ថ្ងៃពុធ ទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ការចរចាសន្តិភាពជុំទីប្រាំមួយរវាងអ៊ីស្រាអែល និងលីបង់ ដែលសម្របសម្រួលដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានបញ្ចប់នៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី។ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងបេរូត បានប្រកាសថា ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងលើរចនាសម្ព័ន្ធ និងគោលការណ៍ណែនាំប្រតិបត្តិការ សម្រាប់តំបន់សាកល្បងដែលបានស្នើឡើងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ ហើយជំហាននីតិវិធីដែលនៅសេសសល់ នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន The Straits Times និង Shafaq News ។

យោងតាម Shafaq News កិច្ចព្រមព្រៀងនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃក្របខណ្ឌត្រីភាគីដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយអ៊ីស្រាអែលយល់ព្រមដកកងទ័ពរបស់ខ្លួនចេញពីតំបន់សាកល្បង មុនពេលកងទ័ពលីបង់ចូលទៅកាន់កាប់ជាជំហានៗ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល Benjamin Netanyahu បានកំណត់ក្រុង Zawtar Al-Gharbiya និងក្រុង Froun ជាទីតាំងសាកល្បងដំបូង។ ប៉ុន្តែ សារព័ត៌មាន The Times of Israel បានរាយការណ៍ថា កិច្ចពិភាក្សានៅរ៉ូម មិនបានបង្កើតកាលវិភាគជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់ការដកកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលចេញទេ។ មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់បានប្រាប់ប៉ុស្តិ៍ Al Jazeera ថា មានការរីកចម្រើនលើផែនការដកកងទ័ព ប៉ុន្តែមិនទាន់មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការពីរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរនៅឡើយ ដោយដកស្រង់តាមកាសែត The Hindu ។ ប្រភពការទូតលីបង់មួយបានបញ្ជាក់ថា កងទ័ពលីបង់បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីកាន់កាប់តំបន់ដែលកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបានចាកចេញ។

យ៉ាងណាក្តី ការប្រឆាំងមិនទទួលយកផែនការនេះនៅតែមានខ្លាំងក្លា។ ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង Froun បានបដិសេធសំណើតំបន់សាកល្បង ដោយលើកហេតុផលថាក្រុងរបស់ខ្លួនមិនស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់របស់អ៊ីស្រាអែល ហើយចាត់ទុកថា គម្រោងនេះនឹង "បម្រើសត្រូវ" ដោយពន្យារវត្តមានរបស់អ៊ីស្រាអែលនៅលើទឹកដីលីបង់។ ចលនាហេសបូឡា និងចលនាអាម៉ាល់ ដែលជាក្រុមមានអំណាចនយោបាយ និងយោធានៅលីបង់ ក៏បានប្រឆាំងឥតឈប់ឈរចំពោះការចរចានេះ ហើយអំពាវនាវឱ្យយកចិត្តទុកដាក់លើការរំដោះទឹកដីដែលនៅសេសសល់ និងការថែរក្សាឯកភាពជាតិវិញ នេះបើយោងតាមការរាយការណ៍ដដែលរបស់ Shafaq News ។

ខណៈដែលការចរចាកំពុងប្រព្រឹត្តទៅ កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្តសកម្មភាពយោធារបស់ខ្លួននៅភាគខាងត្បូងលីបង់ជាបន្តបន្ទាប់។ Shafaq News បានរាយការណ៍ថា កងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបានបំផ្ទុះគ្រឿងផ្ទុះនៅ Kounine, Al-Qantara និង Kfartebnit ហើយបាញ់កាំភ្លើងធំដាក់ក្រុង Aita Al-Jabal ព្រមទាំងប្រើប្រាស់គ្រាប់ផូស្វ័រនៅចន្លោះ Braachit និង Beit Yahoun ដែលបង្កឱ្យមានអគ្គីភ័យឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ។ យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីស្រាអែលក៏បានហោះហើរក្នុងរយៈកម្ពស់ទាបពីលើទីក្រុង Tyre និងតំបន់ជុំវិញ មុននឹងបន្តទៅកាន់ទីក្រុងបេរូត និងជាយក្រុងភាគខាងត្បូងរបស់ខ្លួន។ យោងតាមតួលេខពីក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ ដែល Shafaq News បានដកស្រង់ មនុស្សជាង ៤.៣០០ នាក់បានស្លាប់ និង ១២.២០០ នាក់បានរងរបួស ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា រហូតដល់ពេលនេះ ហើយក្នុងចំណោមនោះមានស្ត្រី និងកុមារជាច្រើនផងដែរ។

ការរំពឹងទុកចំពោះការចរចាជុំនេះ ត្រូវបានវាយតម្លៃថាមានកម្រិតទាបបំផុត ដោយសារតែសង្គ្រាមដ៏ក្តៅគគុករវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងផ្ទុះឆេះឡើងវិញ។ វិទ្យុ RFI ជាភាសាខ្មែរបានរាយការណ៍ថា ក្រុមហេសបូឡាលីបង់ ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់អ៊ីរ៉ង់ នៅតែជាឧបសគ្គធំធេងចំពោះការកសាងសន្តិភាពរយៈពេលវែង។ កាសែត New York Times ក៏បានសរសេរដូចគ្នាថា ក្តីសង្ឃឹមមានតិចតួចបំផុត ខណៈសន្តិភាពតំបន់នៅតែផុយស្រួយ។ ការចរចាលើកនេះ គឺជាលើកទីប្រាំមួយហើយ បន្ទាប់ពីបានប្រព្រឹត្តទៅចំនួន ៥ លើកនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដោយគណៈប្រតិភូលីបង់រួមមាន លោកស្រី Nada Mouawad ឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Simon Karam និងឧត្តមសេនីយ៍ត្រី Ziad Haikal ខណៈភាគីអ៊ីស្រាអែលដឹកនាំដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូត Yechiel Leiter និងសហរដ្ឋអាមេរិកដោយលោក Dan Haller ទីប្រឹក្សាក្រសួងការបរទេស តាម Shafaq News ។ បេសកកម្មបន្ទាប់ នឹងផ្តោតលើការពិភាក្សាបច្ចេកទេសបន្ថែម ដើម្បីអនុវត្តគ្រប់បទប្បញ្ញត្តិ និងឈានទៅរកកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។