KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ សីហា ២០២៦

តាលីបង់ អបអរ ខួប ៥ ឆ្នាំ កាន់អំណាច ខណៈ សិទ្ធិស្ត្រី និង វិបត្តិមនុស្សធម៌ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ

កាលពីថ្ងៃទី ១៥ សីហា ២០២៦ ក្រុម តាលីបង់ បានប្រារព្ធ ខួប ៥ ឆ្នាំ នៃការកាន់អំណាចវិញ ខណៈ ស្ថាប័នអន្តរជាតិ និង ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស ព្រមានថា ស្ថានភាពស្ត្រី និង សេដ្ឋកិច្ច នៅ អាហ្វហ្គានីស្ថាន កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។

Synthesized from

Deutsche Welle·The Guardian·New York Times·The Hindu·The Guardian·The Straits Times·France 24·France 24·RFI·Al Jazeera

Khalid al-Asmr Picture
ប្រភព: Wikimedia Commons

ក្រុមតាលីបង់ បានប្រារព្ធខួប ៥ ឆ្នាំ នៃការកាន់អំណាចរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី ១៥ សីហា ដោយបានបើកមហាសន្និបាតប្រពៃណី «ឡូយ៉ាជឺហ្គា» នៅទីក្រុងកាប៊ុល។ តាមការរាយការណ៍របស់កាសែត The Hindu មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់តាលីបង់ រួមជាមួយតំណាងបរទេសមួយចំនួន និងពលរដ្ឋរាប់ពាន់នាក់ បានចូលរួមក្នុងពិធីនោះ ដែលមានសុន្ទរកថាលើកឡើងថា អាហ្វហ្គានីស្ថានត្រូវបានរំដោះចេញពីកងទ័ពអាមេរិក។ The Straits Times បានរាយការណ៍ថា ក្រុមតាលីបង់បានព្យាយាមបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនកំពុងគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បានយ៉ាងល្អ ខណៈ France 24 បានរាយការណ៍ថា ក្រុមតាលីបង់បានអបអរអ្វីដែលខ្លួនហៅថា អាហ្វហ្គានីស្ថានដែលមានសន្តិសុខ និង «សេរី» ជាងមុន។ ប៉ុន្តែ The New York Times បានរាយការណ៍ថា ការគំរាមកំហែងបានចាប់ផ្តើមធ្វើឱ្យរូបភាពនៃស្ថិរភាព និងការគ្រប់គ្រងរបស់តាលីបង់ ប្រេះស្រាំ។

ចំណែកឯស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស ជាពិសេសសិទ្ធិស្ត្រី កំពុងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ France 24 បានរាយការណ៍ថា ស្ត្រីអាហ្វហ្គានីស្ថានត្រូវបានលុបចេញពីជីវិតសាធារណៈ ដោយពួកគេត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចូលទីសាធារណៈដូចជា សួនច្បារ និងត្រូវបានដកចេញពីការងារភាគច្រើន ខណៈកុមារីត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យសិក្សាលើសពីអាយុ ១២ ឆ្នាំ។ តាមការរាយការណ៍របស់ France 24 ដដែល មានការរិះគន់កាន់តែខ្លាំង ចំពោះការរឹតត្បិតយ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើស្ត្រីនិងកុមារី ភាពលំបាកខាងសេដ្ឋកិច្ច និងការឯកោពីពិភពលោក។ Al Jazeera បានរាយការណ៍ថា UN Women បានព្រមានថា អង្គការស្ត្រីច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន អាចបញ្ឈប់សកម្មភាពក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំខាងមុខ ហើយអង្គការសហប្រជាជាតិបានអំពាវនាវឱ្យមានការគាំទ្រជំនួយ សម្រាប់ការងារជួយស្ត្រីនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ តាមកាសែត The Hindu មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានព្រមានពីវិបត្តិសិទ្ធិមនុស្សដែរ ខណៈ The Straits Times បានរាយការណ៍ថា ក្រុមជំនួយ និងក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស បានព្រមានពីវិបត្តិដែលកាន់តែកើនឡើង។

ទន្ទឹមនឹងនេះ កាសែត The Guardian បានរាយការណ៍ថា កាលពីឆ្នាំ ២០២១ ក្រុមតាលីបង់បានដណ្តើមអំណាចនៅកាប៊ុល បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមបះបោរអស់រយៈពេល ២០ ឆ្នាំ ហើយឥឡូវនេះ ក្រុមតាលីបង់បានចាប់ផ្តើមកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូត ដើម្បីបញ្ចប់ភាពឯកោរបស់ខ្លួន ខណៈចំនួនប្រទេសកាន់តែច្រើន កំពុងស្តារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ ឬពង្រីកទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយតាលីបង់។ RFI បានរាយការណ៍ថា គ្មានប្រទេសណាទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលតាលីបង់ជាផ្លូវការទេ ហើយកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សដែលកាន់តែអាក្រក់ បានធ្វើឱ្យអាហ្វហ្គានីស្ថានប្រឈមនឹងទណ្ឌកម្ម និងការកាត់បន្ថយជំនួយ ប៉ុន្តែប្រទេសមួយចំនួនបានសន្និដ្ឋានថា ការចូលរួមជាមួយតាលីបង់ បានក្លាយជារឿងដែលមិនអាចជៀសវាងបាន។ តាម The Guardian ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភថា ទំនាក់ទំនងការទូតកាន់តែជិតស្និទ្ធ កំពុងធ្វើឱ្យការទាមទារពីការកែលម្អសិទ្ធិមនុស្ស ចុះខ្សោយ។

ដោយឡែក Deutsche Welle បានរាយការណ៍ថា បុគ្គលិកអាហ្វហ្គានីស្ថានដែលធ្លាប់ធ្វើការឱ្យអាល្លឺម៉ង់ នៅតែកំពុងរង់ចាំសុវត្ថិភាពដែលរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៊ែរឡាំងបានសន្យា ក្រោយពីតាលីបង់ដណ្តើមអំណាច កាលពីថ្ងៃទី ១៥ សីហា ២០២១ ដោយពួកគេមួយចំនួន នៅតែកំពុងរង់ចាំការចាកចេញ នៅប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ អ្នកកាសែត Nelufar Hedayat បានសរសេរក្នុងកាសែត The Guardian ថា ខណៈនាងកំពុងទទួលសេរីភាព អ្នកទាំងឡាយដែលនៅសល់ក្នុងប្រទេសកំណើតរបស់នាង កំពុងរស់នៅដូចជាអ្នកទោស ហើយជីវិត ជាពិសេសសម្រាប់ស្ត្រី កំពុងស្ថិតក្នុងភាពលំបាកជាខ្លាំង។

ប្រភពទាំងអស់ All 10 sources

  1. Deutsche Welle Afghan allies still waiting for the safety Germany promised ១៥ សីហា ២០២៦
  2. The Guardian Concerns grow over increased global ties with Taliban in Afghanistan ១៥ សីហា ២០២៦
  3. New York Times Entrenched, Embattled and Defiant, the Taliban Celebrate 5 Years in Power ១៥ សីហា ២០២៦
  4. The Hindu While Taliban leaders mark 5 years in power in Afghanistan, UN official warns of rights crisis ១៥ សីហា ២០២៦
  5. The Guardian I feel guilt talking to those left behind in Afghanistan. While I enjoy freedom, they are prisoners | Nelufar Hedayat ១៥ សីហា ២០២៦
  6. The Straits Times Taliban mark five years in power as aid groups warn of crisis ១៥ សីហា ២០២៦
  7. France 24 Afghan women are erased from public life ១៥ សីហា ២០២៦
  8. France 24 'Suffocating restrictions' shadow five years of Taliban rule in Afghanistan ១៥ សីហា ២០២៦
  9. RFI Five years into Taliban rule, Afghanistan seeks to ease international isolation ១៥ សីហា ២០២៦
  10. Al Jazeera UN urges support for Afghan women’s aid five years into Taliban rule ១៦ សីហា ២០២៦