ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia រ៉ុក្កែតគឺជាយានហោះរាងវែងដែលប្រើម៉ាស៊ីនរ៉ុក្កែតសម្រាប់បង្កើនល្បឿន ដោយមិនត្រូវការខ្យល់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ម៉ាស៊ីនរ៉ុក្កែតផលិតកម្លាំងរុញតាមរយៈប្រតិកម្មទៅនឹងឧស្ម័នដែលបញ្ចេញចេញក្នុងល្បឿនខ្ពស់។ ខុសពីម៉ាស៊ីនយន្តហោះប្រភេទជេត រ៉ុក្កែតត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់ដោយសារធាតុផ្ទុះដែលផ្ទុកមកជាមួយទាំងស្រុង ដោយមិនចាំបាច់ប្រើអុកស៊ីសែនពីខ្យល់ ដូច្នេះហើយវាអាចហោះក្នុងចន្លោះទំនេរនៃអវកាសបាន។ ការបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែត គឺជាដំណើរការនៃការដាក់ឱ្យដំណើរការរ៉ុក្កែតពីដី ឬពីនាវា ដើម្បីបញ្ជូនវាទៅកាន់ទីអវកាស ឬប្រើសម្រាប់គោលបំណងយោធា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ទីតាំងសំខាន់ៗនៃការបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតរួមមាន Baikonur Cosmodrome ក្នុងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន (ដែលបានបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែត Soyuz-FG), Test Stand VII នៅ Peenemünde ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ (ជាទីដែលរ៉ុក្កែត V-2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះក្នុងរដូវក្តៅឆ្នាំ ១៩៤៣) និង Launch Pad 39A នៅ Kennedy Space Center ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក (ដែលប្រព័ន្ធទប់សំឡេងត្រូវបានសាកល្បង)។

តួអង្គសំខាន់ៗក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររ៉ុក្កែតរួមមាន Robert Goddard ដែលបានបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតឥន្ធនៈរាវដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩២៦, William Congreve ដែលបានប្រើរ៉ុក្កែតក្នុងការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើ Copenhagen នៅឆ្នាំ ១៨០៧ ក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូឡេអុង, និងក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតដែលបានអភិវឌ្ឍរ៉ុក្កែត Katyusha ដែលត្រូវបានបាញ់ទៅលើកងទ័ពអាល្លឺម៉ង់នៅសមរភូមិ Stalingrad ថ្ងៃទី ៦ តុលា ឆ្នាំ ១៩៤២។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ដើមកំណើតនៃរ៉ុក្កែតស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសចិនបុរាណ។ តាម Wikipedia គំនូរចំណាស់ជាងគេដែលបង្ហាញពីរ៉ុក្កែតត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងសៀវភៅ Huolongjing ដោយបង្ហាញរូប "ព្រួញភ្លើង" "ស៊ុមព្រួញរាងនាគ" និង "ព្រួញភ្លើងពេញលេញ"។ ក្រោយមក នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ រ៉ុក្កែត Mysorean ត្រូវបានប្រើដោយកងទ័ពនៅឥណ្ឌាដើម្បីកម្ចាត់កងវរសេនាតូចរបស់ក្រុមហ៊ុន East India Company នៅសមរភូមិ Guntur ។

នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ មន្ត្រីយោធាអង់គ្លេសលោក William Congreve បានអភិវឌ្ឍរ៉ុក្កែតសម្រាប់កងទ័ពអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានប្រើនៅក្នុងការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីក្រុង Copenhagen ក្នុងឆ្នាំ ១៨០៧ អំឡុងសង្គ្រាមណាប៉ូឡេអុង។ រ៉ុក្កែតរបស់ Congreve បានក្លាយជាគំរូដើមសម្រាប់រ៉ុក្កែតយោធាសម័យក្រោយ។

នៅសតវត្សរ៍ទី ២០ បច្ចេកវិទ្យារ៉ុក្កែតបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក Robert Goddard បានសម្រេចការបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតឥន្ធនៈរាវដោយជោគជ័យនៅឆ្នាំ ១៩២៦។ នៅសហភាពសូវៀត រ៉ុក្កែត Katyusha ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ជាពិសេសនៅសមរភូមិ Stalingrad កាលពីថ្ងៃទី ៦ តុលា ឆ្នាំ ១៩៤២។ នៅអាល្លឺម៉ង់ រ៉ុក្កែត V-2 ដែលជារ៉ុក្កែតផ្លោងដំបូងគេ ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះពី Test Stand VII នៅ Peenemünde ក្នុងរដូវក្តៅឆ្នាំ ១៩៤៣។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម ការអភិវឌ្ឍរ៉ុក្កែតបានផ្តោតលើការរុករកអវកាស។ រ៉ុក្កែត Bumper ត្រូវបានប្រើជារ៉ុក្កែតស្រាវជ្រាវបរិយាកាស (sounding rocket)។ យាន Space Shuttle ដូចជា Atlantis បានប្រើគ្រាប់រ៉ុក្កែតរឹង (SRBs) ដើម្បីបាញ់បង្ហោះ ហើយប្រព័ន្ធដំណាក់កាលរ៉ុក្កែត (staging) ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីទម្លាក់ផ្នែកដែលលែងត្រូវការ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព Apollo 6 ដែលកំពុងទម្លាក់សង្វៀនរវាងដំណាក់កាល។ ទោះជាយ៉ាងណា គ្រោះថ្នាក់នៃយាន Space Shuttle Challenger បានបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់នៃបច្ចេកវិទ្យារ៉ុក្កែត ដោយយានត្រូវបានបំបែកនៅពេល ៧៣ វិនាទីក្រោយការបាញ់បង្ហោះ ដោយសារឧស្ម័នក្តៅគេចចេញពី SRBs ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ការសាងសង់កន្លែងបាញ់បង្ហោះដូចជា Launch Pad 39A តម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគធំ និងបង្កើតការងារជាច្រើន។ រ៉ុក្កែតយោធាដូចជា Trident II ក៏ជាផ្នែកមួយនៃថវិកាការពារជាតិដ៏ធំផងដែរ។

ចំណែកឯផ្នែកវប្បធម៌វិញ កម្មវិធីអវកាសដូចជា Apollo បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ជាសកល។ រូបភាព Apollo 6 ដែលកំពុងទម្លាក់សង្វៀនរវាងដំណាក់កាល បង្ហាញពីភាពស្មុគស្មាញផ្នែកវិស្វកម្ម ដែលបានបំផុសគំនិតអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងសិល្បករជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន រ៉ុក្កែតនៅតែជាមធ្យោបាយដ៏ចាំបាច់សម្រាប់ការចូលទៅកាន់អវកាស។ តាម Wikipedia រ៉ុក្កែត Trident II អាចបាញ់បង្ហោះពីសមុទ្រសម្រាប់គោលបំណងយោធា ហើយរ៉ុក្កែត Bumper ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ។ ប្រព័ន្ធគេចខ្លួន (launch escape system) របស់ Apollo ដែលធ្វើតេស្តនៅលើដី បង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឥតឈប់ឈរដើម្បីលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពរបស់អវកាសយានិក។

ទោះបីជាមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដូចជា Challenger ក៏ដោយ ក៏បច្ចេកវិទ្យារ៉ុក្កែតនៅតែបន្តអភិវឌ្ឍ ជាមួយនឹងការរចនាថ្មីៗ និងការកែលម្អសុវត្ថិភាព។ សម្រាប់សកលលោក ការបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតនៅតែជាសសរទ្រូងនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប ដោយភ្ជាប់ប្រជាជនតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាផ្កាយរណប និងការស្វែងរកចំណេះដឹងថ្មីៗអំពីចក្រវាល។