសែតប្រចាំសប្តាហ៍ News of the World ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន News International បានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ រួមមានការលបចូលទៅក្នុងប្រអប់សារជាសំឡេង (voicemail) របស់បុគ្គលសាធារណៈ ជនរងគ្រោះពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងសូម្បីតែគ្រួសារនៃទាហានដែលបានស្លាប់។ កាសែតនេះក៏បានសូកប៉ាន់នគរបាល និងប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលមិនសមរម្យដើម្បីទទួលបានព័ត៌មាន។

រឿងអាស្រូវនេះបានឈានដល់ចំណុចកំពូលនៅឆ្នាំ ២០១១ នៅពេលដែលមានការលាតត្រដាងថា ទូរស័ព្ទរបស់ក្មេងស្រី Milly Dowler ដែលត្រូវបានគេធ្វើឃាត ត្រូវបានលបចូលស្តាប់ដោយអ្នកកាសែត។ ការលាតត្រដាងនេះ ដែលដឹកនាំដោយកាសែត The Guardian បានបង្កឱ្យមានការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមសាធារណជន ហើយជាលទ្ធផល កាសែត News of the World ដែលមានអាយុកាល ១៦៨ ឆ្នាំ ត្រូវបានបិទដំណើរការនៅថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១១។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

រឿងអាស្រូវនេះមានមជ្ឈមណ្ឌលនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលជាទីតាំងការិយាល័យកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន News International និងកាសែត News of the World។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនធំគឺលោក Rupert Murdoch ដែលកើតនៅឆ្នាំ ១៩៣១ នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាពលរដ្ឋសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក Murdoch គឺជាស្ថាបនិកនិងជាម្ចាស់នៃក្រុមហ៊ុន News Corporation ដែលជាក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានយក្សមួយក្នុងពិភពលោក។

តួអង្គសំខាន់ផ្សេងទៀតរួមមានអ្នកស្រី Rebekah Brooks ដែលធ្លាប់ជានិពន្ធនាយកកាសែត News of the World និងកាសែត The Sun និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃ News International ក្នុងអំឡុងវិបត្តិនេះ។ ចំណែកជនរងគ្រោះនៃការលបចូលសារវិញ មានភាពចម្រុះ ចាប់ពីតារាល្បីៗ អ្នកនយោបាយ រហូតដល់ជនរងគ្រោះពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងគ្រួសារនៃទាហានដែលបានបាត់បង់ជីវិតក្នុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ការរំលោភសិទ្ធិឯកជននេះបានបង្កឲ្យមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជនរងគ្រោះ និងសង្គមទាំងមូល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការអនុវត្តខុសច្បាប់នេះបានចាប់ផ្ដើមតាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅពេលដែលកាសែត News of the World បានជួលអ្នកស៊ើបអង្កេតឯកជន Glenn Mulcaire ឱ្យធ្វើការលួចស្ដាប់សារជាសំឡេង។ នៅឆ្នាំ ២០០៥-២០០៦ មានសេចក្ដីរាយការណ៍ដំបូងអំពីការលបចូលស្ដាប់សារទូរស័ព្ទរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ William និងតារាល្បីមួយចំនួន។ កាសែតបានបដិសេធការចោទប្រកាន់ ហើយអ្នកស៊ើបអង្កេត Mulcaire និងអ្នកយកព័ត៌មានម្នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០០៧ ប៉ុន្តែករណីនេះត្រូវបានគេយល់ថាជារឿងតែមួយករណី។

ចំណុចរបត់ដ៏ធំបានកើតឡើងនៅខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១១ នៅពេលដែលកាសែត The Guardian រាយការណ៍ថា ទូរស័ព្ទរបស់ក្មេងស្រី Milly Dowler ដែលត្រូវបានគេចាប់ពង្រត់និងធ្វើឃាតកាលពីឆ្នាំ ២០០២ ត្រូវបានលបចូលស្ដាប់ ហើយសារជាសំឡេងត្រូវបានលុប ដែលធ្វើឲ្យក្រុមគ្រួសារនិងប៉ូលិសគិតថានាងប្រហែលនៅមានជីវិត។ ការលាតត្រដាងនេះបានបង្កឲ្យមានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងពីសាធារណជន និងក្រុមអ្នកនយោបាយ។

ក្រោយពីការតវ៉ាជាសាធារណៈ និងសម្ពាធពីអ្នកផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលបានដកការគាំទ្រ លោក Rupert Murdoch បានប្រកាសបិទកាសែត News of the World នៅថ្ងៃទី ១០ កក្កដា ២០១១។ រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេត Leveson ដើម្បីស៊ើបអង្កេតវប្បធម៌ ការអនុវត្ត និងក្រមសីលធម៌នៃសារព័ត៌មានអង់គ្លេស។ ការស៊ើបអង្កេតនេះបានបង្ហាញពីបណ្តាញទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងអ្នកនយោបាយ នគរបាល និងអ្នកសារព័ត៌មាន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

រឿងអាស្រូវនេះបានបង្កផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ក្រុមហ៊ុន News Corporation។ យោងតាម Wikipedia ក្រុមហ៊ុនបានបាត់បង់ចំណូលពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបិទកាសែតមួយដែលមានចរាចរណ៍ជាង ២,៧ លានច្បាប់ក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងត្រូវបង់ប្រាក់សំណងរាប់លានផោនដល់ជនរងគ្រោះ។ លើសពីនេះ ការប៉ុនប៉ងដ៏ធំរបស់ News Corp ក្នុងការទិញយកភាគហ៊ុនភាគច្រើននៅក្នុងប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ BSkyB ត្រូវបានបោះបង់ចោល ដោយសារតែភាពចម្រូងចម្រាសនេះ។

ផ្នែកវប្បធម៌ រឿងនេះបានធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងសារព័ត៌មាន និងសាធារណជន។ ការស៊ើបអង្កេត Leveson បានរកឃើញថា ការអនុវត្តខុសច្បាប់មិនមែនជារឿងឯកោទេ ហើយកាសែតបែបតាប្លូយជាច្រើន រួមទាំងកាសែត The Daily Mirror ក៏ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ដែរ។ លោក Piers Morgan ដែលធ្លាប់ជានិពន្ធនាយក The Daily Mirror ពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ដល់ ២០០៤ បានប្រឈមមុខនឹងសំណួរអំពីការដឹងអំពីការលបចូលសារក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែង ប៉ុន្តែគាត់បានបដិសេធជានិច្ច។

ជាលទ្ធផល មានការអំពាវនាវឲ្យមានការគ្រប់គ្រងសារព័ត៌មានកាន់តែតឹងរ៉ឹង ហើយគណៈកម្មការ Leveson បានផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យបង្កើតស្ថាប័នត្រួតពិនិត្យឯករាជ្យមួយដែលមានអំណាចច្បាប់។ ទោះបីជាអនុសាសន៍ទាំងនេះមិនត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញក៏ដោយ ក៏វាបានផ្លាស់ប្តូរបរិយាកាសសារព័ត៌មាននៅចក្រភពអង់គ្លេសជារៀងរហូត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រឿងអាស្រូវនេះនៅតែមានមេរៀនសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងពិភពលោកសព្វថ្ងៃ។ វាបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់នៃការរំលោភសិទ្ធិឯកជនដើម្បីផលប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម និងសារៈសំខាន់នៃអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យដែលមានក្រមសីលធម៌ក្នុងការលាតត្រដាងការពិត។ កាសែត The Guardian បានបន្តដើរតួជាគំរូនៃកាសែតស៊ើបអង្កេត ដោយបានបង្ហាញរឿងធំៗជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជាការលាតត្រដាងឯកសារ Panama Papers ជាដើម។

សម្រាប់កម្ពុជា ដែលឧស្សាហកម្មសារព័ត៌មានកំពុងអភិវឌ្ឍ និងមានការជជែកអំពីតុល្យភាពរវាងសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការការពារសិទ្ធិឯកជន គំរូ News of the World បង្ហាញពីតម្រូវការនៃក្រមសីលធម៌ច្បាស់លាស់ និងយន្តការទទួលខុសត្រូវ។ ការពង្រឹងច្បាប់ការពារទិន្នន័យនៅចក្រភពអង់គ្លេសក្រោយពីរឿងនេះ ក៏ជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងការគិតគូរអំពីសុវត្ថិភាពព័ត៌មានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។