ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សាឡាឌីន (Saladin) ដែលមានឈ្មោះពេញថា Salah ad-Din Yusuf ibn Ayyub គឺជាមេបញ្ជាការយោធា និងអ្នកដឹកនាំនយោបាយជនជាតិឃឺដ។ តាមការរៀបរាប់របស់ Wikipedia លោកជាស្ថាបនិកនៃរាជវង្សអាយយូប៊ីដ និងជាស៊ុលតង់ទីមួយនៃអេហ្ស៊ីប និងស៊ីរី។ លោកជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់នៃបូជនីយកិច្ចទីបី ហើយបានដឹកនាំកិច្ចប្រឹងប្រែងយោធារបស់ពិភពមូស្លីម ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋបូជនីយកិច្ចនៅតំបន់ Levant ដែលជាតំបន់ឆ្នេរខាងកើតនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។

នៅចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃអំណាច អាណាចក្រអាយយូប៊ីដរបស់លោកបានលាតសន្ធឹងគ្របដណ្តប់អេហ្ស៊ីប ស៊ីរី មេសូប៉ូតាមៀខាងលើ តំបន់ Hejaz យេមែន និងនូប៊ីយ៉ា។ លោកត្រូវបានគេចងចាំថាជាអ្នកបង្រួបបង្រួមទឹកដីមូស្លីម ក្នុងគ្រាដែលរដ្ឋបូជនីយកិច្ចគ្រប់គ្រងតំបន់ដ៏ធំមួយនៃតំបន់ Levant។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia លោក Saladin កើតនៅប្រហែលឆ្នាំ ១១៣៧ នៅទីក្រុង Tikrit ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់សម័យបច្ចុប្បន្ន ក្នុងគ្រួសារជនជាតិឃឺដ។ លោកបានក្លាយជាស៊ុលតង់ទីមួយនៃអេហ្ស៊ីប និងស៊ីរី និងជាស្ថាបនិករាជវង្សអាយយូប៊ីដ ដែលបានគ្រប់គ្រងទឹកដីទាំងនេះអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ក្រោយមក។ កាក់ឌឺហាំដែលបានបោះពុម្ពក្នុងរជ្ជកាលរបស់លោក បង្ហាញរូបលោកគង់លើបល្ល័ង្កខ្នងខ្ពស់ ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់លោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការកត់ត្រាដែល Wikipedia ដកស្រង់ អាជីពរបស់ Saladin បានចាប់ផ្តើមក្នុងជួរយោធានៃរាជវង្ស Zengid ក្នុងប្រទេសស៊ីរី មុននឹងលោកឡើងកាន់អំណាចនៅអេហ្ស៊ីប។ កាក់សម័យអាយយូប៊ីដបានកត់ត្រារយៈពេលអំណាចរបស់លោកពីឆ្នាំ ១១៦៩ ដល់ ១១៩៣។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ លោកបានចាប់ផ្តើមកសាងបន្ទាយ Citadel នៃទីក្រុងកៃរ៉ូ តាំងពីប្រហែលឆ្នាំ ១១៧៦ ដើម្បីធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌលអំណាចរបស់អេហ្ស៊ីប។

ក្រោយមក លោកបានពង្រីកអំណាចចូលទៅក្នុងតំបន់ស៊ីរី និងមេសូប៉ូតាមៀ។ ផែនទីនៃការពង្រីកដែនដីអាយយូប៊ីដរវាងឆ្នាំ ១១៧៤ និង ១១៩៣ បានបង្ហាញពីយុទ្ធនាការរបស់លោក Saladin ផ្ទាល់ រួមជាមួយ Qaraqush ដែលជាក្មួយប្រុសរបស់លោក និង Turan-Shah ដែលជាបងប្រុសច្បងរបស់លោក។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ល្បីបំផុតក្នុងអាជីពរបស់លោក គឺការដណ្តើមយកទីក្រុងយេរូសាឡិមមកវិញនៅឆ្នាំ ១១៨៧ ក្រោយជ័យជម្នះនៅសមរភូមិ Hattin ដែលស្របគ្នានឹងកាក់ dirham ចុះឆ្នាំ ១១៨៧–១១៨៨ ដែលបានកត់ត្រាឋានៈរបស់លោកថា «ព្រះអង្គម្ចាស់ អ្នកការពារ កិត្តិយសនៃពិភពលោក និងសាសនា»។

តាម Wikipedia ការដណ្តើមយកទីក្រុងយេរូសាឡិម បានបង្កឱ្យមានបូជនីយកិច្ចទីបី ដែលមានស្តេច Richard I នៃចក្រភពអង់គ្លេស ជាអ្នកដឹកនាំភាគីគ្រិស្តសាសនា។ សង្រ្គាមបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១១៩២ ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងដែលរក្សាការគ្រប់គ្រងរបស់លោក Saladin លើទីក្រុងយេរូសាឡិម។ លោកបានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ១១៩៣។ កាក់មួយរបស់មេដឹកនាំ Artuqid នៃទីក្រុង Mardin ដែលជាសាមន្តរាជរបស់លោក បានបង្ហាញស្ត្រីបួននាក់កំពុងសោកសង្រេងចំពោះមរណភាពរបស់លោក ដែលជាការបញ្ជាក់ពីការគោរពដ៏ធំធេងចំពោះរូបលោក។ ផ្នូររបស់លោកស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងដាម៉ាស នៃប្រទេសស៊ីរី រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ Saladin បានបន្តមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សព្វថ្ងៃ។ លោកត្រូវបានគេចងចាំថាជាអ្នកដឹកនាំដែលមានកិត្តិយស និងយុត្តិធម៌ សូម្បីតែក្នុងចំណោមគូប្រជែងរបស់លោកក៏ដោយ។ ផ្នូររបស់លោកនៅទីក្រុងដាម៉ាស នៅតែជាកន្លែងសម្គាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ហើយនៅក្នុងសារមន្ទីរយោធាអេហ្ស៊ីប នៅទីក្រុងកៃរ៉ូ មានរូបចម្លាក់ទំនើបរបស់លោក ដែលបញ្ជាក់ពីការបន្តរំលឹកដល់ឥស្សរជនរូបនេះ។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ការស្វែងយល់អំពី Saladin ជួយបំភ្លឺបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលតែងតែលេចឡើងក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិបច្ចុប្បន្ន ចាប់ពីជម្លោះក្នុងតំបន់ រហូតដល់ការសិក្សាអំពីទំនាក់ទំនងរវាងពិភពមូស្លីម និងលោកខាងលិច។ លោកក៏ជាតួអង្គដែលត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ និងភាពយន្តប្រវត្តិសាស្ត្រនានា។