សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណា (University of Arizona) គឺជាសាកលវិទ្យាល័យសាធារណៈប្រភេទ land-grant ដែលផ្តោតលើការស្រាវជ្រាវ ស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង Tucson រដ្ឋ Arizona សហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានឱ្យដឹងថា សាកលវិទ្យាល័យនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៨៥ ដោយសភាតំបន់ Arizona លើកទី ១៣ ហើយជាសាកលវិទ្យាល័យដំបូងគេបង្អស់ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ Arizona ។ បច្ចុប្បន្ននេះ សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណាជាស្ថាប័នមួយក្នុងចំណោមសាកលវិទ្យាល័យទាំងបីដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណៈគ្រប់គ្រងសាកលវិទ្យាល័យ Arizona (Arizona Board of Regents) ហើយជាសមាជិកនៃសមាគមសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិក (Association of American Universities) ដែលបង្ហាញពីកម្រិតស្រាវជ្រាវខ្ពស់របស់ខ្លួន។ បរិវេណសាកលវិទ្យាល័យសំខាន់ស្ថិតលើផ្ទៃដីប្រមាណ ៣៨០ ហិកតា (១,៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ) នៅកណ្តាលទីក្រុង Tucson។

គិតត្រឹមរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ ២០២៥ សាកលវិទ្យាល័យនេះមាននិស្សិតចុះឈ្មោះចូលរៀនសរុបចំនួន ៥៤,៣៨៤ នាក់ នៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យ និងសាលាចំនួន ២២ ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា រួមមាន មហាវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រង Eller មហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រអុបទិក Wyant មហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ – Phoenix មហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ – Tucson មហាវិទ្យាល័យច្បាប់ James E. Rogers និងមហាវិទ្យាល័យកសិកម្ម និងវិទ្យាសាស្ត្រជីវិតជាដើម។ លើសពីនេះ សាកលវិទ្យាល័យមានមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវមួយចំនួនដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះលំដាប់ពិភពលោក ដូចជា មន្ទីរពិសោធន៍ Lunar and Planetary Laboratory និងមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីក (University of Arizona Cancer Center) ជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណាមានទីតាំងស្ថិតនៅកណ្តាលទីក្រុង Tucson ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរភ្នំ និងមានអាកាសធាតុវាលខ្សាច់ក្តៅ។ បរិវេណសាកលវិទ្យាល័យលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីដ៏ធំ ដោយមានអគារសិក្សា កន្លែងស្នាក់នៅ និងទីធ្លាបៃតងជាច្រើន។ យោងតាម Wikipedia ចំនួននិស្សិតសរុប ៥៤,៣៨៤ នាក់ រួមមាននិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងក្រោយបរិញ្ញា ហើយក្នុងនោះមាននិស្សិតអន្តរជាតិមកពីប្រទេសជាង ១០០ ផងដែរ។ បុគ្គលិកសិក្សា និងបុគ្គលិករដ្ឋបាលមានចំនួនរាប់ពាន់នាក់ ដែលធ្វើឱ្យសាកលវិទ្យាល័យនេះក្លាយជានិយោជកធំបំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់ Tucson ។ សាកលវិទ្យាល័យក៏មានសហគមន៍ពហុវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប ដោយមានក្លឹបនិស្សិតជាង ៦០០ និងអង្គការនិស្សិតជាច្រើន ដែលជួយលើកកម្ពស់ជីវិតនិស្សិត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រពី Wikipedia សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១២ មីនា ឆ្នាំ ១៨៨៥ បន្ទាប់ពីសភាតំបន់ Arizona បានអនុម័តច្បាប់បង្កើតសាកលវិទ្យាល័យមួយនៅក្នុងតំបន់នេះ។ នៅពេលនោះ តំបន់ Arizona មិនទាន់ជារដ្ឋនៅឡើយទេ (វាបានក្លាយជារដ្ឋនៅឆ្នាំ ១៩១២) ដូច្នេះសាកលវិទ្យាល័យនេះបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនៃទឹកដីភាគខាងលិច។ អគារដំបូងគេគឺ Old Main ដែលបានសាងសង់រួចនៅឆ្នាំ ១៨៩១ ហើយបានក្លាយជានិមិត្តរូបរបស់សាកលវិទ្យាល័យរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

នៅឆ្នាំ ១៨៩១ សាកលវិទ្យាល័យត្រូវបានកំណត់ជាសាកលវិទ្យាល័យប្រភេទ land-grant ក្រោមច្បាប់ Morrill ដែលជួយជំរុញការស្រាវជ្រាវផ្នែកកសិកម្ម និងវិស្វកម្ម។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ សាកលវិទ្យាល័យបានពង្រីកខ្លួនជាលំដាប់ ដោយបន្ថែមមហាវិទ្យាល័យថ្មីៗ និងកម្មវិធីសិក្សា។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ចំនួននិស្សិតបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយសាកលវិទ្យាល័យបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវផ្នែកអវកាស ដោយមានមន្ទីរពិសោធន៍ Lunar and Planetary Laboratory បង្កើតនៅឆ្នាំ ១៩៦០ ដែលបានចូលរួមក្នុងបេសកម្ម NASA ជាច្រើន រួមទាំងបេសកម្ម Phoenix Mars ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ និង OSIRIS-REx ជាដើម។ សព្វថ្ងៃ សាកលវិទ្យាល័យស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ “R1: Doctoral Universities – Very high research activity” ដោយទទួលបានមូលនិធិស្រាវជ្រាវរាប់រយលានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណាមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេងលើទីក្រុង Tucson និងរដ្ឋ Arizona។ យោងតាម Wikipedia នៅឆ្នាំ ២០២១ ការចំណាយលើការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យមានចំនួន ៧៣៤ លានដុល្លារអាមេរិក ដែលជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក និងទាក់ទាញទេពកោសល្យពីទូទាំងពិភពលោក។ មហាវិទ្យាល័យ Wyant College of Optical Sciences ដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះលំដាប់ពិភពលោក បានផលិតនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាដែលបានបង្កើតក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើននៅក្នុងតំបន់។ ឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យា University of Arizona Tech Park បានទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា IBM និង Raytheon ដែលបង្កើតការងាររាប់ពាន់កន្លែងដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។

ផ្នែកវប្បធម៌ សាកលវិទ្យាល័យមានក្រុមកីឡាដែលគេស្គាល់ថា Arizona Wildcats ដោយមានពណ៌ប្រពៃណីគឺក្រហមទុំ (cardinal) និងខៀវ (navy) និងម៉ាស្កូតគឺ Wilbur និង Wilma Wildcat។ ក្រុមកីឡាប្រកួតក្នុងក្របខណ្ឌ NCAA Division I និងជាសមាជិកនៃសន្និសីទ Pac-12 (បច្ចុប្បន្នកំពុងផ្លាស់ប្តូរទៅ Big 12)។ ក្រុមកីឡាទាំងនេះបានឈ្នះជើងឯកថ្នាក់ជាតិជាច្រើនលើក រួមមានកីឡាបាល់បោះបុរស (ឆ្នាំ ១៩៩៧) កីឡាបេសបល (៤ ដង លើកចុងក្រោយនៅឆ្នាំ ២០១២) និងកីឡាសូហ្វបល។ ក្រៅពីកីឡា សាកលវិទ្យាល័យក៏មានស្ថាប័នវប្បធម៌សំខាន់ៗដូចជា សារមន្ទីររដ្ឋ Arizona (Arizona State Museum) មជ្ឈមណ្ឌលថតរូបច្នៃប្រឌិត (Center for Creative Photography) និងមជ្ឈមណ្ឌលវិទ្យាសាស្ត្រ Flandrau ជាដើម ដែលបើកចំហសម្រាប់សាធារណជន។

សាកលវិទ្យាល័យក៏មានបញ្ជីអតីតនិស្សិតល្បីៗជាច្រើន ដូចជា Noam Chomsky (ភាសាវិទូ) Jerry Bruckheimer (ផលិតករភាពយន្ត) តារាសម្តែង Kristen Wiig កីឡាករ Steve Kerr និង Trevor Hoffman ព្រមទាំងអ្នកនយោបាយដូចជា Dennis DeConcini និង Jon Kyl ជាដើម ដែលបញ្ជាក់ពីគុណភាពអប់រំដ៏ទូលំទូលាយរបស់សាកលវិទ្យាល័យ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse សាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណាអាចជាជម្រើសសិក្សានៅបរទេសដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ជាពិសេសសម្រាប់និស្សិតដែលចាប់អារម្មណ៍លើវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា (STEM) ឬវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ និងច្បាប់។ សាកលវិទ្យាល័យជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងចំណោមសាកលវិទ្យាល័យសាធារណៈកំពូលទាំង ៥០ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយមានកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនសម្រាប់និស្សិតអន្តរជាតិ រួមទាំងនិស្សិតមកពីប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ទីក្រុង Tucson មានតម្លៃរស់នៅសមរម្យបើធៀបនឹងទីក្រុងផ្សេងទៀតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្វើឱ្យសាកលវិទ្យាល័យនេះក្លាយជាជម្រើសដ៏ទាក់ទាញ។

បន្ថែមពីនេះ ការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យលើវិស័យបរិស្ថាន និងការគ្រប់គ្រងទឹក អាចមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមនានានៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍធនធានទឹកជាដើម។ សាកលវិទ្យាល័យក៏ជាសមាជិកបណ្តាញសាកលវិទ្យាល័យសកល និងមានកិច្ចសហការស្រាវជ្រាវជាមួយស្ថាប័ននានាទូទាំងពិភពលោក ដែលបង្កើតឱកាសសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថាប័នអប់រំនៅកម្ពុជានាពេលអនាគត។ តាមរយៈវត្តមានសាកលវិទ្យាល័យនៅលើបណ្តាញសង្គម និងកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយរបស់ខ្លួន និស្សិតកម្ពុជាអាចស្វែងយល់បន្ថែមអំពីឱកាសសិក្សា និងការស្រាវជ្រាវ។