ហ្គេនហ្គាលខាងលិច

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហ្គេនហ្គាលខាងលិច (West Bengal) គឺជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃប្រទេសឥណ្ឌា តាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្របេនហ្គាល។ តាម Wikipedia បានឱ្យដឹងថា នៅឆ្នាំ២០១១ រដ្ឋនេះមានប្រជាជនជាង ៩១ លាននាក់ លើផ្ទៃដី ៨៨,៧៥២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថានៅឆ្នាំ២០២៦ អាចមានរហូតដល់ ១០៦ លាននាក់។ ហ្គេនហ្គាលខាងលិចជារដ្ឋដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបួន និងជារដ្ឋធំជាងគេទីដប់បីនៅឥណ្ឌា ហើយក៏ជាអនុផ្នែករដ្ឋបាលដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីប្រាំបីលើពិភពលោកផងដែរ។

រដ្ឋធានីនៃហ្គេនហ្គាលខាងលិចគឺកូលកាតា (Kolkata) ដែលជាមហានគរធំជាងគេទីបីនៅឥណ្ឌា និងជាទីក្រុងធំជាងគេទីប្រាំពីរតាមចំនួនប្រជាជន។ រដ្ឋនេះរួមបញ្ចូលតំបន់ភូមិសាស្ត្រចម្រុះ ដូចជាតំបន់ភ្នំហិមាល័យដាជីលីង (Darjeeling) ដីសណ្ដរទន្លេគង្គា តំបន់រ៉ារ (Rarh) ឆ្នេរសមុទ្រសុនដារបាន (Sundarbans) និងឈូងសមុទ្របេនហ្គាល។ ក្រុមជនជាតិដើមភាគច្រើនគឺជាជនជាតិបេងហ្គាលី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ហ្គេនហ្គាលខាងលិចស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌា មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសបង់ក្លាដែសនៅខាងកើត ប្រទេសនេប៉ាល់និងប្រទេសប៊ូតង់នៅខាងជើង។ វាក៏មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋឥណ្ឌាផ្សេងទៀតដូចជា ចាខាន់ (Jharkhand) ឱរិសា (Odisha) បិហារ (Bihar) សិកគីម (Sikkim) និងអាសាម (Assam) ផងដែរ។

តំបន់ភូមិសាស្ត្ររបស់រដ្ឋនេះមានភាពចម្រុះខ្លាំង។ តំបន់ភ្នំហិមាល័យដាជីលីងល្បីខាងចម្ការតែនិងទេសភាពស្រស់ត្រកាល ហើយផ្លូវដែកដាជីលីងហិមាល័យត្រូវបានចុះជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩។ ដីសណ្ដរទន្លេគង្គាគឺជាតំបន់ដីទំនាបមានជីជាតិ សម្បូរដោយកសិកម្ម ខណៈតំបន់សុនដារបានជាព្រៃកោងកាងធំជាងគេក្នុងពិភពលោក និងជាជម្រករបស់សត្វខ្លាបេនហ្គាលដ៏កម្រ។

នៅឆ្នាំ២០១១ ប្រជាជនមានចំនួនជាង ៩១ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋនេះមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាបេងហ្គាលី ហើយក៏មានភាសាផ្សេងៗដូចជាហិណ្ឌី នេប៉ាល់ និងភាសាជនជាតិដើមនានាត្រូវបានប្រើប្រាស់ផងដែរ។ ការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញថាប្រជាជនអាចកើនដល់ ១០៦ លាននាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia តំបន់បេនហ្គាលមានប្រវត្តិសាស្ត្រយូរលង់។ ព្រះបាទ Shashanka (សតវត្សទី៧) បានបង្កើតអង្គភាពនយោបាយដាច់ដោយឡែកដំបូងគេនៅបេនហ្គាល គឺនគរហ្កៅដា (Gauda)។ ក្រោយមក ចក្រភពបាឡា (Pala Empire) បានកកើតឡើងនៅសតវត្សទី៨ ដែលជាចក្រភពមួយដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងយុគសម័យក្លាស្សិកចុងក្រោយនៅឧបទ្វីបឥណ្ឌា។ សម័យនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាយុគមាសនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិងវប្បធម៌បេងហ្គាលី។

នៅសម័យកណ្តាល ស៊ុលតង់ណាតបេនហ្គាល (Bengal Sultanate) បានស្ថាបនាឡើង ដោយបន្សល់ទុកស្ថាបត្យកម្មដូចជា Firoz Minar នៅហ្កៅដា។ តំបន់នេះបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពម៉ូហ្គល មុននឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់របស់ក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាខាងកើតអង់គ្លេស។ កូលកាតាបានបម្រើជារដ្ឋធានីនៃឥណ្ឌាអង់គ្លេសរហូតដល់ឆ្នាំ១៩១១។

ការបែងចែកបេនហ្គាលនៅឆ្នាំ១៩០៥ និងឆ្នាំ១៩៤៧ បានបង្កើតជារដ្ឋហ្គេនហ្គាលខាងលិចក្នុងសហភាពឥណ្ឌា និងហ្គេនហ្គាលខាងកើតដែលក្រោយមកក្លាយជាប្រទេសបង់ក្លាដែស។ ឥស្សរជនឯករាជ្យដ៏ល្បីល្បាញរួមមាន Subhas Chandra Bose ដែលជាអ្នកដឹកនាំកងទ័ពជាតិឥណ្ឌាប្រឆាំងនឹងអាណានិគមអង់គ្លេស និងមានដើមកំណើតពីហ្គេនហ្គាលខាងលិច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចរបស់ហ្គេនហ្គាលខាងលិចពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម។ ដំណាំសំខាន់រួមមានស្រូវ និងសរសៃពួរ (jute) ដែលដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងដីសណ្ដរទន្លេគង្គា។ កូលកាតាជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងឧស្សាហកម្មដ៏សំខាន់ ហើយវិស័យទេសចរណ៍ក៏កំពុងរីកចម្រើន ជាពិសេសភ្ញៀវទេសចរមកពីបង់ក្លាដែស។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនរួមមានព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Netaji Subhas Chandra Bose ស្ថានីយ៍រថភ្លើង Howrah និងបណ្តាញរថភ្លើងក្រោមដីនៅកូលកាតា។

ខាងវប្បធម៌ ហ្គេនហ្គាលខាងលិចមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីខាងអក្សរសិល្ប៍ តន្ត្រី និងសិល្បៈ។ Rabindranath Tagore ដែលជាកវីនិងជ័យលាភីណូបែលផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ គឺជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ដ៏ឆ្នើម។ បទចម្រៀង Rabindra Sangeet និងរបាំ Chhau គឺជាសិល្បៈប្រពៃណីដែលមានតម្លៃខ្ពស់។ ពិធីបុណ្យ Durga Puja គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សាសនានិងសង្គមធំជាងគេ ហើយត្រូវបានប្រារព្ធយ៉ាងឱឡារិកនៅទូទាំងរដ្ឋ។ ម្ហូបអាហារបេងហ្គាលីដូចជា ម្ហូបត្រីស្រស់ (Machher Jhol) និងបង្អែម Rasgulla ក៏ល្បីពេញនិយមផងដែរ។ សាសនាចម្រុះមានដូចជាហិណ្ឌូ ឥស្លាម និងគ្រិស្ត ដោយមានទីសក្ការៈសំខាន់ៗរួមមានប្រាសាទ Dakshineswar Kali វិហារ Belur Math និងវិហារអ៊ីស្លាម Tipu Sultan ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ហ្គេនហ្គាលខាងលិចមានសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ឥណ្ឌា ជាពិសេសក្នុងក្របខណ្ឌគោលនយោបាយ "សម្លឹងទៅទិសខាងកើត" (Act East Policy) ដែលមានគោលបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយអាស៊ាន រួមទាំងកម្ពុជា។ ក្នុងនាមជារដ្ឋមានព្រំប្រទល់ជាប់បង់ក្លាដែស និងមានច្រកចេញទៅកាន់ឈូងសមុទ្របេនហ្គាល ហ្គេនហ្គាលខាងលិចដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន និងការតភ្ជាប់រវាងអាស៊ីខាងត្បូងទៅនឹងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

បញ្ហាប្រឈមនាពេលបច្ចុប្បន្នរួមមាន ផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមកលើតំបន់សុនដារបាន ហានិភ័យទឹកជំនន់ក្នុងរដូវមូសុង និងសម្ពាធប្រជាសាស្ត្រដែលទាមទារឱ្យមានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ទោះយ៉ាងណា រដ្ឋនេះនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំដ៏សំខាន់ ដោយមានសាកលវិទ្យាល័យល្បីៗដូចជា សាកលវិទ្យាល័យ Calcutta និង Indian Institute of Management Calcutta ដែលបន្តបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សសម្រាប់តំបន់។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីហ្គេនហ្គាលខាងលិចអាចជួយឱ្យមើលឃើញពីទំនាក់ទំនងវប្បធម៌រវាងអាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏ដូចជាកាលានុវត្តភាពសេដ្ឋកិច្ចដែលកើតចេញពីការពង្រីកទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា-អាស៊ាន។