ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កោះសូឡូម៉ុង (Solomon Islands) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់មេឡាណេស៊ី (Melanesia) ភាគខាងជើងឆៀងខាងកើតនៃទ្វីបអូស្ត្រាលី។ ប្រទេសនេះមានកោះធំៗចំនួន ៦ និងកោះតូចៗជាង ១.០០០ ផ្សេងទៀត ដែលមានទីក្រុងហូនីអារ៉ា (Honiara) នៅលើកោះហ្គាដាល់កាណាល (Guadalcanal) ជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេ។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ចំនួនប្រជាជនរបស់កោះសូឡូម៉ុងមានប្រមាណ ៨២៨.៨៥៧ នាក់ និងផ្ទៃដីសរុប ២៨.៨៩៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ កោះសូឡូម៉ុងជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ និងជារាជាណាចក្រសហព័ន្ធមួយដែលមានព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី៣ (King Charles III) ជាប្រមុខរដ្ឋ។ ប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី ៧ កក្កដា ១៩៧៨ ដូចបានកត់ត្រាក្នុង Wikipedia។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កោះសូឡូម៉ុងស្ថិតនៅក្បែរប្រទេសប៉ាពួញូវហ្គីណេ (Papua New Guinea) ទៅភាគខាងលិច វ៉ានូអាទូ (Vanuatu) ទៅភាគអាគ្នេយ៍ និងអូស្ត្រាលីទៅភាគនិរតី។ ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិមេឡាណេស៊ី (Melanesian) ហើយភាសាផ្លូវការគឺភាសាអង់គ្លេស ប៉ុន្តែភាសាពីជីន (Pijin) ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាភាសាសាមញ្ញសម្រាប់ទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ។ យោងតាម Wikipedia ប្រជាជនកោះសូឡូម៉ុងក៏មានភាសាក្នុងស្រុកប្រមាណ ៧០ ភាសាដែលជាកម្មសិទ្ធរបស់ក្រុមអូស្ត្រូណេស៊ី (Austronesian)។ សាសនាចម្បងគឺគ្រិស្តសាសនា ដោយមានសាសនាកាតូលិក និងនិកាយព្រះសហគមន៍ផ្សេងៗជាអ្នកដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងសង្គម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានដកស្រង់ពី Wikipedia មនុស្សដំបូងបានមកដល់កោះសូឡូម៉ុងប្រហែល ៣០.០០០ ឆ្នាំមុន ពីប្រជុំកោះជុំវិញ។ អ្នករុករកអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានមើលឃើញកោះនេះគឺ អាល់វ៉ារ៉ូ ដឺ មេនដាញ៉ា (Álvaro de Mendaña) ពីអេស្ប៉ាញ ក្នុងឆ្នាំ១៥៦៨។ គាត់បានដាក់ឈ្មោះកោះទាំងនេះថា «Islas Salomón» ដោយជឿថាមានរ៉ែមាសដូចក្នុងរឿងព្រះបាទសាឡូម៉ូន (King Solomon)។

ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ កោះសូឡូម៉ុងបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃអាណានិគមអាល្លឺម៉ង់ (German New Guinea) និងអង់គ្លេស។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១ អូស្ត្រាលីបានកាន់កាប់ដែនអាណាព្យាបាលនេះ។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ យុទ្ធនាការដ៏សំខាន់បានកើតឡើងនៅលើកោះហ្គាដាល់កាណាល (Guadalcanal) រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងជប៉ុន ដែលជាចំណុចរបត់ក្នុងសង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិក។ Wikipedia បានរៀបរាប់ថា សមរភូមិនេះបានធ្វើឱ្យកោះសូឡូម៉ុងក្លាយជាទីតាំងដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាពិភពលោក។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម កោះសូឡូម៉ុងបានឆ្ពោះទៅរកការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ហើយបានប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៨។ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ជម្លោះជនជាតិរវាងក្រុមមកពីកោះម៉ាឡៃតា (Malaita) និងហ្គាដាល់កាណាលបានផ្ទុះឡើង ដែលនាំឱ្យមានអន្តរាគមន៍ពីកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអន្តរជាតិ ដឹកនាំដោយអូស្ត្រាលី (RAMSI) ពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៧។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នាពី Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចរបស់កោះសូឡូម៉ុងពឹងផ្អែកយ៉ាងសំខាន់លើវិស័យកសិកម្ម (ដូចជាដូងប្រេង កូកូ) ការនេសាទ ការកាប់ឈើ និងការជីករ៉ែ (មាស ប្រាក់)។ ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ និងឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀត ក៏នៅតែមានបញ្ហាប្រឈមដូចជាភាពក្រីក្រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់។ វប្បធម៌របស់ជនជាតិមេឡាណេស៊ីនៅកោះសូឡូម៉ុងមានភាពសម្បូរបែប ដោយមានសិល្បៈបុរាណដូចជាចម្លាក់ឈើ ការតម្បាញ និងរបាំប្រពៃណី។ ឧបករណ៍ភ្លេងដូចជា Pan Flute ក៏មានប្រជាប្រិយភាពដែរ។ សាសនាគ្រិស្តបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើវប្បធម៌សហសម័យ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ កោះសូឡូម៉ុងបានក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃការយកចិត្តទុកដាក់ខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដោយសារតែការផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងការទូតពីតៃវ៉ាន់ (សាធារណរដ្ឋចិន) មកកាន់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនវិញនៅឆ្នាំ២០១៩។ តាមការរាយការណ៍ពី Wikipedia ការសម្រេចចិត្តនេះបាននាំឲ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខក្រោយមក ដែលបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង ធ្វើឲ្យប្រទេសជិតខាងដូចជាអូស្ត្រាលី និងសហរដ្ឋអាមេរិកមានការព្រួយបារម្ភ។ លើសពីនេះទៅទៀត កុបកម្មនៅហូនីអារ៉ាក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ បានបង្ខំឲ្យមានការបញ្ជូនកម្លាំងសន្តិសុខជាថ្មីពីអូស្ត្រាលី។ កោះសូឡូម៉ុងក៏ជាប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលជាបញ្ហាសកលដែលអ្នកអានខ្មែរយើងក៏អាចពាក់ព័ន្ធដែរ។