ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លោក យីហ្សាក់ រ៉ាប៊ីន គឺជាអតីតរដ្ឋបុរស និងឧត្តមសេនីយ៍អ៊ីស្រាអែល ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសអ៊ីស្រាអែលចំនួនពីរអាណត្តិ គឺពីឆ្នាំ ១៩៧៤ ដល់ ១៩៧៧ និងពីឆ្នាំ ១៩៩២ រហូតដល់ការធ្វើឃាតរបស់គាត់នៅថ្ងៃទី ៤ វិច្ឆិកា ១៩៩៥។ គាត់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងគេដែលបានកើតនៅក្នុងតំបន់ប៉ាឡេស្ទីន ក្រោមអាណត្តិគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ លោក រ៉ាប៊ីន ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់ម្នាក់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អ៊ីស្រាអែល ជាពិសេសចំពោះការដឹកនាំយោធា និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសន្តិភាព។ គាត់បានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ សម្រាប់ការងាររបស់គាត់លើកិច្ចព្រមព្រៀងអូស្លូ ដែលមានគោលបំណងដោះស្រាយជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា លោក យីហ្សាក់ រ៉ាប៊ីន កើតនៅថ្ងៃទី ១ មីនា ១៩២២ នៅទីក្រុងយេរូសាឡិម ក្នុងតំបន់ប៉ាឡេស្ទីនដែលស្ថិតក្រោមអាណត្តិអង់គ្លេស។ ឪពុកម្ដាយរបស់គាត់គឺ នេហេមៀ រ៉ាប៊ីន និង រ៉ូសា កូហេន ដែលជាជនអន្តោប្រវេសន៍ជ្វីហ្វមកពីចក្រភពរុស្ស៊ី។ គាត់បានរៀបការជាមួយ លីយ៉ា ស្ក្លូសបឺក ហើយមានកូនពីរនាក់។ ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយ និងមេទ័ព គាត់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឥស្សរជនដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការកសាងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលទំនើប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លោក រ៉ាប៊ីន បានចូលបម្រើក្នុងអង្គការកងជីវពលជ្វីហ្វ "ផាល់ម៉ាក" នៅឆ្នាំ ១៩៤១ ហើយបានឡើងតំណែងជាមេបញ្ជាការកងពលហារ៉ែល ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមអារ៉ាប់-អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ ១៩៤៨។ គាត់ត្រូវបានគេយល់ឃើញថាមានតួនាទីឧបករណ៍ក្នុងការបង្ក្រាបព្រឹត្តិការណ៍ "អាល់តាលេណា" ដ៏ចម្រូងចម្រាស។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម គាត់បានដឹកនាំក្រុមចរចាអ៊ីស្រាអែលក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ឆ្នាំ ១៩៤៩។ នៅឆ្នាំ ១៩៦៤ គាត់បានក្លាយជាអគ្គសេនាធិការនៃកងកម្លាំងការពារអ៊ីស្រាអែល (IDF) ហើយបានដឹកនាំកងទ័ពក្នុងសង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ (Six-Day War) ឆ្នាំ ១៩៦៧។ សមិទ្ធផលយោធានេះបានធ្វើឱ្យអ៊ីស្រាអែលគ្រប់គ្រងទឹកដីសំខាន់ៗដូចជាច្រាំងខាងលិច និងតំបន់ហ្គាហ្សា។

បន្ទាប់ពីចូលនិវត្តន៍ពីយោធា លោក រ៉ាប៊ីន បានក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ីស្រាអែលប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក។ គាត់ត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៤ ក្នុងអាយុ ៥២ ឆ្នាំ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ គាត់បានត្រួតពិនិត្យប្រតិបត្តិការវាយឆ្មក់ "អង់តេបេ" ដ៏ល្បីនៅឆ្នាំ ១៩៧៦។ គាត់បានលាលែងពីតំណែងនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ បន្ទាប់ពីមានរឿងអាស្រូវហិរញ្ញវត្ថុ។

ជាថ្មីម្តងទៀត នៅឆ្នាំ ១៩៩២ លោក រ៉ាប៊ីន បានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយបានដឹកនាំការចរចាសន្តិភាពជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយប៉ាឡេស្ទីន។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៣ គាត់បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងអូស្លូ ដែលផ្តល់ឱ្យអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីននូវការគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងនៅតំបន់មួយចំនួន។ ឆ្នាំបន្ទាប់ គាត់បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាមួយហ្សកដង់។ សម្រាប់សមិទ្ធផលទាំងនេះ គាត់រួមជាមួយលោក ស៊ីម៉ូន ភេរ៉េស និងលោក យ៉ាសៀរ អារ៉ាហ្វាត បានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ១៩៩៤។

យ៉ាងណាមិញ ការគាំទ្ររបស់លោកចំពោះដំណើរការសន្តិភាពបានធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាគោលដៅនៃអ្នកជាតិនិយមជ្រុល។ នៅថ្ងៃទី ៤ វិច្ឆិកា ១៩៩៥ បន្ទាប់ពីថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងកម្មវិធីបាតុកម្មសន្តិភាពនៅក្រុងតេលអាវីវ លោកត្រូវបានគេធ្វើឃាតដោយអ្នកជាតិនិយមស្តាំនិយមឈ្មោះ យីហ្គាល់ អាមីរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការធ្វើឃាតលោក រ៉ាប៊ីន គឺជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីស្រាអែល ដែលបង្ហាញពីការបែកបាក់ផ្នែកនយោបាយយ៉ាងជ្រៅជុំវិញបញ្ហាសន្តិភាព និងដីធ្លី។ ទីលានដែលគាត់ត្រូវបានគេធ្វើឃាតត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា "ទីលានរ៉ាប៊ីន" (Rabin Square) ដើម្បីរំឭកដល់គាត់។ សារមន្ទីរ និងមជ្ឈមណ្ឌលផ្សេងៗត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីរក្សាកេរ្តិ៍ដំណែលរបស់គាត់ រួមមាន "មជ្ឈមណ្ឌលយីហ្សាក់ រ៉ាប៊ីន" (Yitzhak Rabin Center) នៅតេលអាវីវ។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា លោក រ៉ាប៊ីន ជាឧទាហរណ៍នៃអ្នកដឹកនាំម្នាក់ដែលបានប្តូរពីរូបភាពអ្នកចម្បាំងទៅជាអ្នកបង្កើតសន្តិភាព ដែលជាមេរៀនសកលសម្រាប់ប្រទេសដែលបានឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិលដូចជាកម្ពុជា។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់គាត់ដើម្បីសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានការប្រកួតប្រជែង ប៉ុន្តែជាជំហានឆ្ពោះទៅមុខ បង្ហាញពីភាពស្មុគស្មាញនៃដំណើរការសន្តិភាព។ សូម្បីតែសព្វថ្ងៃនេះ ដំណើរការសន្តិភាពអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន នៅតែជាបញ្ហាក្តៅនៅក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ដោយក្រុមអ្នកវិភាគជាច្រើនតែងតែយោងទៅលើកេរ្តិ៍ដំណែលរបស់លោក រ៉ាប៊ីន ជាការបំផុសគំនិត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អំពើហិង្សា និងការខ្វះការដោះស្រាយនៅតែបន្តកើតមាន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពពិបាកក្នុងការសម្រេចបាននូវសន្តិភាពពិតប្រាកដ។