KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១១ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១១ កញ្ញា ២០២៦

ទំនាក់ទំនងរវាងបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីបង្ហាញទីតាំងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំង ប្រភព: Wikipedia

បារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស គឺជាប្រទេសជិតខាងគ្នានៅអឺរ៉ុបខាងលិច ដែលមានទំនាក់ទំនងវែងឆ្ងាយ និងស្មុគស្មាញជាងគេមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ចំណងទាក់ទងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ព្រមទាំងរដ្ឋដែលមានពីមុនមក រួមបញ្ចូលទាំងការសញ្ជ័យ សង្គ្រាម និងសម្ព័ន្ធភាព នៅចំណុចផ្សេងៗគ្នានៃប្រវត្តិសាស្ត្រ។

លក្ខណៈពិសេសនៃទំនាក់ទំនងនេះ គឺភាពឆ្លាស់គ្នារវាងជម្លោះ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ តាមសម័យកាលនីមួយៗ។ តាមវិគីភីឌា ការសញ្ជ័យអង់គ្លេសដោយពួកន័រម៉ង់នៅឆ្នាំ១០៦៦ និងការគ្រប់គ្រងយូរអង្វែងរបស់រាជវង្សផ្លង់តាហ្សេណេ ដែលមានដើមកំណើតពីបារាំង បានកែប្រែភាសាអង់គ្លេសយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ សព្វថ្ងៃ ប្រទេសទាំងពីរបន្តជាដៃគូសំខាន់គ្នាទៅវិញទៅមក ទាំងផ្នែកការពារជាតិ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រថភ្លើងចេញពីរូងក្រោមច្រកសមុទ្រអង់គ្លេស នៅតំបន់ Coquelles ប្រទេសបារាំង ប្រភព: Wikipedia

បារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស ស្ថិតនៅអឺរ៉ុបខាងលិច ដោយប្រទេសទាំងពីរនៅជិតគ្នា តែត្រូវបានខណ្ឌចែកដោយផ្ទៃសមុទ្រ។ តាមវិគីភីឌា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤ មក រូងក្រោមច្រកសមុទ្រអង់គ្លេស (Channel Tunnel) បានផ្តល់ផ្លូវរថភ្លើងផ្ទាល់រវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំង ដែលជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។

ផ្នែកការតំណាងការទូត បារាំងមានស្ថានទូតនៅទីក្រុងឡុងដ៍ និងមានកុងស៊ុលនៅទីក្រុងអេឌីនបឺក ខណៈចក្រភពអង់គ្លេសមានស្ថានទូតនៅទីក្រុងប៉ារីស។ វត្តមានស្ថាប័នការទូតទាំងនេះ បង្ហាញថាទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ មិនត្រឹមតែជាប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាកិច្ចការបច្ចុប្បន្នផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផែនទីចក្រភពអង់គ្លេស ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា នៅសម័យរ៉ូម៉ាំង តំបន់ទាំងពីរ គឺតំបន់ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាប្រទេសបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស សុទ្ធតែត្រូវបានចក្រភពរ៉ូមវាយយកជាចម្បង ហើយបន្ទាយ និងកំពែងរបស់រ៉ូម នៅគង់វង្សក្នុងប្រទេសទាំងពីររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

នៅឆ្នាំ១០៦៦ ការសញ្ជ័យអង់គ្លេសដោយពួកន័រម៉ង់ បានផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេសយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក រាជវង្សផ្លង់តាហ្សេណេ ដែលមានដើមកំណើតពីបារាំង បានគ្រប់គ្រងអង់គ្លេសអស់រយៈពេលយូរអង្វែង។ តាមវិគីភីឌា ឥទ្ធិពលនេះបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើភាសាអង់គ្លេស និងនាំឲ្យមានជម្លោះដំបូងរវាងប្រជាជាតិទាំងពីរ។

ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ បន្តរួមបញ្ចូលទាំងការត្រួតត្រា សង្គ្រាម និងសម្ព័ន្ធភាព ឆ្លាស់គ្នាតាមសម័យកាលផ្សេងៗ ដែលធ្វើឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រនេះក្លាយជាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ស្មុគស្មាញមួយនៅអឺរ៉ុប។ ក្រោយសម័យនៃជម្លោះ ទំនាក់ទំនងបានវិវត្តទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែជិតស្និទ្ធ ដូចជាការអភិវឌ្ឍយន្តហោះ Concorde រួមគ្នា និងការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅសម័យក្រោយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យន្តហោះ Concorde របស់ Air France ដែលអភិវឌ្ឍរួមគ្នាដោយចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំង ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា យន្តហោះ Concorde ដែលជាយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរល្បឿនលឿនជាងសំឡេង ត្រូវបានអភិវឌ្ឍរួមគ្នាដោយចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំង ហើយបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារវាងប្រទេសទាំងពីរ។

លើសពីនេះ រូងក្រោមច្រកសមុទ្រអង់គ្លេស ដែលដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤ ក៏ជាតំណភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដោយផ្តល់ផ្លូវរថភ្លើងផ្ទាល់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ចំណែកកិច្ចប្រជុំ G8 នៅឆ្នាំ២០១២ ស្តីពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចសកល ក៏មានការជួបគ្នារវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក David Cameron និងប្រធានាធិបតីបារាំង លោក François Hollande ផងដែរ។

ផ្នែកវប្បធម៌ កីឡាបាល់ទាត់គឺជាវិស័យមួយដែលឥទ្ធិពលបារាំងលេចធ្លោនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ តាមវិគីភីឌា អ្នកចាត់ការជនជាតិបារាំង លោក Arsène Wenger បានឈ្នះពានរង្វាន់ Premier League ចំនួន៣ដងជាមួយក្លឹប Arsenal ដោយប្រើកីឡាករបារាំងជាច្រើននាក់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Keir Starmer ជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំង Emmanuel Macron នៅទីក្រុងប៉ារីស ខែមីនា ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោក Nicolas Sarkozy ដែលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីបារាំងពីឆ្នាំ២០០៧ ដល់ឆ្នាំ២០១២ បានព្យាយាមបង្កើតទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស ជាងសម័យលោក Jacques Chirac និងលោក François Mitterrand។ ប្រទេសទាំងពីរក៏បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការផ្នែកការពារជាតិរួមគ្នា ដែលមានការចុះហត្ថលេខាដោយលោក David Cameron និងលោក Nicolas Sarkozy។

ទំនាក់ទំនងថ្នាក់ដឹកនាំបានបន្តរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ នៅឆ្នាំ២០២៣ ព្រះចៅឆាលស៍ទី៣ បានយាងទៅប្រទេសបារាំងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការ ដោយបានជួបលោក Emmanuel Macron។ បន្ទាប់មក នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក Keir Starmer បានជួបលោក Macron នៅទីក្រុងប៉ារីស។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទំនាក់ទំនងរវាងបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស គឺជាប្រធានបទសំខាន់ ព្រោះប្រទេសទាំងពីរជាប្រទេសមានឥទ្ធិពលនៅអឺរ៉ុប ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ឬភាពតានតឹងរវាងពួកគេអាចជះឥទ្ធិពលដល់សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការវិវត្តនៃទំនាក់ទំនងនេះ ជួយឲ្យអ្នកអានតាមដានព្រឹត្តិការណ៍នៅអឺរ៉ុបបានកាន់តែច្បាស់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ផ្ទាំងក្រណាត់បាយ៉ឺ អាយុជិត ១,០០០ ឆ្នាំ បើកតាំងនៅឡុងដ៍ សំបុត្រលក់អស់

ស្នាដៃសិល្បៈមជ្ឈិមសម័យដ៏ល្បីល្បាញរបស់ប្រទេសបារាំង បានវិលត្រឡប់មកកាន់ចក្រភពអង់គ្លេសវិញជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៩០០ ឆ្នាំ ដោយការតាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរអង់គ្លេសក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង និងលក់សំបុត្រអស់ជាង ១០០,០០០ សន្លឹក។

5 sources · Deutsche Welle, NPR, New York Times