KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៦ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៦ កញ្ញា ២០២៦

សៀមរាប

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពមហាវិថីសិរីសុវត្ថិ ជាផ្លូវសំខាន់ក្នុងក្រុងសៀមរាប ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ក្រុងសៀមរាប គឺជាទីក្រុងធំទី២ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយក៏ជារាជធានីនៃខេត្តសៀមរាបដែលស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេស។ ក្រុងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកថាជា «ច្រកទ្វារទៅកាន់អង្គរវត្ត» ដោយសារតែស្ថិតនៅជិតរមណីយដ្ឋានប្រាសាទអង្គរ ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ និងជាប្រាសាទសាសនាធំជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ដោយសារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទេសចរណ៍ដ៏សម្បូរបែប និងវប្បធម៌ដ៏រស់រវើក សៀមរាបបានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ជាងគេមួយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរពីគ្រប់ទិសទីជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រូបភាពផ្កាយរណបបង្ហាញទីក្រុងសៀមរាប និងតំបន់បុរាណអង្គរ ប្រភព: Wikipedia

ក្រុងសៀមរាបស្ថិតនៅលើវាលទំនាបភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា ក្បែរច្រាំងខាងជើងនៃបឹងទន្លេសាប ដែលជាបឹងទឹកសាបធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមរូបថតផ្កាយរណប គេអាចសង្កេតឃើញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងទីក្រុង និងតំបន់ប្រាសាទអង្គរដែលនៅជុំវិញ ដូចជា អង្គរវត្ត និងអង្គរធំ។ ស្ទឹងសៀមរាប ដែលជាដៃទន្លេនៃបឹងទន្លេសាប ហូរកាត់កណ្ដាលក្រុង និងផ្ដល់ប្រភពទឹកយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់វិស័យកសិកម្ម និងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ តំបន់ជុំវិញក៏រួមបញ្ចូលនូវភូមិអណ្តែតទឹកបែបប្រពៃណីដូចជាកំពង់ភ្លុក ដែលប្រជាជនពឹងផ្អែកលើការនេសាទ និងការធ្វើកសិកម្មតាមរដូវទឹកឡើងទឹកធ្លាក់។

ប្រជាជនសៀមរាបភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរ និងប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរជាភាសាចម្បង។ ទោះយ៉ាងណា ដោយសារឥទ្ធិពលនៃវិស័យទេសចរណ៍ អ្នកស្រុកជាច្រើនអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងជាភាសាអង់គ្លេស និងភាសាដទៃទៀតបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិទទួលពិធីប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង ស៊ីសុផុន និងអង្គរ នៅឆ្នាំ១៩០៧ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់សៀមរាបជាប់ទាក់ទងយ៉ាងស៊ីជម្រៅជាមួយអាណាចក្រអង្គរ។ ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី៩ ដល់ទី១៥ តំបន់នេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ សាសនា និងវប្បធម៌នៃអាណាចក្រខ្មែរ ដោយមានការសាងសង់ប្រាសាទធំៗដូចជា អង្គរវត្ត បាយ័ន និងប្រាសាទជាច្រើនទៀត ដែលភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់នៃក្រុងសៀមរាបសព្វថ្ងៃ។ យោងតាមវីគីភីឌា ក្រោយការធ្លាក់ចុះនៃអាណាចក្រអង្គរ តំបន់នេះបានស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់សៀម (ថៃបច្ចុប្បន្ន) អស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍។

នៅថ្ងៃទី២៣ មីនា ឆ្នាំ១៩០៧ ក្រោមសម្ពាធការទូតពីអាណាព្យាបាលបារាំង សៀមបានប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង ស៊ីសុផុន និងតំបន់អង្គរ (រួមទាំងក្រុងសៀមរាប) មកឲ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាវិញ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបង្ហាញព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិក្នុងពិធីទទួល។ បន្ទាប់ពីការត្រឡប់មកវិញ រដ្ឋបាលអាណានិគមបារាំងបានវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍទីក្រុង និងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍។ សាក្សីនៃសម័យកាលនោះមានដូចជា សណ្ឋាគារ Grand Hotel d'Angkor ដែលសាងសង់នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍១៩២០ ព្រមទាំងអតីតផ្ទះអភិបាលបារាំងប្រចាំខេត្ត ដែលក្រោយមកបានកែច្នៃជាសណ្ឋាគារ FCC Angkor នៅឆ្នាំ២០១៩។

ក្នុងសម័យទំនើប សៀមរាបបានឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិល និងរបបខ្មែរក្រហម ដែលនាំឲ្យមានការខូចខាតផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប៉ុន្តែប្រាសាទអង្គរនៅតែត្រូវបានថែរក្សាបានយ៉ាងល្អ។ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍១៩៩០ កំណើនទេសចរណ៍បានជំរុញការស្តារ និងអភិវឌ្ឍក្រុងឡើងវិញ ធ្វើឲ្យសៀមរាបក្លាយជាទីក្រុងទំនើបមួយដែលពោរពេញដោយភាពរស់រវើក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្លូវផឺបស្ទ្រីត (Pub Street) ជាមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តពេលយប់ដ៏ល្បីល្បាញរបស់ក្រុងសៀមរាប ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់សៀមរាបពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើវិស័យទេសចរណ៍។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចររួមមានសណ្ឋាគារ ផ្ទះសំណាក់ ភោជនីយដ្ឋាន ភេសជ្ជស្ថាន និងតូបលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍រាប់ពាន់កន្លែង។ ផ្លូវផឺប (Pub Street) ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាព គឺជាបេះដូងនៃជីវិតរាត្រី ដោយផ្ដល់នូវម្ហូបអាហារ តន្ត្រី និងការកម្សាន្តជូនភ្ញៀវគ្រប់ជាតិសាសន៍។ ទីផ្សារចាស់ (Old Market) ក៏ជាកន្លែងដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ទិញទំនិញប្រចាំថ្ងៃ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ពីសិប្បករក្នុងស្រុក។

វប្បធម៌ខ្មែរត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងសកម្មតាមរយៈការបង្ហាញសិល្បៈនានា ដូចជារបាំអប្សរាដែលសម្តែងនៅតាមភោជនីយដ្ឋាន និងរោងល្ខោនសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ មជ្ឈមណ្ឌលសិប្បកម្មអង្គរ (Artisans Angkor) ផ្ដល់ការងារជូនសិប្បករ ក្នុងការឆ្លាក់រូបព្រះពុទ្ធ និងផលិតផលសិល្បៈប្រពៃណីដទៃទៀត។ លើសពីនេះ ស្រាស្រូបផ្លែឈើម៉ាក Sombai ដែលមានដបស្រាតុបតែងដោយគំនូររូបប្រាសាទអង្គរ បានក្លាយជាផលិតផលអនុស្សាវរីយ៍ដែលភ្ញៀវទេសចរចូលចិត្តយកទៅប្រទេសគេ។

ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃនៅសៀមរាប។ វត្តអារាមជាច្រើនមានវត្តមានក្នុងក្រុង ហើយព្រះសង្ឃជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេឃើញដើរបិណ្ឌបាត្រតាមដងផ្លូវ ឬនៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជានិមិត្តរូបនៃភាពសុខដុមរវាងប្រពៃណីសាសនា និងតំបន់បេតិកភណ្ឌ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរថ្មី ដែលបើកដំណើរការក្នុងរយៈពេលថ្មីៗនេះ ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ សៀមរាបនៅតែជាបង្គោលនៃវិស័យទេសចរណ៍ជាតិ ហើយការវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់ធានាឲ្យក្រុងនេះរក្សាតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ គម្រោងធំមួយដែលទើបសម្រេចបាន គឺការសាងសង់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរថ្មី ដែលមានសមត្ថភាពទទួលភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់បន្ថែមទៀតក្នុងមួយឆ្នាំ និងធ្វើឲ្យការតភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ពីបរទេសកាន់តែងាយស្រួល។

ទន្ទឹមនឹងការអភិវឌ្ឍ បញ្ហាប្រឈមក៏កំពុងកើនឡើងផងដែរ។ ការគ្រប់គ្រងភ្ញៀវទេសចរនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរ រួមទាំងការថែរក្សាប្រាសាទបុរាណ និងផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ត្រូវបានគេលើកយកមកពិភាក្សាជារឿយៗ។ ក្រុមអភិរក្ស និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីរក្សាតុល្យភាពរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការវិវត្តន៍ថ្មីៗនៅសៀមរាប ប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅ មោទនភាពជាតិ និងឱកាសសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដូច្នេះទីក្រុងមួយនេះជាប្រធានបទដែលតម្រូវឲ្យមានការតាមដានជាប្រចាំ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងម៉ារ៉ាតុងចក្រភពអង្គរលើកទី១១ ទាក់ទាញអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់ មកពីជាង៥០ប្រទេស

កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២ សីហា ឆ្នាំ២០២៦ ទិវារត់ប្រណាំងម៉ារ៉ាតុងអន្តរជាតិចក្រភពអង្គរលើកទី១១ បានប្រព្រឹត្តទៅនៅបរិវេណអង្គរវត្ត ខេត្តសៀមរាប ដោយមានអត្តពលិកជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើនចូលរួម។

5 sources · Khmer Times, Khmer Times, RFI