ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា កងទ័ពជើងទឹកសង្គ្រាមព័រទុយហ្គាល់ ឬហៅថា ព័រទុយហ្គាល់ អាម៉ាដា គឺជាកងទ័ពជើងទឹករបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធព័រទុយហ្គាល់។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស កងទ័ពជើងទឹកនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៣១៧ ដោយព្រះបាទឌីនីស នៃព័រទុយហ្គាល់ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកងទ័ពជើងទឹកដែលបម្រើការជាបន្តបន្ទាប់ចាស់ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។

សារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្ថាប័ននេះ គឺធំធេងណាស់ ព្រោះវាបានដើរតួនាទីស្នូលក្នុងយុគសម័យរុករក និងការកសាងអាណាចក្រដែនសមុទ្ររបស់ព័រទុយហ្គាល់។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់បានប្រារព្ធខួប ៧០០ ឆ្នាំនៃការបង្កើតជាផ្លូវការរបស់ខ្លួន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាស្ថាប័នយោធា កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដែលជាប្រទេសស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ជាប់នឹងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យសមុទ្រក្លាយជាផ្នែកសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះរាប់សតវត្សមកហើយ។

ទាក់ទងនឹងមនុស្ស កងទ័ពជើងទឹកនេះត្រូវបានដឹកនាំអស់ជាច្រើនតួនាទីដោយឧត្តមនាវី និងនាយទាហានជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់ជាច្រើនជំនាន់ ចាប់ពីឧត្តមនាវីដំបូងគេគឺលោក Manuel Pessanha ដែលជាជនជាតិ Genoese ទទួលបន្ទុកតាមធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៣១៧ ដូចបានរៀបរាប់ដោយវិគីភីឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៣១៧ ដោយព្រះបាទឌីនីស នៃព័រទុយហ្គាល់។ ព្រះអង្គបានចេញធម្មនុញ្ញជួលលោក Manuel Pessanha ពីទីក្រុង Genoa ឱ្យធ្វើជាឧត្តមនាវីទីមួយនៃព័រទុយហ្គាល់ ដោយបង្កើតជាកម្លាំងទ័ពជើងទឹកអចិន្ត្រៃយ៍។ នេះធ្វើឱ្យវាក្លាយជាកងទ័ពជើងទឹកដែលបម្រើការជាបន្តបន្ទាប់ចំណាស់ជាងគេនៅលើពិភពលោក។

ក្នុងសតវត្សទី ១៥ និងទី ១៦ កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់បានក្លាយជាឧបករណ៍សំខាន់សម្រាប់ការរុករកតាមសមុទ្រ និងការកសាងអាណាចក្រអាណានិគម។ រូបគំនូរ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញពីប្រភេទនាវាផ្សេងៗដូចជា នាវា carrack និង galleon ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា រួមទាំងការធ្វើដំណើររបស់លោក João de Castro ទៅកាន់ Suez ក្នុងឆ្នាំ ១៥៤១ ផងដែរ។

បន្ទាប់ពីសម័យរុករក តួនាទីរបស់កងទ័ពជើងទឹកបានផ្លាស់ប្តូរទៅតាមយុគសម័យ។ ចាប់ពីសតវត្សទី ១៧ ដល់សតវត្សទី ២០ កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់បានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ រួមមានការប្រឆាំងនឹងចោរសមុទ្រ Barbary អំឡុងសតវត្សទី ១៧ ការការពារទីក្រុងលីសបោនក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ និងការការពារខ្សែទំនាក់ទំនងផ្លូវសមុទ្រក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាស្ថាប័នយោធាជាតិ កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់មានទម្ងន់វប្បធម៌ និងនិមិត្តសញ្ញាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ដូចដែលវិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ ការបម្រើការជាបន្តបន្ទាប់របស់វាចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៣១៧ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាមោទនភាពជាតិ និងជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណរបស់ព័រទុយហ្គាល់ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងកេរដំណែលដែនសមុទ្ររបស់ប្រទេស។

ក្នុងសម័យទំនើប កងទ័ពជើងទឹកក៏បានរួមចំណែកដល់ឧស្សាហកម្មការពារជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកផងដែរ តាមរយៈការកសាងនាវានៅក្នុងប្រទេស ដូចជានាវាចម្បាំងដែលសាងសង់នៅ Lisbon Naval Arsenal ជាដើម។ បច្ចុប្បន្នវាក៏អនុវត្តតួនាទីសាធារណៈដូចជាការពារដែនទឹក ការស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះ និងការគាំទ្រដល់អាជ្ញាធរដែនសមុទ្រជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse កងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់ផ្តល់ជាគំរូដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រដែនសមុទ្រពិភពលោក និងការកសាងស្ថាប័នយូរអង្វែង។ ក្នុងបរិបទអាស៊ី កម្ពុជាក៏មានកងទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួនដែរ ដែលមានតួនាទីខុសគ្នា ប៉ុន្តែការសិក្សាអំពីទំនៀមទម្លាប់ជើងទឹកដ៏យូរអង្វែងដូចជារបស់ព័រទុយហ្គាល់ អាចជួយឱ្យយល់អំពីការវិវត្តនៃកម្លាំងជើងទឹក និងអភិបាលកិច្ចដែនសមុទ្រជាសកល។

ការប្រារព្ធខួប ៧០០ ឆ្នាំនៅឆ្នាំ ២០១៧ បានធ្វើឱ្យស្ថាប័ននេះលេចធ្លោឡើងវិញក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់របស់សាធារណៈជន ហើយកងទ័ពជើងទឹកព័រទុយហ្គាល់បន្តដើរតួនាទីក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិដូចជាកិច្ចសហការជាមួយអង្គការណាតូជាដើម តាមការបញ្ជាក់របស់វិគីភីឌា។