ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia គ្រោះថ្នាក់រថភ្លើង (Railway accident) គឺជាប្រភេទគ្រោះមហន្តរាយមួយដែលទាក់ទងនឹងរថភ្លើងយ៉ាងតិចមួយ។ មូលហេតុចម្បងៗរួមមាន ការទំនាក់ទំនងខុសឆ្គង (ឧទាហរណ៍ រថភ្លើងពីរបុកគ្នាលើផ្លូវតែមួយ) កង់រថភ្លើងរបូតចេញពីផ្លូវឬការក្រឡាប់ និងការផ្ទុះឡៅទឹក។ Wikipedia បន្ថែមថា កត្តាបច្ចេកទេស កត្តាមនុស្ស លក្ខខណ្ឌហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបញ្ហាបទប្បញ្ញត្តិក៏អាចរួមគ្នាបង្កឱ្យមានឧបទ្ទវហេតុដែរ។

អ្នកស្រាវជ្រាវសុវត្ថិភាពទំនើបចាត់ទុកប្រព័ន្ធផ្លូវដែកថាជាប្រព័ន្ធសង្គម-បច្ចេកទេសដ៏ស្មុគស្មាញ។ ក្នុងប្រព័ន្ធបែបនេះ គ្រោះថ្នាក់មិនមែនបណ្តាលមកពីមូលហេតុតែមួយទេ ប៉ុន្តែកើតចេញពីអន្តរកម្មរវាងផ្នែកជាច្រើន ដូចជាឧបករណ៍ បុគ្គលិក និងនីតិវិធី។ ការយល់ដឹងនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការការពារឧបទ្ទវហេតុនៅថ្ងៃអនាគត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ឧបទ្ទវហេតុរថភ្លើងមិនកំណត់ព្រំដែនភូមិសាស្ត្រទេ វាកើតឡើងទូទាំងពិភពលោក ចាប់ពីតំបន់ទីក្រុងរហូតដល់តំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល។ ឧបទ្ទវហេតុ Versailles នៅប្រទេសបារាំងឆ្នាំ ១៨៤២ បានសម្លាប់មនុស្ស ៥៧ នាក់ រួមទាំងអ្នករុករក Jules Dumont d'Urville ផងដែរ ខណៈឧបទ្ទវហេតុ Jokela នៅហ្វាំងឡង់ (រូបខាងលើ) បណ្តាលឱ្យស្លាប់ ៤ នាក់ និងរបួស ៧៥ នាក់។

ចំនួនជនរងគ្រោះអាស្រ័យលើដង់ស៊ីតេអ្នកដំណើរ ល្បឿនរថភ្លើង និងភាពរឹងមាំនៃទូរទេះ។ Wikipedia បង្ហាញថា សូម្បីតែនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពទំនើប ហានិភ័យនៅតែមាន ជាពិសេសនៅចំណុចឆ្លងកាត់ផ្លូវថ្នល់ (level crossings) និងតំបន់ដែលមានអាកាសធាតុអាក្រក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមកំណត់ត្រារបស់ Wikipedia ឧបទ្ទវហេតុ Versailles នៅថ្ងៃទី ៨ ឧសភា ១៨៤២ ជាគ្រោះថ្នាក់ផ្លូវដែកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរលើកដំបូងដែលគេកត់ត្រាទុក។ ការដាច់អ័ក្សកង់បានបណ្តាលឱ្យរថភ្លើងក្រឡាប់ និងឆេះ សម្លាប់មនុស្ស ៥៧ នាក់ និងបង្ហាញពីភាពខ្វះខាតនៃវិស្វកម្ម និងប្រព័ន្ធព្រមាននាសម័យនោះ។

នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ការពង្រីកបណ្តាញផ្លូវដែកយ៉ាងលឿន រួមជាមួយបច្ចេកវិទ្យាហ្វ្រាំងនិងសញ្ញាមិនទាន់ទំនើប ធ្វើឱ្យអត្រាគ្រោះថ្នាក់កើនឡើង។ ឧបទ្ទវហេតុ Montparnasse ឆ្នាំ ១៨៩៥ នៅទីក្រុងប៉ារីស គឺជាករណីល្បីល្បាញមួយ ដែលក្បាលរថភ្លើងបានធ្លាក់ពីជាន់ខាងលើនៃស្ថានីយ៍ ទោះបីមានអ្នកស្លាប់តែម្នាក់ក៏ដោយ។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធសញ្ញាប្លុកស្វ័យប្រវត្តិ សម្ភារៈសាងសង់ផ្លូវ និងបទប្បញ្ញត្តិតឹងរឹងជាងមុន បានកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែ Wikipedia កត់សម្គាល់ថា ការលេចឡើងនៃរថភ្លើងល្បឿនលឿនដូចជា TGV និង Shinkansen ក៏បានបង្កើតបញ្ហាប្រឈមសុវត្ថិភាពថ្មីៗដែរ ដោយសារភាពស្មុគស្មាញនៃបច្ចេកវិទ្យា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃគ្រោះថ្នាក់រថភ្លើងមានច្រើនជាន់ រួមមានការខូចខាតផ្លូវដែក និងឧបករណ៍ ការចំណាយលើការសង្គ្រោះ ការទាមទារសំណងធានារ៉ាប់រង និងការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ដឹកជញ្ជូន ដែលអាចមានតម្លៃរាប់លានដុល្លារ។ ឧបទ្ទវហេតុធ្ងន់ធ្ងរតែងតែជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរបទប្បញ្ញត្តិ និងការវិនិយោគបន្ថែមលើសុវត្ថិភាព។

ផ្នែកវប្បធម៌ Wikipedia បញ្ជាក់ថា ឧបទ្ទវហេតុរថភ្លើងបានទាក់ទាញការស្រមើលស្រមៃរបស់សាធារណជនជាយូរមកហើយ លេចឡើងក្នុងកាសែត អក្សរសាស្ត្រ តន្ត្រី និងរឿងព្រេងប្រជាប្រិយ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ពាក្យថា “cornfield meet” ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការបុកគ្នាត្រង់ក្បាលរថភ្លើង។ សារមន្ទីរជាច្រើនដូចជាសារមន្ទីរ Arizona Railway Museum បានថែរក្សាវត្ថុសក្តិសិទ្ធិពីឧបទ្ទវហេតុ — ដូចជាកង់ពីក្បាលរថភ្លើងឆ្នាំ ១៩០៧ — ដើម្បីរំឭក និងអប់រំអំពីសារៈសំខាន់នៃសុវត្ថិភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្លូវដែកឡើងវិញ (ដូចជាខ្សែភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ និងខ្សែប៉ោយប៉ែត) ការយល់ដឹងអំពីគ្រោះថ្នាក់រថភ្លើងមានសារៈសំខាន់ណាស់។ តាម Wikipedia គំរូសុវត្ថិភាពទំនើបសង្កត់ធ្ងន់លើការវិភាគប្រព័ន្ធទាំងមូល ជំនួសឱ្យការស្តីបន្ទោសបុគ្គល។ នេះមានន័យថាការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការបណ្តុះបណ្តាល និងការត្រួតពិនិត្យបទប្បញ្ញត្តិត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នា។

នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ប្រទេសជិតខាងដូចជា ថៃ និងវៀតណាម ក៏ធ្លាប់មានឧបទ្ទវហេតុផ្លូវដែកដែរ ដែលរំឭកថាសុវត្ថិភាពត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ជាប្រចាំ។ លើសពីនេះ ការតភ្ជាប់ផ្លូវដែកក្នុងតំបន់ (ដូចជាគម្រោងផ្លូវដែកស្ពានជាតិ និងផ្លូវដែកល្បឿនលឿន) កំពុងពង្រីក ដូច្នេះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកសុវត្ថិភាពនឹងត្រូវពង្រឹងបន្ថែម ដើម្បីបង្ការសោកនាដកម្មនាពេលអនាគត។