ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការគ្រប់គ្រងដីធ្លី (Land Management) គឺជាដំណើរការនៃការគ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់ និងការអភិវឌ្ឍធនធានដីធ្លី។ តាមការពណ៌នារបស់សព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ធនធានទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់គោលបំណងជាច្រើន ដូចជា កសិកម្ម ព្រៃឈើ ការគ្រប់គ្រងទឹក ការតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្ស និងទេសចរណ៍។

គោលដៅដ៏សំខាន់មួយនៃការគ្រប់គ្រងដីធ្លី គឺការទប់ស្កាត់ ឬបញ្ច្រាសការរិចរិលដី។ វិគីភីឌាបានសរសេរទៀតថា គោលដៅមួយទៀតគឺការធានាសុវត្ថិភាពទឹក តាមរយៈការបង្កើនសំណើមដី កាត់បន្ថយទឹកហូរលើផ្ទៃដី និងកាត់បន្ថយការហូរច្រោះដី។

ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព គឺជាវិធីសាស្ត្រដែលគិតគូរដល់ការថែរក្សាគុណភាពដី និងបរិស្ថានសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដោយមិនធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ផលិតភាពបច្ចុប្បន្ន។ ការអនុវត្តនេះរួមបញ្ចូលការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសដូចជា ការដាំដំណាំគម្របដី ការគ្រប់គ្រងទឹកហូរច្រោះ និងការថែរក្សាស្មៅ និងព្រៃឈើជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីមានវិសាលភាពធំធេង ដោយបានគ្របដណ្តប់លើប្រភេទដីផ្សេងៗ ដូចជា ដីកសិកម្ម ដីព្រៃ ដីសើម ដីវាលស្មៅ និងតំបន់ទីក្រុង។ នៅក្នុងតំបន់នីមួយៗ ការគ្រប់គ្រងត្រូវបានសម្របតាមលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្ត្រ អាកាសធាតុ និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។

ប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធមានចាប់ពីកសិករតូចតាច រហូតដល់អ្នកគ្រប់គ្រងដីធ្លីធំៗ អង្គការអន្តរជាតិ និងរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកឯកទេសដូចរូបភាពខាងលើ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ប្រឹក្សា និងអនុវត្តការអនុវត្តអភិរក្ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីមានប្រវត្តិវែងឆ្ងាយ។ សហគមន៍កសិកម្មបុរាណបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រដូចជា ការបង្វិលដំណាំ និងការធ្វើស្រូវវាលតាមជម្រាលភ្នំ ដើម្បីថែរក្សាជីជាតិដី។ នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ការរីកចម្រើននៃកសិកម្មឧស្សាហកម្មបាននាំឱ្យមានការប្រើប្រាស់ដីច្រើនហួសដែន និងធ្វើឱ្យដីធ្លីរិចរិល។

តាមវិគីភីឌា ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីដែលគ្មានចីរភាព នាំឱ្យដីត្រូវបានប្រើហួសដែន ឬប្រើមិនត្រឹមត្រូវ ដែលធ្វើឱ្យដីធ្លាក់ចុះគុណភាព កាត់បន្ថយផលិតភាព និងធ្វើឱ្យខូចតុល្យភាពធម្មជាតិ។

ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍១៩៧០មក ការព្រួយបារម្ភអំពីបរិស្ថានបានជំរុញឱ្យមានការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព ជាផ្នែកមួយនៃរបៀបវារៈអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការរិចរិលដីមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងសំខាន់។ វិគីភីឌាបានលើកឡើងថា ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីគ្មានចីរភាព ធ្វើឱ្យបាត់បង់ផលិតភាព ដែលប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខស្បៀង និងប្រាក់ចំណូលរបស់កសិករ។ ការកាត់បន្ថយគុណភាពទឹក និងការបាត់បង់ជីជាតិដី ក៏ធ្វើឱ្យថ្លៃដើមផលិតកម្មកើនឡើងផងដែរ។

ផ្ទុយទៅវិញ ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព អាចជួយស្តារផលិតភាពដី បង្កើនសន្តិសុខទឹក និងគាំទ្រដល់ជីវិតរស់នៅតាមជនបទ។

ខាងវប្បធម៍ ការអនុវត្តការគ្រប់គ្រងដីបែបប្រពៃណីរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការថែរក្សាដីធ្លី។ ការការពារព្រៃសហគមន៍ និងរបៀបកសិកម្មប្រពៃណី ដែលតែងតែមានតុល្យភាពរវាងការប្រើប្រាស់ និងការអភិរក្ស បានក្លាយជាគំរូសម្រាប់គោលនយោបាយសម័យថ្មី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងកំណើនប្រជាជនពិភពលោក ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព កាន់តែមានសារៈសំខាន់។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានដាក់បញ្ចូលការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព ទៅក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (SDGs) ជាពិសេសគោលដៅទី១៥ ដែលផ្តោតលើជីវិតលើដី។

សម្រាប់បណ្តាប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ដូចជាប្រទេសកម្ពុជាជាដើម ការទទួលយកការអនុវត្តគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព គឺជាគន្លឹះក្នុងការធានាសន្តិសុខស្បៀង ការពារខ្លួនពីផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុ និងថែរក្សាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសំខាន់ៗ។