ប្រធានបទ

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម សហរដ្ឋអាមេរិក-ចិន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងអនុប្រធានាធិបតីចិន លីវ ហ៊ឺ ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដំណាក់កាលទីមួយ នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២០ ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន គឺជាជម្លោះសេដ្ឋកិច្ចដែលបានផ្ទុះឡើងចាប់តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ ២០១៨ នៅពេលដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្តើមដំឡើងពន្ធគយ និងរបាំងពាណិជ្ជកម្មលើទំនិញនាំចូលពីចិន។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia គោលដៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកគឺដើម្បីបង្ខំឱ្យចិនផ្លាស់ប្តូរការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មដែលមិនស្មើភាព និងការលួចបន្លំកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានអះអាងថាមានជាយូរមកហើយ។ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានលើកឡើងថា ការទាំងនេះបានរួមចំណែកដល់ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មធំធេង និងតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាទៅចិន។ ឆ្លើយតប រដ្ឋបាលលោក ស៊ី ជីនពីង បានចោទប្រកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកពីការប្រកាន់របាំងពាណិជ្ជកម្មជាតិនិយម និងបានចាត់វិធានការសងសឹកវិញ។ បន្ទាប់ពីការកើនឡើងនៃជម្លោះពេញមួយឆ្នាំ ២០១៩ ភាគីទាំងពីរបានសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទីមួយក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ២០២០។ ប៉ុន្តែដោយសារការរាំងស្ងួតពាណិជ្ជកម្មដោយសារជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលខ្លី ចិនបានបរាជ័យក្នុងការទិញទំនិញបន្ថែមពីសហរដ្ឋអាមេរិកតាមគោលដៅ ២០០ ពាន់លានដុល្លារដែលបានកំណត់។ នៅចុងអណត្តិដំបូងរបស់លោក ត្រាំ សារព័ត៌មានអាមេរិកបានចាត់ទុកសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះថាជាការបរាជ័យសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Wilbur Ross ជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានចិន លោក Miao Wei នៅទីក្រុងប៉េកាំង ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៧ ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះបានកើតឡើងរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទាំងពីរនៅលើពិភពលោក។ តាម Wikipedia ភាគីពាក់ព័ន្ធរួមមានឥស្សរជនសំខាន់ៗដូចជា លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង និងក្រុមអ្នកចរចាជាន់ខ្ពស់៖ ខាងអាមេរិកមានលោក Robert Lighthizer (អ្នកតំណាងពាណិជ្ជកម្ម) លោក Steven Mnuchin (រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ) លោក Wilbur Ross (រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម) និងលោក Peter Navarro (នាយកក្រុមប្រឹក្សាពាណិជ្ជកម្មជាតិ)។ ខាងចិនមានអនុប្រធានាធិបតី លីវ ហ៊ឺ ជាប្រធានក្រុមសេដ្ឋកិច្ច និងរដ្ឋមន្ត្រីផ្សេងៗ។ កិច្ចប្រជុំពាណិជ្ជកម្មរាប់សិបលើកត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងប៉េកាំង ដោយមានគោលដៅកាត់បន្ថយឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម និងដោះស្រាយបញ្ហាកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោក ស៊ី ជីនពីង លើកកែវអបអរក្នុងពិធីជប់លៀងនៅសេតវិមាន ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៥ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរមានភាពស្មុគស្មាញតាំងពីដើមសតវត្សទី ២១។ តាម Wikipedia ការចោទប្រកាន់អំពីការលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មមិនស្មើភាពបានកើតមានជាយូរមកហើយ។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតក្រោមច្បាប់ Section 301 លើទង្វើរបស់ចិន។ នៅខែមករា ឆ្នាំ ២០១៨ ពន្ធគយដំបូងត្រូវបានប្រកាសលើបន្ទះសូឡា និងម៉ាស៊ីនបោកគក់។ ចិនបានសងសឹកវិញភ្លាមៗ។ ភាពតានតឹងបានកើនឡើងពេញឆ្នាំ ២០១៨ និង ២០១៩ ដោយមានការដំឡើងពន្ធគយថ្មីៗជាបន្តបន្ទាប់លើទំនិញរាប់រយពាន់លានដុល្លារ។

កិច្ចប្រជុំកំពូលសំខាន់ៗដូចជានៅ G20 Buenos Aires ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨ និង G20 Osaka ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៩ បានផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់បទឈប់បាញ់។ កិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទីមួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២០ ដោយចិនសន្យាទិញទំនិញពីអាមេរិកបន្ថែម ២០០ ពាន់លានដុល្លារ និងធ្វើកំណែទម្រង់ការការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ ទោះជាយ៉ាងណា ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានបង្អាក់ពាណិជ្ជកម្ម និងធ្វើឱ្យចិនមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចបាន។ ក្នុងអណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន ពន្ធគយជាច្រើនត្រូវបានរក្សាទុក ហើយកិច្ចប្រជុំដូចជានៅអាឡាស្កាក្នុងឆ្នាំ ២០២១ និងកំពូល G20 នៅបាលីក្នុងឆ្នាំ ២០២២ មិនអាចបំបាត់ទំនាស់ជាមូលដ្ឋានបានទេ។ រូបភាពក្រោមនេះបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃទិសដៅនាំចេញរបស់ចិន ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលយូរអង្វែងនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិករបស់ចិន ក្រោយសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ ២០១៨ ប្រភព: Wikipedia

តាមការវិភាគលើ Wikipedia សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ពន្ធគយបានដើរតួដូចពន្ធលើអ្នកប្រើប្រាស់អាមេរិក ហើយកសិករអាមេរិកជាពិសេសអ្នកផលិតសណ្តែកសៀង និងសាច់ជ្រូក បានរងការខាតបង់យ៉ាងធំដោយសារការសងសឹករបស់ចិន។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ចំណែកទីផ្សារនាំចេញរបស់ចិនទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្លាក់ចុះ ខណៈដែលចិនបានពង្រីកការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារដទៃទៀត។ ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិបានផ្លាស់ប្តូររោងចក្រពីចិនទៅវៀតណាម ម៉ិកស៊ិក និងប្រទេសដទៃ ដើម្បីគេចពីពន្ធគយ។ នៅកម្រិតវប្បធម៌ ជម្លោះបានជំរុញឱ្យមានការកើនឡើងនូវមនោសញ្ចេតនាជាតិនិយមនៅក្នុងប្រជាជនទាំងពីរ ដោយយុទ្ធនាការ «America First» និង «Chinese Dream» ត្រូវបានប្រើជាឧបករណ៍នយោបាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក ស៊ី ជីនពីង ជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីនៅកំពូលប្រជុំប៊ូសាន ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនៅតែបន្តជាបញ្ហាក្តៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៥ និង ២០២៦។ តាមរូបភាពពី Wikipedia នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៥ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជួបជាមួយលោក ស៊ី ជីនពីង នៅកំពូលប្រជុំប៊ូសាន ដើម្បីពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដែលកំពុងតានតឹងឡើងវិញ។ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Scott Bessent បានជួបជាមួយអនុប្រធានាធិបតីចិន He Lifeng នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីចរចាលម្អិត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ចិនបានបន្តយុទ្ធសាស្ត្រកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារអាមេរិក ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពសេដ្ឋកិច្ចខាងលើ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនាមជាសមាជិកអាស៊ានដែលមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជិតស្និទ្ធជាមួយទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិន ការវិវត្តនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះអាចជះឥទ្ធិពលដល់លំហូរវិនិយោគ តម្រូវការទំនិញនាំចេញដូចជាសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង ក៏ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងតំបន់។ អ្នកអាន KhmerPulse គួរតាមដានព្រឹត្តិការណ៍នេះ ព្រោះវាជាមេរៀនស្តីពីហានិភ័យ និងឱកាសសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

លោក ត្រាំ និងក្រុមហ៊ុន Boeing ប្រកាសថា ចិននឹងទិញយន្តហោះ ២០០ គ្រឿង អាចឡើងដល់ ៧៥០
នយោបាយ

លោក ត្រាំ និងក្រុមហ៊ុន Boeing ប្រកាសថា ចិននឹងទិញយន្តហោះ ២០០ គ្រឿង អាចឡើងដល់ ៧៥០

លោក ត្រាំ បាននិយាយនៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ចិនបានយល់ព្រមទិញយន្តហោះ Boeing យ៉ាងហោចណាស់ ២០០ គ្រឿង និងអាចកើនដល់ ៧៥០ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលចិនមិនទាន់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយឡើយ។

១៦ ឧសភា ២០២៦

លោក ត្រាំ ដាក់ឱសានវាទឲ្យ EU អនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងត្រឹមថ្ងៃទី៤ កក្កដា
នយោបាយ

លោក ត្រាំ ដាក់ឱសានវាទឲ្យ EU អនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងត្រឹមថ្ងៃទី៤ កក្កដា

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានកំណត់យកថ្ងៃទី ៤ កក្កដា ជាថ្ងៃផុតកំណត់ឲ្យសហភាពអឺរ៉ុបអនុម័តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម បើមិនដូច្នោះទេពន្ធនឹងត្រូវដំឡើងយ៉ាងខ្លាំង។

៨ ឧសភា ២០២៦