សូនី រ៉ូលីនស៍

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia លោក វ៉លធើរ ថេអូឌ័រ "សូនី" រ៉ូលីនស៍ (Walter Theodore "Sonny" Rollins) គឺជាអ្នកភ្លេងចង្វាក់ហ្សាស (jazz) ជនជាតិអាមេរិកាំងដែលបានចូលនិវត្តន៍ ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជាអ្នកផ្លុំសាក់សូហ្វូន tenor ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រតន្ត្រីហ្សាស។ លោកបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការវិវត្តនៃតន្ត្រីហ្សាសសម័យទំនើប ជាពិសេសនៅក្នុងចលនា hard bop និង post-bop។ ស្ទីលតន្ត្រីរបស់លោកដែលរួមបញ្ចូលថាមពល ការបង្កើតថ្មី និងសមត្ថភាពនិទានរឿងតាមរយៈសាក់សូហ្វូនបានធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាគំរូសម្រាប់សិល្បករជំនាន់ក្រោយជាច្រើន។

អាជីពរបស់លោកបានលាតសន្ធឹងជាង ៦០ ឆ្នាំ ពីការសម្តែងជាមួយវង់ភ្លេងធំៗនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ រហូតដល់ចូលនិវត្តន៍នៅឆ្នាំ ២០១២។ អាល់ប៊ុមល្បីៗដូចជា "Saxophone Colossus" (១៩៥៦) និង "The Bridge" (១៩៦២) និងបទភ្លេងដើមមួយចំនួនដូចជា "St. Thomas", "Oleo" និង "Doxy" បានធ្វើឱ្យលោកក្លាយជារូបតំណាងមិនអាចបំភ្លេចបាននៃហ្សាស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia លោក សូនី រ៉ូលីនស៍ កើតនៅថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៣០ នៅទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។ ឪពុកម្តាយរបស់លោកមានដើមកំណើតមកពីកោះវឺជីនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Virgin Islands) ហើយលោកធំដឹងក្តីនៅសង្កាត់ Harlem នៃទីក្រុងញូវយ៉ក ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌អាហ្រ្វិកអាមេរិកាំង។ បរិយាកាសតន្ត្រីនៅ Harlem បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ចំណាប់អារម្មណ៍របស់លោកតាំងពីវ័យក្មេង។

លោកចាប់ផ្តើមរៀនភ្លេងជាមួយព្យាណូ និង alto saxophone មុននឹងប្តូរមកប្រើ tenor saxophone ដែលជាឧបករណ៍តំណាងរបស់លោក។ ក្នុងនាមជាសិល្បករ លោកបានបំពេញតួនាទីជាអ្នកផ្លុំសាក់សូហ្វូន អ្នកនិពន្ធបទភ្លេង និងអ្នកដឹកនាំក្រុម។ ដោយសារទេពកោសល្យនិងឥទ្ធិពលដ៏ធំធេង លោកក៏ត្រូវបានគេដាក់ងារថា "Saxophone Colossus"។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia លោក សូនី រ៉ូលីនស៍ បានចាប់ផ្តើមអាជីពតន្ត្រីយ៉ាងសកម្មនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ ដោយបានសម្តែងជាមួយសិល្បករល្បីដូចជា Bud Powell និង J.J. Johnson។ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ លោកបានក្លាយជាសមាជិកនៃក្រុមរបស់ Miles Davis ហើយបានចូលរួមថតជាមួយ Thelonious Monk និងវង់ Clifford Brown–Max Roach Quintet។ អាល់ប៊ុមដំបូងក្នុងនាមជាអ្នកដឹកនាំឈ្មោះ "Sonny Rollins Quartet" ត្រូវបានចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ ១៩៥១។

ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់បំផុតបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ ជាមួយនឹងអាល់ប៊ុម "Saxophone Colossus" ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាស្នាដៃឯកនៃតន្ត្រីហ្សាស។ អាល់ប៊ុមនេះមានបទ "St. Thomas" ជាចង្វាក់កាលីបសូ (calypso) ឆ្លុះបញ្ចាំងពីឫសគល់ការ៉ាអ៊ីប៊ីនរបស់លោក ហើយបានក្លាយជាបទដែលគេស្គាល់ច្រើនបំផុតមួយ។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៩ លោកបានសម្រេចចិត្តឈប់សម្តែងជាសាធារណៈរយៈពេលពីរឆ្នាំ ដើម្បីបង្កើនជំនាញ។ ក្នុងអំឡុងពេលហៅថា "the bridge period" លោកបានហាត់សាក់សូហ្វូនជារៀងរាល់ថ្ងៃនៅលើស្ពាន Williamsburg ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក។ នៅពេលត្រឡប់មកវិញក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២ លោកបានចេញផ្សាយអាល់ប៊ុម "The Bridge" ដែលបង្ហាញពីស្ទីលថ្មីប្រកបដោយសេរីភាព និងទទួលបានការសាទរយ៉ាងខ្លាំង។

បន្ទាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ លោកបានបន្តពិសោធជាមួយទម្រង់តន្ត្រីថ្មីៗ រួមទាំងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០។ លោកបានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចអន្តរជាតិ និងថតសំឡេងអាល់ប៊ុមជាច្រើនទៀត រហូតដល់ការចូលនិវត្តន៍នៅឆ្នាំ ២០១២ ដោយសារជំងឺសរសៃសួត (pulmonary fibrosis)។

ពេញមួយអាជីព លោកបានទទួលរង្វាន់កិត្តិយសជាច្រើន ដូចជា ពាន Grammy Lifetime Achievement Award (២០០៤) ពាន Polar Music Prize (២០០៧) និងមេដាយសិល្បៈជាតិអាមេរិក (National Medal of Arts) នៅឆ្នាំ ២០១០ ដែលប្រគល់ដោយប្រធានាធិបតី Barack Obama។ លោកក៏ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាសមាជិកកិត្តិយសនៃ American Academy of Arts and Letters នៅឆ្នាំ ២០១៣។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ សូនី រ៉ូលីនស៍ នៅតែជារូបតំណាងដ៏គួរឱ្យគោរពក្នុងពិភពតន្ត្រីហ្សាស។ ទោះបីជាលោកបានចូលនិវត្តន៍អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍ក៏ដោយ ការថតសំឡេងរបស់លោកនៅតែត្រូវបានស្តាប់ សិក្សា និងយកតម្រាប់ដោយសិល្បករជំនាន់ថ្មី។ ឥទ្ធិពលរបស់លោកអាចមើលឃើញតាមរយៈតន្ត្រីករល្បីដូចជា Joe Henderson, Branford Marsalis និង Chris Potter ដែលបានលើកឡើងពីការបំផុសគំនិតពីលោក។

ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ខួបកំណើតគម្រប់ ៩០ ឆ្នាំរបស់លោកត្រូវបានរៀបចំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញទូទាំងពិភពលោក ដោយបង្ហាញពីកម្រិតនៃការគោរពចំពោះលោក។ ឯកសារភាពយន្ត និងអត្ថបទជាច្រើនក៏បានផលិតឡើងដើម្បីរៀបរាប់ពីជីវិតនិងស្នាដៃរបស់លោកផងដែរ។

សម្រាប់ទស្សនិកជនខ្មែរ ការសិក្សាអំពី សូនី រ៉ូលីនស៍ មិនត្រឹមតែជាការស្គាល់ទេពកោសល្យតន្ត្រីមួយរូបប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាការយល់ដឹងពីប្រវត្តិនៃតន្ត្រីហ្សាស ដែលជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃវប្បធម៌ពិភពលោកសម័យទំនើប។ តន្ត្រីរបស់លោកនៅតែបន្តបំផុសគំនិតដល់តន្ត្រីករគ្រប់រូបដែលស្វែងរកសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញសិល្បៈ។