ប្រធានបទ

កីឡាវាយកូនបាល់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រ៉ាកែត និងបាល់កីឡាវាយកូនបាល់ ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កីឡាវាយកូនបាល់ (តេននីស) គឺជាកីឡាប្រើរ៉ាកែតមួយប្រភេទដែលលេងជាលក្ខណៈឯកជន (Singles) ឬជាក្រុម (Doubles) រវាងកីឡាករពីរនាក់ ឬពីរក្រុម។ កីឡាករម្នាក់ៗប្រើរ៉ាកែតដែលមានខ្សែតម្បាញ ដើម្បីវាយបាល់កៅស៊ូប្រហោងគ្របដោយសំពត់ទន់ ឆ្លងកាត់អន្ទាក់ (Net) ទៅកាន់ទីលានគូប្រកួត។ គោលដៅគឺធ្វើយ៉ាងណាឱ្យបាល់ធ្លាក់ក្នុងទីលានដោយមិនឱ្យគូប្រកួតអាចប្រគល់បាល់ត្រឡប់មកវិញបាន។ ប្រសិនបើកីឡាករម្ខាងវាយបាល់ខុសច្បាប់ ឬពុំអាចប្រគល់បាល់មកវិញ គូប្រកួតនឹងទទួលបាន ១ ពិន្ទុ។

ទីលានវាយកូនបាល់មានរាងចតុកោណ ប្រវែង ២៣.៧៧ ម៉ែត្រ និងទទឹង ៨.២៣ ម៉ែត្រសម្រាប់ការប្រកួតវាយឯក (ឬ ១០.៩៧ ម៉ែត្រសម្រាប់វាយគូ)។ ផ្ទៃទីលានអាចជាស្មៅ ដីឥដ្ឋ (Clay) ឬក្រាលរឹង (Hard Court) ដែលមានឥទ្ធិពលខុសៗគ្នាទៅលើល្បឿនបាល់និងក្បាច់លេង។ វិធីវាយបាល់មានច្រើនប្រភេទ ដូចជា ការវាយបម្រើ (Serve), ស្ទាក់បាល់ (Volley) និងការវាយបាល់ត្រឡប់ (Groundstroke)។ ប្រព័ន្ធពិន្ទុគឺ ០ (សូន្យ), ១៥, ៣០, ៤០ ហើយត្រូវឈ្នះ ៤ ពិន្ទុក្នុងមួយហ្គេម និង ៦ ហ្គេមក្នុងមួយសិត (Set) ដើម្បីឈ្នះការប្រកួត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផ្ទះរបស់ Augurio Perera នៅ Edgbaston ជាកន្លែងកំណើតកីឡាវាយកូនបាល់ស្មៅទំនើប ប្រភព: Wikipedia

កីឡាវាយកូនបាល់មានដើមកំណើតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ហើយបច្ចុប្បន្នជាកីឡាសកលដែលមានប្រជាប្រិយភាពនៅទូទាំងពិភពលោក។ តាម Wikipedia ទីកន្លែងកំណើតនៃកីឡាវាយកូនបាល់ស្មៅទំនើបគឺនៅផ្ទះរបស់លោក Augurio Perera ក្នុងតំបន់ Edgbaston ទីក្រុង Birmingham ប្រទេសអង់គ្លេស ជាកន្លែងដែលលោក Harry Gem និង Perera បានលេងកីឡានេះជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៨៥៩ ឬ ១៨៦៥។

សព្វថ្ងៃនេះ កីឡាវាយកូនបាល់ត្រូវបានលេងនៅគ្រប់ប្រទេស ដោយមានសហព័ន្ធកីឡាវាយកូនបាល់អន្តរជាតិ (ITF) ជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងសំខាន់។ ព្រឹត្តិការណ៍ Grand Slam ចំនួន ៤ គឺជាកំពូលនៃកីឡានេះ ដែលរៀបចំនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី (Australian Open), បារាំង (French Open), អង់គ្លេស (Wimbledon) និងសហរដ្ឋអាមេរិក (US Open)។ មានកីឡាករលំដាប់ពិភពលោករាប់រយនាក់មកពីជាតិសាសន៍ផ្សេងៗ ដែលធ្វើដំណើរប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ATP (បុរស) និង WTA (ស្ត្រី) ជុំវិញពិភពលោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

កីឡា Jeu de paume នៅសតវត្សទី ១៧ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិកីឡាវាយកូនបាល់ចាប់ផ្តើមពីសម័យមជ្ឈិមសម័យ។ តាម Wikipedia ល្បែងវាយបាល់ដោយដៃ (Jeu de Paume) មានប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមបព្វជិតបារាំងនៅសតវត្សទី ១២។ នៅសតវត្សទី ១៦ គេចាប់ផ្តើមប្រើរ៉ាកែតសាមញ្ញ ហើយល្បែងនេះត្រូវបានហៅថា "តេននីស" ដែលគេជឿថាមកពីពាក្យបារាំង "Tenez" ប្រើដោយអ្នកបម្រើ។

ការផ្លាស់ប្តូរធំមួយបានកើតនៅប្រទេសអង់គ្លេសក្នុងសតវត្សទី ១៩ នៅពេលដែលលោក Harry Gem និង Augurio Perera អភិវឌ្ឍកីឡាវាយកូនបាល់ស្មៅ (Lawn Tennis) ដែលអាចលេងនៅខាងក្រៅ។ នៅឆ្នាំ ១៨៧២ លោក Gem បានបង្កើតក្លឹបវាយកូនបាល់ Leamington Spa ជាក្លឹបដំបូងគេ។ ការប្រកួត Wimbledon លើកដំបូងត្រូវបានរៀបចំដោយក្លឹប All England Lawn Tennis and Croquet Club នៅឆ្នាំ ១៨៧៧ ដោយមានការចូលរួមប្រកួតតែវាយឯកបុរសប៉ុណ្ណោះ។ Wimbledon បានក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏មានកិត្យានុភាព និងរក្សាបាននូវទំនៀមទម្លាប់ជាច្រើនរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

កីឡានេះបានពង្រីកយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយ US Open ចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៨៨១។ កីឡាវាយកូនបាល់ក៏ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងកីឡាអូឡាំពិក ហើយបានត្រឡប់ចូលវិញនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ បន្ទាប់ពីមានការផ្លាស់ប្តូរច្បាប់អាជីព។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការប្រកួតនៅកណ្តាលទីលាន Wimbledon (Centre Court) ឆ្នាំ ២០០៧ ប្រភព: Wikipedia

កីឡាវាយកូនបាល់អាជីពគឺជាឧស្សាហកម្មសកលដ៏ធំមួយ។ ព្រឹត្តិការណ៍ Grand Slam ផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់សរុបរាប់សិបលានដុល្លារ ដោយកីឡាករជ័យលាភីអាចទទួលបានប្រាក់រាប់លានដុល្លារក្នុងមួយការប្រកួត។ ការឧបត្ថម្ភពីម៉ាកធំៗ ដូចជា Rolex, Nike, Adidas និង Wilson បានធ្វើឱ្យកីឡាករកំពូលៗក្លាយជាមហាសេដ្ឋី និងមានឥទ្ធិពលលើវិស័យម៉ូដនិងពាណិជ្ជកម្ម។

ផ្នែកវប្បធម៌ កីឡាវាយកូនបាល់បានបង្កើតនិមិត្តសញ្ញាវប្បធម៌ជាច្រើន។ កីឡាករដូចជា Roger Federer, Rafael Nadal, Novak Djokovic និង Serena Williams មិនគ្រាន់តែជាកីឡាករទេ ប៉ុន្តែក៏ជារូបតំណាងសិទ្ធិស្ត្រី តស៊ូមតិសង្គម និងសប្បុរសធម៌ផងដែរ។ ការស្លៀកពណ៌សនៅ Wimbledon ជាប្រពៃណីដ៏តឹងរឹង ខណៈព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗអនុញ្ញាតឱ្យមានការបញ្ចេញម៉ូដបែបទំនើប។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

Novak Djokovic កំឡុងពេលវាយបាល់បម្រើ (backhand) នៅ US Open ឆ្នាំ ២០០៩ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងសម័យទំនើប កីឡាវាយកូនបាល់នៅតែជាកីឡាពេញនិយម និងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាកល។ ការប្រជែងគ្នានៅកំពូលតារាងត្រូវបានដឹកនាំដោយកីឡាករជំនាន់ថ្មីដូចជា Jannik Sinner, Carlos Alcaraz, Iga Swiatek និង Aryna Sabalenka ដែលបានជំនួសកន្លែងរបស់ម្ចាស់ជើងឯកចាស់ៗ។ បច្ចេកវិទ្យាដូចជា Hawk-Eye ត្រូវបានប្រើដើម្បីពិនិត្យគ្រាប់បាល់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងបង្កើនភាពយុត្តិធម៌ក្នុងការប្រកួត។

នៅកម្ពុជា កីឡាវាយកូនបាល់កំពុងរីកចម្រើនបន្តិចម្តងៗ ដោយមានការគាំទ្រពីសហព័ន្ធកីឡាវាយកូនបាល់កម្ពុជា (Tennis Cambodia) និងការចូលរួមរបស់កីឡាករក្នុងការប្រកួតថ្នាក់តំបន់ដូចជាស៊ីហ្គេម។ ការផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមបានធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រកម្ពុជាអាចតាមដានការប្រកួតកម្រិតពិភពលោកបានយ៉ាងងាយស្រួល ដែលជួយជំរុញចំណាប់អារម្មណ៍របស់យុវជន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

សេរេណា វីលៀម វ័យ ៤៤ ឆ្នាំ ត្រៀមវិលត្រឡប់មកប្រកួតកីឡាវាយកូនបាល់វិញ ក្រោយរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ
កីឡា

សេរេណា វីលៀម វ័យ ៤៤ ឆ្នាំ ត្រៀមវិលត្រឡប់មកប្រកួតកីឡាវាយកូនបាល់វិញ ក្រោយរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ

តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និង Times of India អតីតម្ចាស់ជើងឯក Grand Slam ២៣ ដង សេរេណា វីលៀម នឹងចូលរួមប្រកួតវាយកូនបាល់គូភេទស្រីនៅឯ Queen's Club ជាការវិលត្រឡប់លើកដំបូងក្នុងរយៈពេលជិត ៤ ឆ្នាំ ។

២ មិថុនា ២០២៦

ម្ចាស់ជើងឯក ៤ សម័យ Swiatek ធ្លាក់ចេញពី French Open ក្រោយចាញ់ Kostyuk ពីរសិត
កីឡា

ម្ចាស់ជើងឯក ៤ សម័យ Swiatek ធ្លាក់ចេញពី French Open ក្រោយចាញ់ Kostyuk ពីរសិត

ម្ចាស់ជើងឯក French Open ៤ សម័យ Iga Swiatek បានធ្លាក់ចេញវគ្គ ១៦ ក្រុមចុងក្រោយ បន្ទាប់ពីចាញ់កីឡាការិនីអ៊ុយក្រែន Marta Kostyuk ៧-៥, ៦-១ នៅថ្ងៃខួបកំណើតគម្រប់ ២៥ ឆ្នាំ ដែលធ្វើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍នេះលែងមានអតីតជើងឯកណាទៀតហើយ។

១ មិថុនា ២០២៦