ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ព្រះមហាក្សត្រិយានីអេលីហ្សាប៊ែតទី២ (Elizabeth II) គឺជាព្រះមហាក្សត្រនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងព្រះរាជាណាចក្រដទៃទៀតក្នុងសហដំណើរនៃប្រទេសចម្រុះ (Commonwealth realms) ចាប់ពីថ្ងៃទី ៦ កុម្ភៈ ១៩៥២ រហូតដល់ការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះនាងក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ ក្នុងព្រះជន្មរស់ ព្រះនាងបានធ្វើជាព្រះមហាក្សត្រិយានីសោយរាជ្យនៃរដ្ឋអធិបតេយ្យចំនួន ៣២ ហើយនៅពេលសោយទិវង្គត ព្រះនាងនៅតែជាព្រះមហាក្សត្រនៃរាជាណាចក្រចំនួន ១៥។ រយៈពេលសោយរាជ្យរបស់ព្រះនាងមានរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំ ២១៤ ថ្ងៃ ដែលជារយៈពេលវែងបំផុតនៃព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសណាមួយ ជារយៈពេលវែងបំផុតទី២ នៃរដ្ឋអធិបតេយ្យទាំងអស់ និងជារយៈពេលវែងបំផុតនៃព្រះរាជិនីសោយរាជ្យក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ តាមវិគីភីឌា ព្រះនាងក៏ជាព្រះមហាក្សត្រក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យព្រះនាងមានតួនាទីជាប្រមុខនិមិត្តរូបនៃឯកភាពជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ព្រះមហាក្សត្រិយានីអេលីហ្សាប៊ែតទី២ ជាជនជាតិអង់គ្លេស និងជាប្រមុខរដ្ឋនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងព្រះរាជាណាចក្រដទៃទៀតក្នុងអាណាចក្រសហដំណើរ។ ព្រះនាងជាព្រះរាជាធិបតីស្រី (queen regnant) ដែលបានឡើងគ្រងរាជ្យបន្តពីព្រះបិតាព្រះមហាក្សត្រចចទី៦ (King George VI) នៅឆ្នាំ ១៩៥២។ មុនពេលឡើងគ្រងរាជ្យ ព្រះនាងមានឋានៈជាព្រះនាងអេលីហ្សាប៊ែត (Princess Elizabeth) ហើយកាលពីព្រះជន្មវ័យកុមារ ព្រះនាងបានបង្ហាញខ្លួននៅលើទស្សនាវដ្តី TIME ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៩ ដូចដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញ។ ក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រិយានី ព្រះនាងបានដើរតួនាទីជានិមិត្តរូបនៃឯកភាពជាតិ និងជាប្រមុខនៃប្រទេសចម្រុះដែលមានប្រវត្តិជាប់នឹងអាណានិគមអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ព្រះនាងអេលីហ្សាប៊ែត ដែលនៅតែជាព្រះនាង បានចូលរួមសេវាកម្មដែនដីជំនួយ (Auxiliary Territorial Service) នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៥។ តាមវិគីភីឌា រូបថតពីសម័យនោះបង្ហាញព្រះនាងក្នុងឯកសណ្ឋាន ដែលជានិមិត្តរូបនៃការចូលរួមរបស់ព្រះអង្គក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្គ្រាម។ នៅថ្ងៃទី ៨ ឧសភា ១៩៤៥ (VE Day) ព្រះនាងបានឈរនៅលើដំបូកនៃព្រះបរមរាជវាំងបាកឃីងហាម (Buckingham Palace) ជាមួយព្រះរាជវង្សានុវង្ស និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីវីនស្តុន ឆឺឈីល ដើម្បីអបអរជ័យជម្នះ។

ក្រោយសង្គ្រាម ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ភីលីព (Prince Philip) នៅឆ្នាំ ១៩៤៧ តាមដែលបានឃើញក្នុងរូបថតឯកសាររបស់វិគីភីឌា។ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតដ៏ភ្លាមៗរបស់ព្រះបិតានៅឆ្នាំ ១៩៥២ ព្រះនាងបានឡើងគ្រងរាជ្យ ហើយព្រះរាជាភិសេក (coronation) បានប្រព្រឹត្តទៅនៅឆ្នាំ ១៩៥៣។ តាមវិគីភីឌា រូបថតព្រះរាជាភិសេកដោយ Cecil Beaton គឺជារូបថតដ៏ល្បីល្បាញមួយដែលបង្ហាញពីភាពរុងរឿងនៃព្រះរាជពិធី។

ក្នុងនាមជាប្រមុខនៃសហដំណើរប្រទេសចម្រុះ (Commonwealth) ព្រះនាងបានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំនានា ដូចជាសន្និសីទ Commonwealth ឆ្នាំ ១៩៦០ នៅឯព្រះរាជវាំងវីនដ៍ស័រ (Windsor Castle) ដែលមានមេដឹកនាំប្រទេសជាច្រើនចូលរួម។ ព្រះនាងក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅទូទាំងពិភពលោក រួមមានការជួបជាមួយមេដឹកនាំដូចជា Josip Broz Tito (១៩៧២) ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Jimmy Carter (១៩៧៧) និងប្រធានាធិបតី Ronald Reagan (១៩៨២) ដូចដែលបានកត់ត្រាក្នុងឯកសារវិគីភីឌា។

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះនាងរួមមាន ព្រះរាជសម្បត្តិមាស (Golden Jubilee) ឆ្នាំ ២០០២ ដែលមានរូបថតព្រះនាងជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសទាំងប្រាំរូបដែលនៅរស់នាពេលនោះ (Tony Blair, Margaret Thatcher, Edward Heath, James Callaghan, John Major)។ ព្រះនាងក៏បានអបអរព្រះរាជសម្បត្តិពេជ្រ (Diamond Jubilee) នៅឆ្នាំ ២០១២ និងបានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រដែលសោយរាជ្យយូរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ២០១៥។ តាមវិគីភីឌា នៅថ្ងៃដែលសម្រេចកំណត់ត្រានោះ ព្រះនាងបានបើកផ្លូវដែក Borders Railway ហើយបានថ្លែងថា ព្រះនាងមិនដែលប្រាថ្នាចង់បានកំណត់ត្រានោះឡើយ។

ក្នុងអំឡុងជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ព្រះនាងបានបន្តបំពេញកាតព្វកិច្ចតាមរយៈកិច្ចប្រជុំនិម្មិត ដូចដែលបានបង្ហាញនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២១ តាមឯកសារវិគីភីឌា។ ចុងក្រោយ ព្រះនាងបានអបអរព្រះរាជសម្បត្តិផ្លាទីនុម (Platinum Jubilee) នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២២ មុនពេលសោយទិវង្គតក្នុងឆ្នាំដដែល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះមហាក្សត្រិយានីអេលីហ្សាប៊ែតទី២ នៅឆ្នាំ ២០២២ បានបញ្ចប់រជ្ជកាលដែលមានរយៈពេលជាង ៧០ ឆ្នាំ និងជាសម័យកាលដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ពិធីបុណ្យសពរបស់ព្រះនាងបានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ១៩ កញ្ញា ២០២២ ដោយមានការចូលរួមពីមេដឹកនាំ និងឥស្សរជនមកពីជុំវិញពិភពលោក ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលជាសកលរបស់ព្រះនាង។ ព្រះនាងត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយព្រះរាជបុត្រច្បង ព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី៣ (King Charles III)។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់យើងនៅកម្ពុជា ព្រះនាងអេលីហ្សាប៊ែតទី២ ជានិមិត្តរូបនៃរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលមានឥទ្ធិពលលើប្រព័ន្ធនយោបាយនៃប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីដែលធ្លាប់ស្ថិតក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស។ ការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់រជ្ជកាលថ្មី និងការពិភាក្សាអំពីអនាគតនៃរាជាធិបតេយ្យ គឺជាប្រធានបទដែលកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ទូទាំងពិភពលោក។