ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាមបានចាប់ផ្តើមរាប់ម៉ឺនឆ្នាំមកហើយ ដោយមានភស្តុតាងនៃអ្នកប្រមាញ់ដើមដំបូងនៅយ៉ាងហោច ៤០.០០០ ឆ្នាំមុន។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសនេះជាចំណុចប្រសព្វនៃផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម និងជាមូលដ្ឋាននៃជម្លោះជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យប្រវត្តិរបស់ខ្លួនកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ។ ក្នុងសម័យយុគថ្មរំលីង ប្រហែល ៤.០០០ ឆ្នាំមុន ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ជនជាតិអូស្ត្រូអាស៊ី និងអូស្ត្រូណេស៊ី ពីភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិន បាននាំមកនូវការដាំដុះស្រូវ ភាសា និងមូលដ្ឋានពន្ធុវិទ្យាសម្រាប់ប្រជាជនវៀតណាមសម័យទំនើប។ វប្បធម៌ដូងសឺន (Đông Sơn) ដែលលេចធ្លោនៅសហស្សវត្សរ៍ទី១ មុនគ.ស. បានបន្សល់ទុកនូវស្គរសំរឹទ្ធិដ៏ល្បីល្បាញ និងជាមូលដ្ឋាននៃនគរវ៉ាន់ឡាង (Văn Lang) និងអូឡាក់ (Âu Lạc) នៅភាគខាងជើង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia ប្រទេសវៀតណាមមានរូបរាងដូចអក្សរ S លាតសន្ធឹងតាមឆ្នេរសមុទ្រខាងកើតនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសចិន ឡាវ និងកម្ពុជា ហើយមានដីសណ្តរធំៗពីរគឺ ដីសណ្តទន្លេក្រហមនៅភាគខាងជើង និងដីសណ្តទន្លេមេគង្គនៅភាគខាងត្បូង។ តំបន់ភ្នំនិងព្រៃក្រាស់គ្របដណ្តប់បរិវេណភាគកណ្តាល។ ប្រជាជនវៀតណាមមានជាង ១០០ លាននាក់ ដោយភាគច្រើនជាជនជាតិវៀត (Kinh) រីឯក្រុមជនជាតិភាគតិចមានដូចជា ថាយ (Tày) ថៃ (Thái) មឿង (Mường) ខ្មែរក្រោម ចាម (Chăm) និងជនជាតិដើមភាគតិចដទៃទៀត។ ភាសាវៀតណាមជាភាសាផ្លូវការ ដោយសាសនាសំខាន់ៗរួមមានព្រះពុទ្ធសាសនា គ្រិស្តសាសនា និងជំនឿប្រពៃណី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាមត្រូវបានសម្គាល់ដោយការតស៊ូជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីឯករាជ្យ និងអត្តសញ្ញាណជាតិ។ បន្ទាប់ពីសម័យនគរបុរាណ វៀតណាមបានធ្លាក់ក្រោមការត្រួតត្រារបស់ចិនអស់រយៈពេលជាង ១.០០០ ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ ១១១ មុនគ.ស. នៅពេលដែលរាជវង្សហានបានកាន់កាប់តំបន់នេះ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ឥទ្ធិពលវប្បធម៌ ភាសា និងរដ្ឋបាលរបស់ចិនបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែក៏មានការបះបោរជាច្រើនដែលបាននាំទៅដល់ឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ៩៣៨ គ.ស. ក្រោមការដឹកនាំរបស់ង៉ូក្វៀន (Ngô Quyền)។

បន្ទាប់មក វៀតណាមបានឈានចូលសម័យឯករាជ្យដែលមានរាជវង្សជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា ឌិញ (Đinh) ឡេ (Lê) លី (Lý) ត្រាន (Trần) ឡេក្រោយ (Later Lê) និងង្វៀន (Nguyễn)។ ការពង្រីកទឹកដីទៅភាគខាងត្បូង (ណាមទៀន) បានធ្វើឲ្យនគរចំប៉ា (Champa) និងផ្នែកខ្លះនៃអាណាចក្រខ្មែរត្រូវបានស្រូបយក។ នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ បារាំងបានធ្វើអាណានិគមលើវៀតណាម ដោយប្រែក្លាយជាផ្នែកមួយនៃសហភាពឥណ្ឌូចិន។ ការតស៊ូប្រឆាំងអាណានិគមបានកើនឡើង ហើយបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ការប៉ះទង្គិចរវាងកម្លាំងកុម្មុយនិស្តនិងបក្សពួកមិនមែនកុម្មុយនិស្តបានឈានទៅដល់ការបែងចែកប្រទេសជាពីរនៅឆ្នាំ ១៩៥៤។ សង្គ្រាមវៀតណាម (១៩៥៥-១៩៧៥) បានបញ្ចប់ដោយការបង្រួបបង្រួមជាតិក្រោមរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនិស្ត ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វៀតណាមបានអនុវត្តន៍គោលនយោបាយកែទម្រង់ដូយម៉យ (Đổi Mới) និងសមាហរណកម្មទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំពីសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មមកជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ការនាំចេញស្រូវ កាហ្វេ ផលិតផលវាយនភណ្ឌ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកជាផ្នែកសំខាន់។ វិស័យទេសចរណ៍ក៏បានរីកចម្រើនដែរ ជាមួយនឹងទីកន្លែងដូចជាហាឡុងបេ (Hạ Long Bay) ហូយអាន (Hội An) និងហ្វុងញ៉ា-កេបាង (Phong Nha-Kẻ Bàng) ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអង្គការយូណេស្កូ។

វប្បធម៌វៀតណាមគឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នានៃឥទ្ធិពលជនជាតិដើម ចិន និងបារាំង។ ម្ហូបអាហារវៀតណាមដូចជា ហ្វឺ (phở) បាញ់មី (bánh mì) និងនែម (nem) មានប្រជាប្រិយភាពទូទាំងពិភពលោក។ សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីអាវយៀត (áo dài) រួមជាមួយពិធីបុណ្យតេត (Tết) ជានិមិត្តរូបនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌។ សិល្បៈ តន្ត្រី និងអក្សរសាស្ត្រក៏មានភាពសម្បូរបែបផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ វៀតណាមគឺជាសមាជិកសកម្មរបស់អាស៊ាន និងមានទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈដែលនៅតែរក្សាប្រព័ន្ធនយោបាយឯកបក្សកុម្មុយនិស្ត។ ជម្លោះដែនសមុទ្រនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយចិន រួមជាមួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលឿន និងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស បានធ្វើឲ្យវៀតណាមក្លាយជាចំណុចយកចិត្តទុកដាក់របស់ពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរយើង ទំនាក់ទំនងវៀតណាម-កម្ពុជាមានភាពស្មុគស្មាញ ដោយមានទាំងកិច្ចសហការ និងភាពតានតឹងជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ វត្តមានសហគមន៍ជនជាតិខ្មែរនៅដីសណ្តមេគង្គ និងជនជាតិវៀតណាមនៅកម្ពុជា បង្កើតជាស្ពានវប្បធម៌ដែលមិនអាចមើលរំលងបាន។