ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សាមូរ៉ាយ គឺជាសមាជិកនៃវណ្ណៈអ្នកចម្បាំងអាជីពនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនសម័យមុនឧស្សាហកម្ម ដែលបម្រើការជាអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់ចៅហ្វាយនាយ។ ពួកគេមានដើមកំណើតពីគ្រួសារអ្នកចម្បាំង ហើយត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលតាំងពីវ័យក្មេងក្នុងសិល្បៈយោធា តាមរយៈការបង្រៀនឯកជន។

ជំនាញចម្បាំងសំខាន់ៗរបស់សាមូរ៉ាយមាន ការប្រើដាវ ការបាញ់ធ្នូ និងការជិះសេះ។ តាមវិគីភីឌា ជាញឹកញាប់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុន មានតែសាមូរ៉ាយប៉ុណ្ណោះដែលមានសិទ្ធិកាន់កាប់អាវុធទាំងនេះ។ ដោយសារអាវុធទាំងនោះត្រូវការការហ្វឹកហាត់ច្រើនឆ្នាំដើម្បីស្ទាត់ជំនាញ សាមូរ៉ាយក៏មានឧត្តមភាពលើសទាហានកេណ្ឌ និងកងកម្លាំងសាមញ្ញា ដែលជាធម្មតាទទួលការហ្វឹកហាត់តែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។

ដើមកំណើត និងតួនាទី

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សាមូរ៉ាយកើតចេញពីគ្រួសារអ្នកចម្បាំង ដែលបន្តវិជ្ជាជីវៈយោធាពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។ ការបង្រៀនចាប់ផ្តើមតាំងពីកុមារភាព ហើយធ្វើឡើងជាទម្រង់ឯកជន មិនមែនតាមការបណ្តុះបណ្តាលជាសាធារណៈទេ។ ដោយសារការហ្វឹកហាត់បែបនេះចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំ ជំនាញរបស់ពួកគេក៏ស៊ីជម្រៅជាងកងទ័ពដែលបង្ហាត់បែបបណ្តោះអាសន្ន។

ក្នុងនាមជាអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់ចៅហ្វាយនាយ សាមូរ៉ាយមិនត្រឹមតែជាអ្នកចម្បាំងប៉ុណ្ណោះទេ។ តាមវិគីភីឌា ពួកគេក៏បានសិក្សាអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈសរសេរអក្សរ និងទស្សនវិជ្ជាខុងជឺ ដែលសមស្របនឹងតួនាទីជាមន្ត្រីរាជការក្រោមរបបស្ហូហ្គុន។ ដូច្នេះ សាមូរ៉ាយគឺជាទាំងអ្នកចម្បាំង និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល ដែលធ្វើការជិតស្និទ្ធនឹងថ្នាក់ដឹកនាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ស្លាកស្នាមនៃការប្រយុទ្ធរបស់សាមូរ៉ាយមានតាំងពីសម័យដើមនៃប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុន។ អាវក្រោះប្រភេទ ō-yoroi គឺជាលក្ខណៈនៃសម័យសង្គ្រាមហ្គេនផេ (១១៨០–១១៨៥) ហើយរូបអ្នកបាញ់ធ្នូលើខ្នងសេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជារូបតំណាងដើមគេបំផុតនៃសាមូរ៉ាយ។ ក្នុងសម័យ Nanboku-chō នៅសតវត្សរ៍ទី ១៤ ដាវវែង ōdachi មួយដែលសាងឡើងដោយជាងដាវ Sadaie នៅតែត្រូវបានរក្សាទុក និងចាត់ទុកជាដាវសំខាន់ (Important Sword)។

ក្រោយមក នៅពេលដែលទាហានថ្មើរជើង ashigaru កាន់តែច្រើនឡើង ហើយចាប់ផ្តើមប្រើលំពែង yari និងកាំភ្លើង tanegashima ក្នុងជួរបិទជិត យុទ្ធសាស្ត្រសមរភូមិ និងឧបករណ៍ប្រយុទ្ធរបស់វណ្ណៈសាមូរ៉ាយក៏បានផ្លាស់ប្តូរ។ ក្នុងយុគនៃការបង្រួបបង្រួម បុគ្គលសំខាន់បីរូប គឺ Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi និង Tokugawa Ieyasu។ សមរភូមិ Sekigahara ដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២១ តុលា ១៦០០ ដោយមានកងទ័ពសរុប ១៦០,០០០ នាក់ប្រឈមមុខគ្នា ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «សមរភូមិចាប់ផ្តាច់ជោគជតាជប៉ុន»។

ក្នុងសម័យ Edo សក់បែប chonmage បានក្លាយជាសក់បែបធម្មតារបស់សាមូរ៉ាយ។ ការទាក់ទងជាមួយបរទេសក៏មានដែរ ដូចជាបេសកកម្មរបស់ Hasekura Tsunenaga នៅទីក្រុងរ៉ូម ដែលត្រូវបានគូររូបនៅឆ្នាំ ១៦១៥។ នៅចុងសម័យ Edo ឆ្នាំ ១៨៦៧ Tokugawa Yoshinobu បានប្រកាសប្រគល់អំណាចគ្រប់គ្រងត្រឡប់ទៅព្រះចៅអធិរាជវិញនៅប្រាសាទ Nijō ហើយនៅឆ្នាំ ១៨៦៨ កាំភ្លើងធំ Armstrong ដែលផលិតដោយដែន Saga ត្រូវបានប្រើនៅសមរភូមិ Ueno។

វប្បធម៌ និងសង្គម

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា បន្ទប់តែតូច ហៅថា chashitsu គឺជាកន្លែងនយោបាយ និងការសម្រាកសង្គមសម្រាប់ចៅហ្វាយនាយ និងសាមូរ៉ាយ។ ជីវិតវប្បធម៌បែបនេះ បង្ហាញថាសាមូរ៉ាយមិនមែនគ្រាន់តែជាអ្នកប្រយុទ្ធប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ជាផ្នែកមួយនៃថ្នាក់ដឹកនាំដែលចូលរួមក្នុងនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងសង្គមផងដែរ។

ពិធីសេប៉ុគូ (seppuku) ក៏ជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌អ្នកចម្បាំង ដោយមានគំនូរមួយពីឆ្នាំ ១៧០៣ បង្ហាញពី Ōishi Yoshio កំពុងធ្វើពិធីនេះ។ តាមវិគីភីឌា ក្រោយការប្រយុទ្ធ ក្បាលរបស់ខ្មាំងត្រូវបានយកទៅបង្ហាញជូនដាយម្យ៉ូ (daimyo)។ រូបភាពក្នុងវិគីភីឌា ក៏រួមមានរូបគំនូរស្ត្រីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយុគសាមូរ៉ាយ ដូចជា Tomoe Gozen ដែលគូរដោយ Shitomi Kangetsu ប្រហែលសតវត្សរ៍ទី ១៨។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ចន្លោះឆ្នាំ ១៦០១ ដល់ ១៦០៩ Ikeda Terumasa បានជួសជុលប្រាសាទ Himeji យ៉ាងទូលំទូលាយ ដើម្បីឱ្យវាមានរូបរាងដូចសព្វថ្ងៃ។ រូបថតឆ្នាំ ២០១៥ បង្ហាញថាសំណង់នេះនៅតែឈររឹងមាំ ជាសក្ខីកម្មរស់រវើកនៃយុគសាមូរ៉ាយ ដែលមនុស្សជំនាន់ក្រោយអាចមកទស្សនា និងសិក្សា។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ប្រវត្តិសាមូរ៉ាយជាករណីសិក្សាអំពីវណ្ណៈអ្នកចម្បាំងដែលបានក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងស៊ីវិល និងអំពីរបៀបដែលបច្ចេកវិទ្យាអាវុធថ្មីដូចជាកាំភ្លើង បានផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាម។ វត្ថុបុរាណដូចជាដាវ អាវក្រោះ និងគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅតែជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់ការសិក្សាអំពីជប៉ុនសម័យមុនឧស្សាហកម្ម។