ស្ថានីយអវកាសធៀនកុង

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ស្ថានីយអវកាសធៀនកុង គឺជាស្ថានីយអវកាសដែលមានមនុស្សរស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ដំបូងគេរបស់ប្រទេសចិន។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ស្ថានីយនេះស្ថិតនៅក្នុងគន្លងទាបនៃផែនដី (Low Earth Orbit) ហើយបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការតាំងពីឆ្នាំ២០២១មក។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយទីភ្នាក់ងារអវកាសមនុស្សជាតិចិន (China Manned Space Agency – CMSA) និងជាស្ថានីយអវកាសទី៣របស់ចិន បន្ទាប់ពីស្ថានីយសាកល្បង ធៀនកុង-១ និង ធៀនកុង-២។

ស្ថានីយអវកាសនេះត្រូវបានរចនាឡើងជាមន្ទីរពិសោធន៍អវកាស ដែលឧទ្ទិសដល់ការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកជីវអវកាស មីក្រូទំនាញ វិទ្យាសាស្ត្រសម្ភារៈ និងបច្ចេកវិទ្យាអវកាស។ វាជាស្ថានីយអវកាសមួយក្នុងចំណោមពីរដែលកំពុងដំណើរការនាពេលបច្ចុប្បន្ន រួមជាមួយស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន (រចនាសម្ព័ន្ធ និងនាវិក)

ប្រភព: Wikipedia

ស្ថានីយធៀនកុងមានកម្ពស់ប្រមាណ ៣៤០ ទៅ ៤៥០ គីឡូម៉ែត្រពីផ្ទៃផែនដី ហើយគោចរជុំវិញផែនដីម្តងរៀងរាល់ ៩០ នាទី។ វាត្រូវបានផ្គុំឡើងដោយម៉ូឌុលសំខាន់ៗចំនួន ៣ គឺ ម៉ូឌុលស្នូលធានហឺ (Tianhe) ដែលជាកន្លែងរស់នៅ និងគ្រប់គ្រង និងម៉ូឌុលពិសោធន៍ពីរទៀត គឺ វើនថាន (Wentian) និង ម៉េងធៀន (Mengtian)។ ម៉ូឌុលនីមួយៗមានទម្ងន់ប្រមាណ ២០ ទៅ ២២ តោន។ ស្ថានីយនេះក៏មានដៃមនុស្សយន្តផ្សំពីរ (CMM និង EMM) សម្រាប់ជួយការផ្គុំ និងជួសជុលនៅខាងក្រៅ។

បើគិតពី "ប្រជាជន" ឬនាវិកវិញ ស្ថានីយនេះអាចផ្ទុកអវកាសយានិកបាន ៣ រូបក្នុងបេសសកម្មរយៈពេល ៦ ខែ ដោយប្រើយានអវកាស សិនចូវ (Shenzhou)។ នៅពេលផ្លាស់ប្តូរនាវិក (handover) មានមនុស្សរហូតដល់ ៦ នាក់នៅលើស្ថានីយក្នុងពេលតែមួយ។ យានដឹកទំនិញ ធៀនចូវ (Tianzhou) ត្រូវបានប្រើដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈ និងឥន្ធនៈ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃស្ថានីយអវកាសចិនចាប់ផ្តើមពីគម្រោង ធៀនកុង-១ (បាញ់បង្ហោះឆ្នាំ ២០១១) ដែលជាមន្ទីរពិសោធន៍ទំហំតូចសម្រាប់សាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាផ្គុំស្ថានីយ។ បន្ទាប់មក ធៀនកុង-២ ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះនៅឆ្នាំ ២០១៦ ដើម្បីសាកល្បងការរស់នៅរយៈពេលវែង និងការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ។ ស្ថានីយទាំងពីរនេះបានធ្លាក់មកផែនដីវិញដោយគ្មានគ្រោះថ្នាក់នៅឆ្នាំ ២០១៨ និង ២០១៩ រៀងគ្នា។

ការសាងសង់ស្ថានីយអចិន្ត្រៃយ៍បានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២៩ មេសា ឆ្នាំ ២០២១ នៅពេលដែលរ៉ុក្កែត Long March 5B បានបាញ់បង្ហោះម៉ូឌុលស្នូលធានហឺ ចេញពីមជ្ឈមណ្ឌលបាញ់បង្ហោះវ៉ិនឆាង នៅកោះហៃណាន។ នៅឆ្នាំ ២០២២ ម៉ូឌុលវើនថាន និងម៉េងធៀន ត្រូវបានបញ្ចូលដោយជោគជ័យ ធ្វើឲ្យស្ថានីយមានរូបរាងពេញលេញជារាងអក្សរ T។ បេសសកម្មមនុស្សដំបូងគឺ សិនចូវ-១២ បានមកដល់នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២១ ជាមួយនាវិក ៣ នាក់។ ការផ្លាស់ប្តូរនាវិកជាលើកដំបូងបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ៣០ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ ដោយមាននាវិក ៦ នាក់នៅលើស្ថានីយក្នុងពេលដំណាលគ្នា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ (វិទ្យាសាស្ត្រ និងសារៈសំខាន់អន្តរជាតិ)

ប្រភព: Wikipedia

ស្ថានីយធៀនកុងមិនគ្រាន់តែជានិមិត្តសញ្ញានៃមហិច្ឆតាអវកាសចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាកន្លែងសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រកម្រិតខ្ពស់ដែរ។ តាមវិគីភីឌា ការពិសោធន៍នៅលើស្ថានីយនេះគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាច្រើនដូចជា ជីវវិទ្យាអវកាស ការលូតលាស់រុក្ខជាតិក្នុងមីក្រូទំនាញ និងការអភិវឌ្ឍសម្ភារៈថ្មីៗ។ ឧបករណ៍ពិសោធន៍ស្តង់ដារត្រូវបានដំឡើងនៅក្នុងម៉ូឌុលទាំងពីរ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិអាចស្នើសុំប្រើប្រាស់បាន។

ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច គម្រោងនេះបានជំរុញការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មអវកាសក្នុងស្រុក រួមទាំងបច្ចេកវិទ្យាបាញ់បង្ហោះ និងការផលិតយានអវកាស។ ក្រៅពីនេះ ស្ថានីយនេះក៏បានបង្កើតកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការជាមួយការិយាល័យអវកាសនានាដូចជា អង្គការអវកាសអឺរ៉ុប (ESA) ជាដើម។ រូបភាពនៃការហ្វឹកហាត់រួមគ្នារវាងអវកាសយានិកចិន និងអឺរ៉ុប បង្ហាញពីការបើកចំហរផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ទោះបីជាមានដែនកំណត់នយោបាយក៏ដោយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦ ស្ថានីយធៀនកុងកំពុងដំណើរការជាបន្តបន្ទាប់ ដោយមានវត្តមាននាវិកអចិន្ត្រៃយ៍។ វាជាគូប្រជែងផ្ទាល់នឹង ISS ដែលគ្រោងនឹងចូលនិវត្តន៍ក្រោយឆ្នាំ ២០៣០។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ាន ការរីកចម្រើនរបស់ចិនក្នុងវិស័យអវកាសអាចមានឥទ្ធិពលលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកវិទ្យានាពេលអនាគត ជាពិសេសតាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវអវកាស (Space Silk Road)។

យោងតាមវិគីភីឌា ចិនគ្រោងនឹងពង្រីកស្ថានីយបន្ថែមជាមួយម៉ូឌុលថ្មី និងកែវយឺតអវកាស Xuntian ដែលនឹងគោចរនៅក្បែរស្ថានីយ។ ការអភិវឌ្ឍនេះបង្ហាញពីមហិច្ឆតារយៈពេលវែងរបស់ចិនក្នុងការឈានមុខគេលើវិស័យអវកាស ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែដាក់កំហិតមិនឲ្យចិនចូលរួមក្នុង ISS។