KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No.

រីឆាដ ទី១ នៃអង់គ្លេស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផ្នូររបស់រីឆាដ ទី១ នៅវត្តហ្វុងតេវ្រូដ ប្រភព: Wikipedia

រីឆាដ ទី១ នៃអង់គ្លេស ត្រូវបានគេស្គាល់ទូទៅថាជា «រីឆាដ បេះដូងសិង្ហ» (Richard the Lionheart) ដោយសារតែកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គាត់ជាមេដឹកនាំយោធា និងអ្នកចម្បាំងដ៏អស្ចារ្យ។ យោងតាមវិគីភីឌា រីឆាដបានគ្រងរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសចាប់ពីឆ្នាំ ១១៨៩ រហូតដល់ការទទួលមរណភាពរបស់គាត់នៅឆ្នាំ ១១៩៩។ ក្រៅពីនេះ គាត់ក៏បានគ្រប់គ្រង Normandy, Aquitaine, និង Gascony ព្រមទាំងជាម្ចាស់កោះ Cyprus ជាអ្នកគ្រប់គ្រង Poitiers, Anjou, Maine, និង Nantes និងជាអ្នកមើលការខុសត្រូវលើ Brittany ផងដែរ។ ការកាន់កាប់ទឹកដីដ៏ធំទូលាយទាំងនេះបានធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាឥស្សរជននយោបាយ និងយោធាដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅអឺរ៉ុបខាងលិចក្នុងយុគសម័យកណ្តាល តាមវិគីភីឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

កាក់ប្រាក់របស់រីឆាដ ជាអ្នកគ្រប់គ្រង Poitiers ប្រភព: Wikipedia

រីឆាដគឺជាបុត្រទីបីក្នុងចំណោមបុត្រប្រាំអង្គរបស់ព្រះមហាក្សត្រ Henry II នៃអង់គ្លេស និង Eleanor of Aquitaine តាមការបញ្ជាក់របស់វិគីភីឌា។ ដោយសារគាត់ជាបុត្រទីបី គាត់មិនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងឡើងគ្រងរាជ្យឡើយ ប៉ុន្តែបងប្រុសទាំងពីរអង្គរបស់គាត់បានទទួលមរណភាពមុនព្រះបិតារបស់គាត់។ ក្នុងឋានៈជាព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេស គាត់ក៏បានគ្រប់គ្រងទឹកដីមួយផ្នែកធំនៅភាគខាងលិចប្រទេសបារាំង ដែលធ្វើឱ្យអាណាចក្ររបស់គាត់លាតសន្ធឹងឆ្លងកាត់ទាំងចក្រភពអង់គ្លេស និងទឹកដីនៅលើទ្វីបអឺរ៉ុប។ វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញកាក់ប្រាក់មួយដែលគាត់បានបោះក្នុងឋានៈជាអ្នកគ្រប់គ្រង Poitiers ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់គាត់នៅលើទឹកដីបារាំង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបពណ៌នារីឆាដ (ឆ្វេង) និងសាឡាឌីន (ស្តាំ) នៅលើក្បឿងបុរាណ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា រីឆាដបានកើតមកជាបុត្រទីបីនៃរាជវង្ស ដូច្នេះហើយមនុស្សមិនបានរំពឹងថាគាត់នឹងក្លាយជាអ្នកស្នងរាជ្យឡើយ។ ប៉ុន្តែដោយសារបងប្រុសទាំងពីរអង្គរបស់គាត់បានទទួលមរណភាពមុនព្រះបិតា គាត់ក៏បានឡើងគ្រងរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១១៨៩។ ពេញមួយរជ្ជកាលរបស់គាត់ រីឆាដបានទទួលកិត្តិនាមជាអ្នកចម្បាំង និងជាមេដឹកនាំយោធាដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលជាប្រភពនៃងារថា «បេះដូងសិង្ហ» តាមវិគីភីឌា។

វិគីភីឌាបានបង្ហាញវត្ថុបុរាណដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គាត់ ដូចជាក្បឿងបុរាណដែលពណ៌នារូបរីឆាដ និងសាឡាឌីន (Saladin) កាលពីប្រហែលឆ្នាំ ១២៥០-១២៦០ នៅវត្ត Chertsey Abbey និងរូបគំនូរក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតបារាំងដែលបង្ហាញរីឆាដជាមួយព្រះចៅហ្វីលីពនៃបារាំង។ ក្បឿងទាំងនេះត្រូវបានរកឃើញនៅ Surrey និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គាត់ជាអ្នកចម្បាំងដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងសង្គ្រាមបូជនីយកិច្ច។

យោងតាមកំណត់ហេតុដែលវិគីភីឌាបានលើកឡើង រីឆាដត្រូវបានចាប់ឃុំឃាំងដំបូងនៅប្រាសាទ Dürnstein ហើយត្រូវបានលើកលែងទោសដោយអធិរាជ Henry VI នៅប្រហែលឆ្នាំ ១១៩៦។ ក្រោយពីនោះ គាត់បានបន្តសកម្មភាពយោធានៅលើទឹកដីបារាំង រហូតដល់បានទទួលរបួសស្លាប់នៅតំបន់ Châlus-Chabrol ក្នុងឆ្នាំ ១១៩៩។ តាមវិគីភីឌា ការទទួលមរណភាពរបស់គាត់ជាការបញ្ចប់នៃជីវិតមេដឹកនាំយោធាម្នាក់ដែលបានចំណាយពេលភាគច្រើននៃរាជសម័យរបស់គាត់នៅលើសមរភូមិ ឬក្នុងការការពារទឹកដីរបស់គាត់នៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ ផ្នូររបស់គាត់ស្ថិតនៅវត្ត Fontevraud ក្នុងប្រទេសបារាំង ចំណែកបេះដូងរបស់គាត់ត្រូវបានបញ្ចុះនៅក្នុងវិហារ Rouen Cathedral ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងរូបសំណាកបុរាណនៃបេះដូងរបស់គាត់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រូបសំណាករីឆាដ បេះដូងសិង្ហ កសាងឆ្នាំ ១៨៥៦ នៅទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រភព: Wikipedia

រីឆាដ បេះដូងសិង្ហ នៅតែជាឥស្សរជនដែលមានឥទ្ធិពលលើវប្បធម៌ពិភពលោករហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ជាពិសេសតាមរយៈរឿងព្រេងរបស់ Robin Hood ដែលគាត់តែងតែត្រូវបានពណ៌នាជាព្រះមហាក្សត្រដែលបានយាងមកវិញដើម្បីស្តារយុត្តិធម៌ឡើងវិញ។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញផ្ទាំងចម្លាក់មួយនៅខាងមុខ Nottingham Castle ដែលពណ៌នារីឆាដកំពុងរៀបអភិសេករវាង Robin Hood និង Maid Marian ដែលបង្ហាញថារឿងព្រេងទាំងនេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងវប្បធម៌អង់គ្លេស។

លើសពីនេះ គាត់ក៏ត្រូវបានគេគោរពតាមរយៈរូបសំណាកប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជារូបសំណាករបស់ Carlo Marochetti កសាងនៅឆ្នាំ ១៨៥៦ នៅខាងមុខ Palace of Westminster ទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលបានរំលឹកពីស្នាដៃយោធា និងការដឹកនាំរបស់គាត់។ កន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធនឹងគាត់ ដូចជា Château Gaillard នៅ Normandy និងប្រាសាទ Dürnstein ក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា ក្បឿងបុរាណពណ៌នារីឆាដ និងសាឡាឌីន ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅ Chertsey Abbey ក៏ជាវត្ថុបុរាណសំខាន់ដែលបង្ហាញពីការចងចាំរបស់គាត់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុប។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងរបស់រីឆាដបានបង្ហាញពីរបៀបដែលឥស្សរជនប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុបបានក្លាយជាផ្នែកនៃវប្បធម៌ពិភពលោក តាមរយៈភាពយន្ត អក្សរសិល្ប៍ និងការទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សមរភូមិអារស៊ូហ្វ ឆ្នាំ ១១៩១៖ ជ័យជម្នះរបស់រីឆាដ ទី១ លើសាឡាឌីន ក្នុងបូជនីយកិច្ចលើកទី៣

ថ្ងៃទី៧ កញ្ញានេះ ជាខួបនៃសមរភូមិអារស៊ូហ្វ ឆ្នាំ១១៩១ ដែលកងទ័ពបូជនីយកិច្ចពហុជាតិ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ស្តេចរីឆាដ ទី១ នៃអង់គ្លេស បានយកឈ្នះកងទ័ពធំជាងរបស់ស៊ុលតង់សាឡាឌីន នៅដែនដីដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ហើយនេះជាចំណុចមួយក្នុងដំណើរដែលក្រុមបូជនីយកិច្ចបានដណ្តើមឆ្នេរស៊ីរីមកវិញនៅទសវត្សរ៍ ១១៩០ តាមវិគីភីឌា។

6 sources · Wikipedia, Wikipedia, Wikipedia