ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា មហាកុំព្យូទ័រ គឺជាប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលមានសមត្ថភាពគណនាខ្ពស់ជាងកុំព្យូទ័រទូទៅច្រើនដង។ ពួកវាដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រគណនា និងត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការងារដែលត្រូវការកម្លាំងគណនាខ្លាំង ដូចជា មេកានិចក្វាន់តុម ការព្យាករណ៍អាកាសធាតុ ការស្រាវជ្រាវអាកាសធាតុ ការរុករកប្រេង និងឧស្ម័ន គំរូម៉ូលេគុល និងការវិភាគកូដសម្ងាត់ជាដើម។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ មហាកុំព្យូទ័រក៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខជាតិ តាមរយៈការត្រាប់តាមអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងការឌិគ្រីបទិន្នន័យ។

សមត្ថភាពរបស់មហាកុំព្យូទ័រត្រូវបានវាស់ជា FLOPS (ប្រតិបត្តិការអណែតក្នុងមួយវិនាទី) ដែលមហាកុំព្យូទ័រទំនើបអាចឡើងដល់កម្រិត exaFLOPS ឬរាប់ពាន់លានលានប្រតិបត្តិការក្នុងមួយវិនាទី។ តារាង TOP500 គឺជាចំណាត់ថ្នាក់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ច្រើនសម្រាប់មហាកុំព្យូទ័រលឿនបំផុតទាំង ៥០០ ក្នុងពិភពលោក ដោយធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរៀងរាល់ខែមិថុនា និងវិច្ឆិកា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការចុះផ្សាយរបស់វិគីភីឌា មហាកុំព្យូទ័រត្រូវបានប្រមូលផ្តុំភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសមហាអំណាចខាងបច្ចេកវិទ្យា។ នៅខែវិច្ឆិកា ២០២៥ សហរដ្ឋអាមេរិកជាម្ចាស់ផ្ទះនៃមហាកុំព្យូទ័រច្រើនជាងគេ តាមពីក្រោយដោយចិន ជប៉ុន និងអាល្លឺម៉ង់។ ការប្រកួតប្រជែងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្លាំងវិទ្យាសាស្ត្រ និងឧស្សាហកម្មរបស់ប្រទេសនីមួយៗ ហើយប្រទេសដូចជាឥណ្ឌា បារាំង និងអ៊ីតាលី ក៏មានវត្តមានក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលដែរ។

នៅផ្នែកប្រជាជន តួអង្គសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមហាកុំព្យូទ័រ គឺលោក សីម័រ គ្រេយ (Seymour Cray) ជាវិស្វករជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា "ឪពុកនៃមហាកុំព្យូទ័រ"។ គាត់បានរចនាមហាកុំព្យូទ័រជោគជ័យដំបូងគេ និងបានបង្កើតក្រុមហ៊ុន Cray Research ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗផ្សេងទៀតរួមមានលោក Jack Dongarra ដែលជាអ្នកចងក្រងតារាង TOP500 ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមឯកសារវិគីភីឌា ប្រវត្តិរបស់មហាកុំព្យូទ័រចាប់ផ្តើមជាមួយការបង្កើត IBM 7030 Stretch ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦១ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាមហាកុំព្យូទ័រដំបូងគេ។ ប៉ុន្តែ មហាកុំព្យូទ័រដែលទទួលបានជោគជ័យពាណិជ្ជកម្មដំបូងពិតប្រាកដ គឺ CDC 6600 ដែលរចនាដោយ Seymour Cray សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Control Data Corporation ហើយបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ ១៩៦៤។ CDC 6600 មានល្បឿនលឿនជាង IBM Stretch ប្រហែល ៣ ដង ហើយត្រូវបានគេប្រើក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ និងឧតុនិយម។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ លោក Cray បានបង្កើត Cray-1 ដែលបានប្រើបច្ចេកទេសវ៉ិចទ័រ (vector processing) និងមានល្បឿនលឿនរហូតដល់ ១៦០ megaFLOPS។ Cray-1 បានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃមហាកុំព្យូទ័រសម័យនោះ។ បន្ទាប់មក Cray-2 (ឆ្នាំ ១៩៨៥) បានបង្ហាញការប្រើប្រព័ន្ធត្រជាក់ដោយសារធាតុរាវពិសេស ដើម្បីដំណើរការក្នុងល្បឿន ១,៩ gigaFLOPS។

ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ និង ១៩៩០ ប្រទេសជប៉ុនបានផុសឡើងជាគូប្រជែងសំខាន់ ជាមួយមហាកុំព្យូទ័រដូចជា NEC SX-2, Fujitsu VP និង Earth Simulator (ឆ្នាំ ២០០២) ដែលបានក្លាយជាមហាកុំព្យូទ័រលឿនបំផុតក្នុងពិភពលោក ដោយប្រើសម្រាប់ត្រាប់តាមអាកាសធាតុផែនដី។

សម័យកាលក្រោយបានឃើញការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធប៉ារ៉ាឡែលយ៉ាងធំ (massively parallel processing) ដូចជា Connection Machine និង Intel Paragon។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២១ ក្រុមហ៊ុន IBM បានបង្កើត Blue Gene/L (ឆ្នាំ ២០០៤) ដែលមានប្រព័ន្ធដំណើរការជាង ១០ម៉ឺន ហើយបាននាំមុខគេក្នុងប្រសិទ្ធភាពថាមពល។ ក្រោយមក Summit (ឆ្នាំ ២០១៨) របស់ IBM បានក្លាយជាមហាកុំព្យូទ័រលឿនបំផុតក្នុងពិភពលោក ហើយបច្ចុប្បន្នពិភពលោកបានឈានចូលយុគសម័យ exascale ជាមួយប្រព័ន្ធ Frontier (សហរដ្ឋ) និង Fugaku (ជប៉ុន) ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាចង្កោម (cluster) នៃម៉ាស៊ីនបម្រើរាប់ពាន់ និងកាតក្រាហ្វិក GPU ជំនួសឱ្យស្ថាបត្យកម្មវ៉ិចទ័របុរាណ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

មហាកុំព្យូទ័រត្រូវការទុនច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដោយការចំណាយសម្រាប់ការសាងសង់មួយអាចឡើងដល់រាប់រយលានដុល្លារអាមេរិក។ យោងតាមវិគីភីឌា មហាកុំព្យូទ័រ Summit មានតម្លៃរាប់រយលានដុល្លារ ហើយប្រើថាមពលអគ្គិសនីដ៏ច្រើន ស្មើនឹងការប្រើប្រាស់របស់ទីក្រុងតូចមួយ។ ការចំណាយថាមពលនេះធ្វើឱ្យកត្តាប្រសិទ្ធភាពថាមពល (ប្រសិទ្ធភាពបៃតង) ក្លាយជាចំណុចស្នូលនៃការប្រកួតប្រជែង ហើយ Summit ក៏ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់ក្នុងបញ្ជី Green500 ដែលវាស់ប្រសិទ្ធភាពថាមពល។

ទោះជាចំណាយខ្ពស់ក៏ដោយ ផលត្រឡប់ខាងសេដ្ឋកិច្ចគឺធំធេង។ វិស័យប្រេង និងឧស្ម័នប្រើមហាកុំព្យូទ័រសម្រាប់ដំណើរការទិន្នន័យស្រាវជ្រាវរញ្ជួយដី (seismic data) ដែលអាចសន្សំប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងការរុករក។ នៅក្នុងឧស្សាហកម្មឱសថ ការពិនិត្យម៉ូលេគុលដោយនិម្មិត (virtual screening) ជួយរកឱសថថ្មីក្នុងរយៈពេលខ្លី កាត់បន្ថយចំណាយអភិវឌ្ឍន៍។ សូម្បីតែការព្យាករណ៍អាកាសធាតុប្រចាំថ្ងៃដែលយើងប្រើ ក៏ពឹងផ្អែកលើមហាកុំព្យូទ័រ ដែលជួយស្រោចស្រង់ជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិពីគ្រោះធម្មជាតិ រួមទាំងគាំទ្រវិស័យកសិកម្មផងដែរ។

ក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ មហាកុំព្យូទ័របានបង្ហាញខ្លួនក្នុងភាពយន្តវិទ្យាសាស្ត្រ និងរឿងប្រឌិតជាច្រើន ដែលតែងត្រូវបានគេចាត់ទុកជាខួរក្បាលធំដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោក។ ការប្រកួតប្រជែងក្នុងតារាង TOP500 ក៏ប្រៀបដូចជាកីឡាអូឡាំពិកខាងកុំព្យូទ័រ ដោយប្រទេសនានាប្រឹងប្រែងកាន់កាប់តំណែងកំពូល ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវយល់ថាមហាកុំព្យូទ័រជានិមិត្តរូបនៃវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមរបាយការណ៍ពីវិគីភីឌា បច្ចុប្បន្នមហាកុំព្យូទ័រដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដូចជា ChatGPT និងកម្មវិធីភាសាធំៗ ដែលត្រូវការការបណ្តុះបណ្តាលដោយគំរូគណនាដ៏ធំ។ មហាកុំព្យូទ័រ Taiwania 3 ដែលបានដាក់ឱ្យប្រើនៅឆ្នាំ ២០២០ មានសមត្ថភាពប្រមាណ ២ ទៅ ៣ PetaFLOPS ហើយបានជួយសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺ COVID-19 តាមរយៈគំរូម៉ូលេគុល និងការស្វែងរកថ្នាំព្យាបាល។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការព្យាករណ៍ព្យុះទីហ្វុង គឺជាផ្នែកដែលមហាកុំព្យូទ័រជួយជីវិតមនុស្សរាប់លាននាក់ រួមទាំងនៅកម្ពុជាដែលងាយរងគ្រោះពីគ្រោះទឹកជំនន់ និងរាំងស្ងួត។ យោងតាមតារាងចែកចាយ TOP500 នាខែវិច្ឆិកា ២០២៥ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែដឹកនាំ ប៉ុន្តែចិនកំពុងវិនិយោគយ៉ាងច្រើនដើម្បីដណ្តើមតំណែង ដោយមានប្រព័ន្ធ Tianhe-3 ជាឧទាហរណ៍។

គួរកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសកម្ពុជា ទោះមិនមានមហាកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ ក៏អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងស្ថាប័ននានាអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីមហាកុំព្យូទ័រតាមរយៈសេវាកុំព្យូទ័រលើពពក (cloud supercomputing) ដែលផ្តល់ដោយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអន្តរជាតិ។ នេះបើកឱកាសឱ្យកម្ពុជាចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវពិភពលោក ដូចជាការគំរូអាកាសធាតុ ការវិភាគទិន្នន័យសុខភាព និងការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដោយមិនចាំបាច់វិនិយោគរាប់រយលានដុល្លារផ្ទាល់។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីមហាកុំព្យូទ័រជួយឱ្យឃើញពីរបៀបដែលបច្ចេកវិទ្យាទំនើបមានឥទ្ធិពលលើជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ចាប់ពីការព្យាករណ៍អាកាសធាតុនៅលើទូរសព្ទ រហូតដល់ការអភិវឌ្ឍថ្នាំពេទ្យថ្មីៗ។