ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមនៃសម្ព័ន្ធមិត្តទីពីរ គឺជាសង្គ្រាមលើកទីពីរ រវាងបារាំងបដិវត្តន៍ និងសម្ព័ន្ធមិត្តនៃរបបរាជានិយមអឺរ៉ុប ដែលបានកើតឡើងពីឆ្នាំ ១៧៩៨ ដល់ឆ្នាំ ១៨០២។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយចក្រភពអង់គ្លេស អូទ្រីស និងរុស្ស៊ី ហើយមានការចូលរួមពីចក្រភពអូតូម៉ង់ ព័រទុយហ្គាល់ នគរណាប៉ូលី និងរដ្ឋរាជានិយមអាល្លឺម៉ង់ជាច្រើន។ ចំណែកឯព្រុសវិញ មិនបានចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធមិត្តនេះទេ ខណៈដែលអេស្ប៉ាញបានគាំទ្របារាំង។

សង្គ្រាមនេះបានបន្តពីសង្គ្រាមនៃសម្ព័ន្ធមិត្តទីមួយ ហើយជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមបដិវត្តន៍បារាំង។ ការប៉ះទង្គិចបានធ្វើឡើងនៅអឺរ៉ុបខាងលិច និងកណ្តាល ព្រមទាំងនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងនៅអេហ្ស៊ីប។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមនេះត្រូវបានបញ្ចប់ដោយសន្ធិសញ្ញាលុយណេវីល នៅឆ្នាំ ១៨០១ ជាមួយអូទ្រីស និងសន្ធិសញ្ញាអាមៀន នៅឆ្នាំ ១៨០២ ជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស ហើយបានបញ្ចប់ដោយជ័យជម្នះរបស់បារាំង។

ផ្ទៃខាងក្រោយ និងការបង្កើតសម្ព័ន្ធមិត្ត

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមនេះបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីបារាំងបានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅអឺរ៉ុប ក្រោយសន្ធិសញ្ញាកាំប៉ូហ្វរមីយ៉ូ ឆ្នាំ ១៧៩៧ ដែលបានបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយអូទ្រីស។ បារាំងបានបង្កើតសាធារណរដ្ឋជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ដូចជាសាធារណរដ្ឋបាតាវីនៅហូឡង់ សាធារណរដ្ឋហេលវេទិចនៅស្វីស និងសាធារណរដ្ឋស៊ីសាល់ពីននៅអ៊ីតាលី។ ការពង្រីកនេះបានធ្វើឱ្យរដ្ឋរាជានិយមអឺរ៉ុបមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។

ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលនៅសល់ជាគូសត្រូវសំខាន់របស់បារាំង បានរៀបចំសម្ព័ន្ធមិត្តថ្មី និងបានផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដល់សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ ការវាយលុករបស់ណាប៉ូលេអុង បូណាប៉ារទៅកាន់អេហ្ស៊ីប នៅឆ្នាំ ១៧៩៨ បានធ្វើឱ្យចក្រភពអូតូម៉ង់ប្រកាសសង្គ្រាមលើបារាំង ហើយរុស្ស៊ីក៏បានចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធមិត្តនេះដែរ។

នៅខែសីហា ឆ្នាំ ១៧៩៨ កងនាវាអង់គ្លេសក្រោមការដឹកនាំរបស់ឧត្តមនាវីឯកណែលសុន បានបំផ្លាញកងនាវាបារាំងនៅសមរភូមិទន្លេនីល។ ហេតុការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យកងទ័ពបារាំងនៅអេហ្ស៊ីបកាត់ផ្តាច់ពីមាតុភូមិបារាំង។

សង្គ្រាមនៅអ៊ីតាលី ឆ្នាំ ១៧៩៩

ប្រភព: Wikipedia

នៅដើមឆ្នាំ ១៧៩៩ កងទ័ពបារាំងបានវាយលុកចូលនគរណាប៉ូលី ហើយបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងណាប៉ូលី ដោយបង្កើតសាធារណរដ្ឋផារតេណូបេ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក កងទ័ពអូទ្រីស និងរុស្ស៊ី ក្រោមការដឹកនាំរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ស៊ូវ៉ូរ៉ូវ បានវាយដេញកងទ័ពបារាំងចេញពីអ៊ីតាលីវិញ។

សម្ព័ន្ធមិត្តបានឈ្នះសមរភូមិកាស្សាណូ នៅខែមេសា សមរភូមិត្រេបប៊ីយ៉ា នៅខែមិថុនា និងសមរភូមិណូវី នៅខែសីហា ឆ្នាំ ១៧៩៩។ ជាលទ្ធផល សាធារណរដ្ឋដែលបារាំងបានបង្កើតនៅអ៊ីតាលីបានដួលរលំ ហើយឥទ្ធិពលរបស់បារាំងនៅអ៊ីតាលីត្រូវបាត់បង់ជាបណ្តោះអាសន្ន។

ស្វីស និងហូឡង់

ប្រភព: Wikipedia

នៅស្វីស ឧត្តមសេនីយ៍ម៉ាសេណារបស់បារាំងបានឈ្នះសមរភូមិស៊ូរីចលើកទីពីរ នៅចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៧៩៩ លើកងទ័ពរុស្ស៊ី។ ជ័យជម្នះនេះបានធ្វើឱ្យផែនការរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងការវាយលុកចូលបារាំងពីខាងកើតត្រូវរលំរលាយ។ កងទ័ពរុស្ស៊ីក្រោមការដឹកនាំរបស់ស៊ូវ៉ូរ៉ូវ ដែលបានឆ្លងកាត់ភ្នំអាល់មកដល់ស្វីស ក៏ត្រូវដកខ្លួនវិញដោយការលំបាក។

ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ការលុកលុយរបស់អង់គ្លេស និងរុស្ស៊ីនៅហូឡង់ក៏បានបរាជ័យ។ កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តបានវាយប្រហារនៅប៊ែរហ្គេន ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៧៩៩ ប៉ុន្តែមិនអាចយកឈ្នះកងទ័ពបារាំង និងហូឡង់បានទេ។ នៅចុងខែតុលា ឆ្នាំដដែល កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តត្រូវដកខ្លួនចេញពីហូឡង់ទាំងស្រុង។

បេសកកម្មអេហ្ស៊ីប និងស៊ីរី

ប្រភព: Wikipedia

ណាប៉ូលេអុងបានវាយលុកចូលអេហ្ស៊ីប នៅឆ្នាំ ១៧៩៨ ប៉ុន្តែកងនាវាបារាំងត្រូវបានបំផ្លាញនៅសមរភូមិទន្លេនីល។ នៅឆ្នាំ ១៧៩៩ គាត់បានវាយលុកចូលស៊ីរី ហើយបានឈ្នះសមរភូមិនៅភ្នំតាប៉ូរ ប៉ុន្តែបានបរាជ័យក្នុងការឡោមព័ទ្ធក្រុងអាគ្រា។ កងនាវាអង់គ្លេសបានជួយការពារក្រុងអាគ្រា ហើយបានរារាំងការវាយលុករបស់បារាំង។

បន្ទាប់ពីនោះ ណាប៉ូលេអុងបានវិលត្រឡប់ទៅបារាំងវិញ ហើយបានប្រគល់ការបញ្ជាកងទ័ពនៅអេហ្ស៊ីបទៅឧត្តមសេនីយ៍ក្លេបេរ។

ណាប៉ូលេអុង និងយុទ្ធនាការឆ្នាំ ១៨០០

ប្រភព: Wikipedia

ក្រោយរដ្ឋប្រហារនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៧៩៩ ណាប៉ូលេអុងបានក្លាយជាកុងស៊ុលទីមួយនៃបារាំង។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨០០ គាត់បានដឹកនាំកងទ័ពឆ្លងកាត់ភ្នំអាល់ ហើយបានឈ្នះសមរភូមិម៉ារ៉េងហ្គោលើកងទ័ពអូទ្រីស។ ជ័យជម្នះនេះបានធ្វើឱ្យបារាំងគ្រប់គ្រងអ៊ីតាលីជាថ្មី ហើយបានបើកផ្លូវឱ្យមានការចរចាសន្តិភាពបន្ថែមទៀត។

ហូហិនលីនឌិន និងសន្ធិសញ្ញាលុយណេវីល

ប្រភព: Wikipedia

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨០០ កងទ័ពបារាំងក្រោមការដឹកនាំរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ម៉ូរ៉ូ បានឈ្នះសមរភូមិហូហិនលីនឌិន នៅអាល្លឺម៉ង់ខាងត្បូង។ ការបរាជ័យនេះបាននាំឱ្យអូទ្រីសចុះសន្ធិសញ្ញាលុយណេវីល នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨០១ ដោយទទួលស្គាល់ការពង្រីកទឹកដីរបស់បារាំង។ អូទ្រីសបានដកខ្លួនចេញពីសង្គ្រាម ហើយមានតែចក្រភពអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះដែលនៅតែបន្តប្រយុទ្ធជាមួយបារាំង។

សង្គ្រាមនៅសមុទ្រ

ប្រភព: Wikipedia

នៅសមុទ្រ ចក្រភពអង់គ្លេសបានបន្តរក្សាការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ ១៨០១ កងនាវាអង់គ្លេសបានវាយប្រហារកងនាវាដាណឺម៉ាកនៅកូពែនហាក។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨០១ មានការប៉ះទង្គិចផ្ទៃសមុទ្រនៅអាល់ហ្សេស៊ីរ៉ាស រវាងកងនាវាអង់គ្លេស និងកងនាវាបារាំង និងអេស្ប៉ាញ។ ការប្រយុទ្ធទាំងនេះបានបង្ហាញថា អង់គ្លេសនៅតែខ្លាំងជាងគេលើសមុទ្រ ទោះបីជាបារាំងឈ្នះនៅដីគោកក៏ដោយ។

សន្ធិសញ្ញាអាមៀន និងផលវិបាក

បន្ទាប់ពីអូទ្រីសចាកចេញពីសង្គ្រាម អង់គ្លេសបានបន្តប្រយុទ្ធតែម្នាក់ឯង។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ ១៨០២ អង់គ្លេស និងបារាំងបានចុះសន្ធិសញ្ញាអាមៀន ដែលបានបញ្ចប់សង្គ្រាមនៃសម្ព័ន្ធមិត្តទីពីរ។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមនេះបានបញ្ចប់ដោយជ័យជម្នះរបស់បារាំង ហើយបានពង្រឹងអំណាចរបស់ណាប៉ូលេអុងនៅអឺរ៉ុប។

សន្តិភាពនេះមិនបានយូរទេ ព្រោះសង្គ្រាមបានផ្ទុះឡើងវិញនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៨០៣។ ដូច្នេះ សង្គ្រាមនៃសម្ព័ន្ធមិត្តទីពីរ បានបញ្ចប់ដោយបារាំងក្រោមការដឹកនាំរបស់ណាប៉ូលេអុងមានជំហរខ្លាំងនៅអឺរ៉ុបដីគោក ខណៈដែលចក្រភពអង់គ្លេសនៅតែរក្សាអំណាចខ្លាំងលើសមុទ្រ។