នៅថ្ងៃទី ១៨ តុលា ១០៨១ កងទ័ពនៃចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង ក្រោមការដឹកនាំផ្ទាល់របស់ព្រះចៅអធិរាជ អាឡិចស៊ីស ទី ១ កុមនីណូស (Alexios I Komnenos) បានប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពណរម៉ង់នៃភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី ក្រោមការដឹកនាំរបស់រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា (Robert Guiscard) នៅខាងក្រៅទីក្រុងឌីរ៉ាគីញ៉ូម (Dyrrhachium)។ តាមអត្ថបទវិគីភីឌាស្តីពីសមរភូមិនេះ ការប្រយុទ្ធបានបញ្ចប់ដោយជ័យជម្នះរបស់ណរម៉ង់។ បន្ទាប់មក ទីក្រុងឌីរ៉ាគីញ៉ូម ដែលជាមូលដ្ឋានការពារដ៏សំខាន់របស់ប៊ីហ្សង់តាំងនៅតំបន់បាល់កង់ខាងលិច ក៏បានធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់រ៉ូបឺត ហ្គីស្កា។

ដើម្បីវាស់ស្ទង់ទំហំនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ ចាំបាច់ត្រូវដឹងថា ចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង គឺជាការបន្តនៃចក្រភពរ៉ូមខាងកើត ដែលមានរាជធានីនៅកុងស្តង់ទីណូប។ តាមវិគីភីឌា ចក្រភពនេះបានរស់រានមានជីវិតបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃចក្រភពរ៉ូមខាងលិចនៅសតវត្សរ៍ទី ៥ នៃគ្រិស្តសករាជ ហើយបានបន្តរហូតដល់ការដួលរលំកុងស្តង់ទីណូបក្នុងកណ្តាប់ដៃចក្រភពអូតូម៉ង់នៅឆ្នាំ ១៤៥៣។ វិគីភីឌាក៏បញ្ជាក់ថា ឈ្មោះ "ចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង" ត្រូវបានបង្កើតឡើងតែក្រោយការដួលរលំនៃចក្រភពនេះប៉ុណ្ណោះ ដោយពលរដ្ឋរបស់ចក្រភពហៅខ្លួនឯងថា "ជនជាតិរ៉ូម" និងហៅរដ្ឋរបស់ខ្លួនថា "ចក្រភពរ៉ូម"។ ការយល់ដឹងនេះសំខាន់ ព្រោះវាបង្ហាញថា អ្វីដែលយើងហៅថា "ប៊ីហ្សង់តាំង" នៅថ្ងៃនេះ គឺជាការដាក់ឈ្មោះពីក្រោយ មិនមែនជាឈ្មោះដែលមនុស្សនៅសម័យនោះប្រើប្រាស់ឡើយ។

ចំណែកឯរ៉ូបឺត ហ្គីស្កា វិញ តាមវិគីភីឌា គាត់គឺជាអ្នកផ្សងព្រេងជនជាតិណរម៉ង់ ដែលត្រូវបានគេចងចាំដោយសារការដណ្តើមយកភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី និងកោះស៊ីស៊ីលី ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១១។ គាត់ក៏ត្រូវបានស្គាល់ថាជារ៉ូបឺត ដឺ អូតវីល (Robert de Hauteville) ដែរ ហើយនៅឆ្នាំ ១០៨១ គាត់មានឋានៈជាឌុកនៃអាពូលី និងកាឡាប្រ៊ី (Duke of Apulia and Calabria)។ អំណាចដែលគាត់បានកសាងនៅភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី បានធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាដៃគូប្រកួតប្រជែងដ៏សំខាន់របស់ចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង នៅត្រើយម្ខាងនៃសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក។

ទីក្រុងឌីរ៉ាគីញ៉ូម ដែលវិគីភីឌាពណ៌នាថាជា "មូលដ្ឋានការពារដ៏សំខាន់របស់ប៊ីហ្សង់តាំងនៅតំបន់បាល់កង់ខាងលិច" គឺជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់។ ការដែលកងទ័ពណរម៉ង់ធ្វើដំណើរពីភាគខាងត្បូងអ៊ីតាលី មកវាយទីក្រុងមួយនៅត្រើយខាងកើតនៃសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក បង្ហាញថានេះជាប្រតិបត្តិការយោធាដែលមានចម្ងាយឆ្ងាយពីទឹកដីកំណើតរបស់ពួកគេ។ តាមវិគីភីឌា សមរភូមិត្រូវបានប្រយុទ្ធនៅខាងក្រៅទីក្រុង ហើយបានបញ្ចប់ដោយជ័យជម្នះរបស់ណរម៉ង់ ដែលនាំទៅដល់ការកាន់កាប់ទីក្រុងនេះ។

សមរភូមិនេះមិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍ឯកោទេ។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមរវាងណរម៉ង់ និងចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង គឺជាស៊េរីនៃជម្លោះយោធា ដែលបានកើតឡើងពីប្រហែលឆ្នាំ ១០៤០ ដល់ឆ្នាំ ១១៨៦ ដោយពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះរាជាណាចក្រស៊ីស៊ីលីដឹកនាំដោយណរម៉ង់នៅភាគខាងលិច និងដែនដីអង់ទីយ៉ុកនៅតំបន់លីវ៉ង់។ នេះបង្ហាញថា ជម្លោះនេះមានវិសាលភាពធំធេង ពោលគឺពីសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក រហូតដល់ឆ្នេរភាគខាងកើតនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ក្នុងន័យនេះ ជ័យជម្នះនៅឌីរ៉ាគីញ៉ូមក្នុងឆ្នាំ ១០៨១ គឺជាជំពូកមួយនៃការប្រកួតប្រជែងដ៏យូរអង្វែង មិនមែនជាការប្រយុទ្ធតែមួយដងឯកឯងឡើយ។

ពីទស្សនៈប្រវត្តិសាស្ត្រ ការបាត់បង់ឌីរ៉ាគីញ៉ូមគឺជាការបរាជ័យដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែមិនមែនជាការបញ្ចប់នៃចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំងឡើយ។ តាមវិគីភីឌា ចក្រភពនេះបានបន្តរស់រានរហូតដល់ឆ្នាំ ១៤៥៣ ពោលគឺជាង ៣៧០ ឆ្នាំក្រោយសមរភូមិឆ្នាំ ១០៨១។ ដូច្នេះ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគួរត្រូវបានយល់ថាជាចំណុចមួយក្នុងចំណោមចំណុចជាច្រើន ដែលបង្ហាញពីសម្ពាធយោធាពីខាងក្រៅលើចក្រភព ជាជាងជាសញ្ញានៃការដួលរលំភ្លាមៗ។ ការយល់ឃើញនេះជួយឱ្យអ្នកអានមិនវាយតម្លៃសមរភូមិមួយ ដោយផ្តាច់ចេញពីបរិបទនៃការរស់រានដ៏យូររបស់ចក្រភព។

សង្គ្រាមរវាងភាគីទាំងពីរបានបន្តអស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សរ៍បន្ថែមទៀត។ តាមវិគីភីឌា ការលុកលុយចុងក្រោយរបស់ណរម៉ង់ ទោះបីជាបានបង្កគ្រោះមហន្តរាយដល់ពួករ៉ូម ដោយការលួចឆក់ប្លន់ទីក្រុងថែស្សាឡូនីកា (Thessalonica) ក្នុងឆ្នាំ ១១៨៥ ក៏ពួកគេត្រូវបានវាយបណ្តេញចេញ និងបង្ក្រាបឈ្នះនៅឆ្នាំ ១១៨៦។ នេះបង្ហាញថា ជ័យជម្នះក្នុងឆ្នាំ ១០៨១ គឺជាជ័យជម្នះមួយក្នុងចំណោមជ័យជម្នះជាច្រើន ហើយមិនមែនជាការបញ្ចប់នៃការប្រកួតប្រជែងរវាងណរម៉ង់ និងប៊ីហ្សង់តាំងឡើយ។

សព្វថ្ងៃនេះ ទីក្រុងឌីរ៉ាគីញ៉ូមត្រូវបានគេស្គាល់ថា ឌូរ៉េស (Durrës)។ តាមវិគីភីឌា ឌូរ៉េសជាទីក្រុងធំជាងគេទីពីរនៃសាធារណរដ្ឋអាល់បានី និងជាទីតាំងរដ្ឋបាលនៃខេត្តឌូរ៉េស និងក្រុងឌូរ៉េស។ វាជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងដែលមានមនុស្សរស់នៅជាប់គ្នាយូរជាងគេបំផុតរបស់អាល់បានី ដោយមានប្រវត្តិសាស្ត្រកត់ត្រាប្រហែលពីរពាន់ប្រាំរយឆ្នាំ។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅលើវាលរាបស្មើតាមឆ្នេរសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិករបស់អាល់បានី ចន្លោះមាត់ទន្លេអ៊ែរហ្សេន និងអ៊ីស្ហឹម នៅជ្រុងអាគ្នេយ៍នៃសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក ហើយមានអាកាសធាតុមេឌីទែរ៉ាណេតាមរដូវ។

អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ គឺការផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះ និងអត្តសញ្ញាណ។ ទីក្រុងដែលប្រវត្តិសាស្ត្រកត់ត្រាថា ឌីរ៉ាគីញ៉ូម ក្នុងឆ្នាំ ១០៨១ ត្រូវបានគេហៅនៅថ្ងៃនេះថា ឌូរ៉េស ចំណែកឯចក្រភពដែលពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនហៅថា "ចក្រភពរ៉ូម" ត្រូវបានប្រវត្តិសាស្ត្រចងចាំក្រោមឈ្មោះថា "ចក្រភពប៊ីហ្សង់តាំង" ដែលជាឈ្មោះកើតឡើងក្រោយការដួលរលំរបស់ខ្លួន។ សម្រាប់អ្នកអានសព្វថ្ងៃនេះ ព្រឹត្តិការណ៍ដែលកើតឡើងកាលពី ៩៤៥ ឆ្នាំមុន នៅតែបង្ហាញពីរបៀបដែលអំណាចយោធា ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ ត្រូវបានភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។