ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា (Robert Guiscard) ដែលត្រូវបានគេហៅផងដែរថា រ៉ូបឺត ដឺ អូតវីល (Robert de Hauteville) គឺជាអ្នកផ្សងព្រេងជនជាតិណម៉ាន (Norman) ម្នាក់ ដែលត្រូវបានគេចងចាំដោយសារការដណ្តើមកាន់កាប់ភាគខាងត្បូងប្រទេសអ៊ីតាលី និងកោះស៊ីស៊ីលី នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១១។ នេះជាការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា (Wikipedia) ដែលជាឯកសារយោងសម្រាប់អត្ថបទសង្ខេបនេះ។

យោងតាមវិគីភីឌា ការដណ្តើមយកភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី និងកោះស៊ីស៊ីលី បានធ្វើឱ្យរ៉ូបឺត ហ្គីស្កា ក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ម្នាក់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុបនៅយុគកណ្តាល។ ដាននៃវត្តមានរបស់គាត់ នៅតែអាចមើលឃើញនៅប្រទេសអ៊ីតាលីសព្វថ្ងៃ ដូចជាផ្នូររបស់គាត់នៅវិហារទ្រីនីធី (Trinity Abbey) ក្នុងក្រុងវេណូសា (Venosa) និងរូបគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រនៅវិមានណម៉ាន (Palazzo dei Normanni) ក្នុងក្រុងប៉ាឡេរម៉ូ (Palermo)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា គឺជាជនជាតិណម៉ាន ដែលជាប់ពូជពង្សនឹងគ្រួសារ អូតវីល (Hauteville)។ ជាទូទៅ ពាក្យ "ណម៉ាន" សំដៅលើក្រុមមនុស្សដែលមានដើមកំណើតនៅតំបន់ណរម៉ង់ឌី (Normandy) ភាគខាងជើងប្រទេសបារាំងសព្វថ្ងៃ ហើយនៅសតវត្សរ៍ទី ១១ ពួកគេបានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ ដើម្បីរកការងារជាអ្នកចម្បាំង និងស្វែងរកអំណាច។

យោងតាមវិគីភីឌា តួនាទីរបស់គាត់ គឺជាអ្នកដឹកនាំយោធា និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងទឹកដី ដែលបានពង្រីកឥទ្ធិពលណម៉ាននៅភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី និងកោះស៊ីស៊ីលី។ ក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ ភរិយារបស់គាត់ គឺស៊ីកេលហ្គៃតា (Sikelgaita) ក៏ត្រូវបានគេរៀបរាប់រួមជាមួយគាត់ផងដែរ។ ឈ្មោះរបស់គាត់បានបង្ហាញខ្លួនជាពីរបែប គឺ "រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា" និង "រ៉ូបឺត ដឺ អូតវីល" ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន និងឈ្មោះគ្រួសាររបស់គាត់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សតវត្សរ៍ទី ១១ គឺជាសម័យកាលដែលរ៉ូបឺត ហ្គីស្កា និងក្រុមអ្នកចម្បាំងណម៉ាន បានពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួននៅភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី និងកោះស៊ីស៊ីលី។ ការដណ្តើមកាន់កាប់នេះ បានធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាឥស្សរជនសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ។

ព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលត្រូវបានគេចងចាំ គឺការដណ្តើមកោះស៊ីស៊ីលី ដែលបាននាំឱ្យមានការចុះចាញ់របស់ទីក្រុងប៉ាឡេរម៉ូចំពោះពួកមូស្លីម។ យោងតាមការពិពណ៌នារូបភាពរបស់វិគីភីឌា រូបគំនូរដោយ Giuseppe Patania ដែលតាំងនៅ Palazzo dei Normanni បង្ហាញពីការទទួលកូនសោក្រុងប៉ាឡេរម៉ូពីពួកមូស្លីម ដោយរ៉ូជើរ (Roger)។

តាមវិគីភីឌា រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា ត្រូវបានបញ្ចុះនៅក្នុងផ្នូរគ្រួសារ អូតវីល នៅវិហារទ្រីនីធី ក្រុងវេណូសា ប្រទេសអ៊ីតាលី។ ផ្នូរនេះ នៅតែជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលគេយោងដល់ នៅពេលសិក្សាអំពីឥទ្ធិពលណម៉ាននៅភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី។

តួនាទី និងមរតក

ប្រភព: Wikipedia

ក្រៅពីជាអ្នកចម្បាំង រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា ក៏បានបង្ហាញខ្លួនក្នុងកំណត់ត្រាវប្បធម៌ផងដែរ។ យោងតាមការពិពណ៌នារូបភាពរបស់វិគីភីឌា រូបគំនូរមួយបង្ហាញពីរ៉ូបឺត និងភរិយារបស់គាត់ គឺស៊ីកេលហ្គៃតា កំពុងទទួលស្វាគមន៍កូស្តង់ទីន ដឺ អាហ្វ្រិក (Constantine the African) នៅឯរាជវាំង។

ការចងចាំរបស់គាត់បានបន្តរហូតដល់សតវត្សរ៍ទី ១៨។ យោងតាមវិគីភីឌា រូបសំណាករបស់គាត់ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ Lorenzo Ottoni នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៧០០ ដល់ ១៧៤៩។ ការណ៍នេះបង្ហាញថា រូបភាពរបស់គាត់នៅតែត្រូវបានគេរម្លឹកនៅអឺរ៉ុប យ៉ាងហោចណាស់រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី ១៨។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងរបស់រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា អាចជាប្រធានបទគំរូមួយ សម្រាប់យល់ពីបាតុភូតប្រវត្តិសាស្ត្រធំៗ ដូចជាការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ក្រុមអ្នកចម្បាំង ការបង្កើតអំណាចថ្មីនៅលើទឹកដីដែលមានម្ចាស់ដើម និងការជួបប្រទះគ្នារវាងវប្បធម៌ និងសាសនានៅតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ។ ប្រធានបទទាំងនេះ នៅតែជាប្រធានបទពិភាក្សាក្នុងការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសព្វថ្ងៃ។

យោងតាមវិគីភីឌា ផ្នូរគ្រួសារអូតវីល នៅវិហារទ្រីនីធី ក្រុងវេណូសា នៅតែជាសក្ខីកម្មនៃវត្តមានរបស់គ្រួសារនេះនៅភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី ហើយរូបគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រនៅ Palazzo dei Normanni ក៏នៅតែរំលឹកដល់ដំណាក់កាលដែលអំណាចណម៉ានបានផ្លាស់ប្តូរទីក្រុងប៉ាឡេរម៉ូ។ អត្ថបទសង្ខេបនេះ ផ្អែកលើឯកសាររបស់វិគីភីឌា ហើយព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែម អាចរកបាននៅក្នុងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រឯទៀត។